เปิดตำนาน 7 เซียน วอลเลย์บอลหญิงไทย 7 คนที่เปลี่ยนภาพจำลูกยางไทย

ถ้าพูดถึงวอลเลย์บอลหญิงไทยในวันที่แฟนกีฬารุ่นใหม่กำลังฉลองความสำเร็จบนเวทีโลก ชื่อของ “7 เซียน” ยังเป็นชื่อที่ถูกพูดถึงเสมอ

ไม่ใช่เพราะทั้ง 7 คนยังลงสนามด้วยกันอยู่ แต่เพราะพวกเธอคือกลุ่มนักกีฬาที่ทำให้คนไทยจำนวนมากรู้สึกว่า วอลเลย์บอลหญิงทีมชาติไทยสามารถขึ้นไปยืนสู้กับทีมระดับโลกได้จริง

และวันนี้ เมื่อทีมชาติไทยคว้าตั๋วไปโอลิมปิก 2028 ได้สำเร็จ เรื่องของ 7 เซียนจึงกลับมาอยู่ในบทสนทนาอีกครั้ง เพราะนี่คือความฝันที่รุ่นก่อนเคยไล่ตามอย่างสุดกำลัง แต่ยังไปไม่ถึง

แต่ก่อนจะไปถึงเรื่องราวเหล่านั้น ต้องตอบคำถามง่าย ๆ ก่อนว่า...

7 เซียนมีใครบ้าง และแต่ละคนทำหน้าที่อะไรในสนาม

7 เซียนมีใครบ้าง

7 เซียนที่แฟนวอลเลย์บอลไทยรู้จัก ประกอบด้วย

• ปลื้มจิตร์ ถินขาว
• นุศรา ต้อมคำ
• อรอุมา สิทธิรักษ์
• อำพร หญ้าผา
• มลิกา กันทอง
• วิลาวัณย์ อภิญญาพงศ์
• วรรณา บัวแก้ว

สมาคมกีฬาวอลเลย์บอลแห่งประเทศไทยใช้รายชื่อทั้ง 7 คนนี้ในการจัดงานอำลา “7 Legends of Volleyball” เมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน 2564 ซึ่งถือเป็นการอำลาในฐานะนักกีฬาทีมชาติอย่างเป็นทางการ

และตรงนี้มีเรื่องหนึ่งที่หลายคนอาจเข้าใจผิด

7 เซียนไม่ได้หมายถึง 7 คนที่เป็นตัวตบทั้งหมด

เพราะในสนามมีทั้งมือเซต บอลเร็ว หัวเสา บีหลัง และลิเบอโร่ ซึ่งเมื่อรวมกันจึงกลายเป็นทีมที่มีความสมดุล

1. ปลื้มจิตร์ ถินขาว — บอลเร็วที่แฟนลูกยางจำได้ทันที

“หน่อง” ปลื้มจิตร์ คือหนึ่งในผู้เล่นตำแหน่ง Middle Blocker หรือ บอลเร็ว ของทีมชาติไทย โดยสมาคมกีฬาวอลเลย์บอลฯ ระบุตำแหน่งของเธอไว้ชัดเจนว่าเป็นตัวตบบอลเร็ว

จุดเด่นของตำแหน่งนี้ไม่ใช่แค่การขึ้นบล็อก แต่ต้องอ่านเกมให้เร็วและเข้าทำในจังหวะที่มือเซตส่งบอลมาได้อย่างแม่นยำ

เมื่อพูดถึงทีมชาติไทยยุค 7 เซียน ชื่อของปลื้มจิตร์จึงมักอยู่ในภาพจำของแฟนกีฬา

ทั้งจากบุคลิกในสนาม ความเป็นผู้นำ และการเล่นที่อยู่กับทีมมายาวนาน

2. นุศรา ต้อมคำ — คนที่ทำให้คำว่า “มือเซต” กลายเป็นดาวเด่น

ถ้าปลื้มจิตร์เป็นหนึ่งในภาพจำของบอลเร็ว นุศราคือคนที่ทำให้แฟนกีฬาจำนวนมากหันมาสนใจ ตำแหน่งมือเซต

นุศราถูกยกให้เป็นมือเซตระดับตำนานของทีมชาติไทย และสร้างชื่อในระดับนานาชาติจากทักษะการคุมจังหวะเกม

เพราะมือเซตไม่ได้มีหน้าที่แค่ “โยนบอลให้เพื่อนตบ”

แต่ต้องอ่านบล็อกฝ่ายตรงข้าม เลือกว่าจะเล่นเร็วหรือช้า และตัดสินใจภายในเวลาเพียงเสี้ยววินาที

