ทำไมยิ่งโต ยิ่งรู้สึกว่า "เวลาหมุนไว" ราวกับมีคนแอบเร่งสปีดชีวิต

เคยตั้งคำถามกับตัวเองไหมครับว่า ทำไมช่วงปิดเทอมตอนเด็กๆ มันถึงได้ยาวนานเหมือนผ่านไปเป็นปีๆ แต่พอตัดภาพมาตอนที่เราโตเป็นผู้ใหญ่ ทำงานงกๆ แค่เผลอแป๊บเดียว... อ้าว! วันศุกร์อีกแล้ว เผลออีกทีก็หมดปีไปเฉยๆ ทั้งที่เข็มนาฬิกาก็ยังคงเดินด้วยความเร็วเท่าเดิม 60 วินาทีต่อนาทีไม่เคยเปลี่ยน แล้วอะไรกันแน่ที่แอบมาหมุนเวลาชีวิตเราให้เร็วขึ้นขนาดนี้?

เรื่องนี้ไม่ได้คิดไปเองนะนักวิทยาศาสตร์และนักประสาทวิทยาเขามีคำอธิบายที่ว้าวมากครับ เหตุผลแรกเกี่ยวข้องกับ "สัดส่วนของชีวิต" ลองจินตนาการตามนะ ตอนเราอายุ 5 ขวบ เวลา 1 ปี มันคิดเป็นถึง 20% ของชีวิตทั้งหมดที่เราเคยมีมา มันเลยรู้สึกยาวนานและยิ่งใหญ่มาก แต่พอเราอายุ 40 ปี เวลา 1 ปี มันกลับเหลือสัดส่วนแค่ 2.5% ของชีวิตเท่านั้น สมองเราเลยรู้สึกว่าช่วงเวลา 1 ปีนั้นเป็นเพียงเศษเสี้ยวเล็กๆ ของประสบการณ์ทั้งหมด

อีกหนึ่งปัจจัยตัวดีคือเรื่อง "ความแปลกใหม่และความทรงจำ" สมองของคนเราจะบันทึกข้อมูลอย่างละเอียดเมื่อเจอกับเรื่องที่ไม่คุ้นเคย ตอนเป็นเด็ก ทุกอย่างบนโลกคือการเรียนรู้ใหม่หมด ตั้งแต่การเดิน การขี่จักรยาน การเจอเพื่อนใหม่ สมองเลยบันทึกภาพไว้เยอะมาก ทำให้เวลาที่เรามองย้อนกลับไป เราจะรู้สึกว่ามีเหตุการณ์เกิดขึ้นเต็มไปหมด ทำให้ช่วงเวลานั้นดูยาวนาน

แต่พอโตเป็นผู้ใหญ่ ชีวิตเรามักจะตกอยู่ใน "โหมดออโต้ไพลอต" เราตื่นเวลาเดิม โหนรถไฟฟ้าสายเดิม ทำงานงอบอกแบบเดิม กินข้าวร้านเดิม แล้วก็นอนเวลาเดิม พอทุกอย่างมันซ้ำเดิม สมองก็ไม่จำเป็นต้องเกร็งหรือบันทึกรายละเอียดอะไรใหม่ๆ มันเลยปล่อยให้เวลาไหลผ่านไปโดยไม่ได้สร้างความทรงจำใหม่ขึ้นมา พอเรามองย้อนกลับไป มันเลยดูเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น เวลาเลยผ่านไปเร็วราวกับก้าวกระโดด

นอกจากนี้ ยังมีเรื่องของ "ความเร็วในการประมวลผลของสมอง" อีกด้วยนะ พออายุมากขึ้น สมองเราประมวลผลภาพและข้อมูลช้าลงเมื่อเทียบกับตอนวัยรุ่น หมายความว่าในหนึ่งวินาที สมองของผู้ใหญ่รับภาพและบันทึกได้น้อยกว่าเด็ก เมื่อบันทึกภาพระหว่างทางได้น้อยลง การรับรู้เวลา (Proportional Theory) เลยรู้สึกเหมือนภาพตัดไปไวขึ้นตามไปด้วยนั่นเอง

แล้วเราจะชะลอเวลานี้ให้กลับมาช้าลงเหมือนตอนเด็กๆ ได้ไหม? ตอบเลยว่าได้ครับ! เคล็ดลับง่ายๆ คือ การสร้างความแปลกใหม่ให้ชีวิต ลองเปลี่ยนเส้นทางกลับบ้าน ชิมอาหารที่ไม่เคยทาน ออกไปเที่ยวสถานที่ใหม่ๆ หรือเริ่มเรียนรู้ทักษะใหม่ที่ไม่เคยทำ เมื่อสมองถูกกระตุ้นให้กลับมารับข้อมูลใหม่ๆ เวลาในความรู้สึกของเราจะเริ่มหมุนช้าลงอย่างเห็นได้ชัดเลยล่ะ

ชีวิตมันผ่านไปเร็วก็จริงครับ แต่การตั้งสติอยู่กับปัจจุบันและกล้าที่จะก้าวออกจากเซฟโซนเดิมๆ จะช่วยให้เราเก็บเกี่ยวความสุขและความทรงจำระหว่างทางได้คุ้มค่าที่สุด ก่อนที่เวลาจะพาเราเดินไปไกลกว่านี้โดยไม่ทันตั้งตัว