นั่นทำให้นุศราเป็นหนึ่งในผู้เล่นที่มีความสำคัญต่อระบบการเล่นของทีมอย่างมาก

และผลงานหลังจากยุคทีมชาติยังสะท้อนความสามารถของเธอ เมื่อปี 2024 นุศราคว้ารางวัล Setter of the Year ของ Pro Volleyball Federation หลังทำ 932 แอสซิสต์ในฤดูกาล

3. อรอุมา สิทธิรักษ์ — พลังโจมตีจากหัวเสา

“อร” อรอุมา สิทธิรักษ์ คืออีกหนึ่งตัวหลักในตำแหน่ง หัวเสา

จุดเด่นของอรอุมาคือเกมรุกที่หนักหน่วง จนถูกจดจำในฐานะหนึ่งในนักตบที่มีพลังโจมตีสูงของยุค 7 เซียน

เส้นทางทีมชาติของเธอเริ่มเด่นชัดตั้งแต่เอเชียนเกมส์ 2006 และในปี 2009 เธอเป็นส่วนหนึ่งของทีมไทยชุดที่คว้าแชมป์เอเชียครั้งแรก พร้อมได้รับรางวัล MVP และรางวัลผู้เล่นตบยอดเยี่ยมของรายการ

อีกสามปีต่อมา อรอุมายังมีส่วนสำคัญกับแชมป์ AVC Cup 2012 และคว้ารางวัล MVP ของรายการด้วย

พูดง่าย ๆ คือ ถ้าทีมต้องการคนช่วยปิดแต้มจากหัวเสา ชื่อของอรอุมาคือหนึ่งในคำตอบสำคัญ

4. อำพร หญ้าผา — บอลเร็วอีกคนที่ช่วยสร้างความหลากหลาย

“แจ็ค” อำพร หญ้าผา เล่นตำแหน่ง Middle Blocker หรือบอลเร็ว เช่นเดียวกับปลื้มจิตร์ โดยข้อมูลจากสมาคมกีฬาวอลเลย์บอลฯ ระบุตำแหน่งนี้ไว้โดยตรง

การมีผู้เล่นบอลเร็วที่ไว้ใจได้มากกว่าหนึ่งคน ทำให้ระบบเกมของทีมไม่ได้ต้องพึ่งผู้เล่นเพียงคนเดียว

นี่คือสิ่งสำคัญของคำว่า “ทีม”

เพราะแม้แฟนกีฬาจะจำชื่อดาวเด่นได้ แต่ชัยชนะระดับนานาชาติไม่สามารถเกิดจากคนเพียงคนเดียว

5. มลิกา กันทอง — ตัวเปลี่ยนเกมสารพัดประโยชน์

“ปู” มลิกา กันทอง เป็นหนึ่งในผู้เล่นที่น่าสนใจที่สุดของ 7 เซียน เพราะเธอไม่ได้ถูกจำกัดด้วยภาพของตำแหน่งเดียว

เธอเคยถูกใช้งานในบทบาท Universal ก่อนจะกลายเป็นกำลังหลักในตำแหน่งบีหลัง และยังสามารถขยับไปเล่นหัวเสาได้เมื่อทีมต้องการ

นี่ทำให้มลิกาเป็นเหมือน “อะไหล่ชิ้นใหญ่” ของทีม

เมื่อสถานการณ์ในสนามเปลี่ยน ผู้เล่นที่สามารถปรับตำแหน่งและช่วยทีมได้หลายรูปแบบมีคุณค่ามาก

StadiumTH อธิบายบทบาทของมลิกาในลักษณะผู้เล่นที่ช่วยเติมเต็มระบบของทีม และย้ำถึงความสามารถในการเล่นได้หลากหลายตำแหน่ง

6. วิลาวัณย์ อภิญญาพงศ์ — หัวเสาและผู้นำของทีม

“กิ๊ฟ” วิลาวัณย์ อภิญญาพงศ์ คือผู้เล่นตำแหน่ง หัวเสา และเป็นหนึ่งในผู้นำสำคัญของทีมชาติไทยยุคดังกล่าว

เธอไม่ได้มีบทบาทเฉพาะการทำคะแนน

หัวเสาต้องรับบอลแรก ช่วยเกมรับ และพร้อมเป็นตัวเลือกเมื่อทีมต้องการคะแนนสำคัญ

นี่จึงเป็นตำแหน่งที่ต้องใช้ความครบเครื่องสูง

วิลาวัณย์ยังเป็นหนึ่งในผู้เล่นที่อยู่กับเส้นทางทีมชาติไทยมาอย่างยาวนาน และคว้าเหรียญทองซีเกมส์หลายสมัย รวมถึงมีส่วนในทีมไทยชุดคว้าแชมป์เอเชีย 2 สมัย

7. วรรณา บัวแก้ว — ด่านสุดท้ายของเกมรับ

ถ้าคนอื่นมีหน้าที่ทำคะแนน วรรณามีภารกิจสำคัญอีกด้าน

คือ อย่าให้บอลตก

“นา” วรรณา บัวแก้ว เป็นผู้เล่นตำแหน่ง ลิเบอโร่ และถูกจดจำในฐานะหนึ่งในผู้เล่นเกมรับระดับตำนานของไทย

ลิเบอโร่ไม่ใช่ตำแหน่งที่ทำคะแนนหวือหวาเหมือนตัวตบ

แต่เป็นตำแหน่งที่ทำให้เกมรุกเริ่มต้นได้

ถ้ารับบอลแรกไม่ดี มือเซตก็ทำงานยาก ตัวตบก็เข้าทำไม่ได้ตามแผน

ดังนั้นชื่อของวรรณาจึงเป็นคำตอบสำคัญว่า 7 เซียนไม่ได้มีดีแค่เกมบุก

แล้วอะไรทำให้ 7 เซียนกลายเป็น “ตำนาน”?

คำตอบไม่ได้อยู่ที่ว่าแต่ละคนเก่งแค่ไหนเมื่อแยกกัน

แต่อยู่ที่ เมื่อทั้งระบบทำงานพร้อมกัน

มือเซตสร้างจังหวะ
บอลเร็วสร้างความเร็ว
หัวเสาช่วยทำคะแนนและรับบอล
บีหลังช่วยสร้างเกมรุกอีกทาง
ลิเบอโร่ช่วยรักษาเกมรับ

นี่คือเหตุผลที่คำว่า “7 เซียน” ไม่ควรถูกตีความว่าเป็นเพียงการรวมรายชื่อดาวดัง 7 คน

มันคือภาพแทนของ ระบบทีมชุดหนึ่ง

จุดเปลี่ยนที่ทำให้ไทยก้าวขึ้นมาในเอเชีย

หนึ่งในหมุดหมายสำคัญคือปี 2009

ทีมชาติไทยคว้าแชมป์เอเชียเป็นครั้งแรก หลังเอาชนะจีนในรอบชิงชนะเลิศ ซึ่ง FIVB ระบุว่าเป็นแชมป์เอเชียครั้งแรกของไทย

จากนั้นปี 2012 ทีมไทยคว้าแชมป์ AVC Cup และใน World Grand Prix ปีเดียวกันยังสร้างผลงานด้วยการจบอันดับ 4 ซึ่งเป็นผลงานดีที่สุดของไทยในรายการดังกล่าวในเวลานั้น

ปี 2013 ก็เกิดอีกหนึ่งหมุดหมายสำคัญ เมื่อไทยคว้าแชมป์เอเชียสมัยที่ 2 ในบ้านที่นครราชสีมา โดยวิลาวัณย์ได้รับรางวัล MVP ของการแข่งขัน

เมื่อมองย้อนกลับไปจึงเห็นภาพชัดว่า 7 เซียนไม่ได้ดังเพราะการแข่งขันรายการใดรายการหนึ่ง

แต่เกิดจาก การสะสมผลงานหลายปี

และสิ่งที่เสียดายที่สุด คือโอลิมปิก

เรื่องหนึ่งที่อยู่คู่กับตำนาน 7 เซียนคือ โอลิมปิก

ทีมไทยเคยเข้าใกล้การคว้าตั๋วหลายครั้ง โดยเฉพาะรอบคัดเลือกปี 2012 และ 2016

ปี 2012 ทีมไทยทำผลงานในระดับโลกได้อย่างน่าประทับใจ แต่สุดท้ายพลาดตั๋วลอนดอนเกมส์อย่างน่าเสียดาย ขณะที่ปี 2016 ความฝันก็ยังไม่สำเร็จเช่นกัน

นี่ทำให้เรื่องราวของ 7 เซียนมีความรู้สึกบางอย่างที่แตกต่างจากคำว่า “แชมป์”

เพราะพวกเธอไม่ได้ชนะทุกอย่าง

แต่เป็นรุ่นที่ ทำให้คนไทยเชื่อว่าทีมวอลเลย์บอลหญิงไทยสามารถไปไกลกว่าที่เคย

7 พฤศจิกายน 2564 วันที่ตำนานปิดฉาก

หลังรับใช้ทีมชาติมาอย่างยาวนาน 7 เซียนได้รับการจัดงานอำลาอย่างเป็นทางการในชื่อ 7 Legends of Volleyball ที่อินดอร์ สเตเดียม หัวหมาก

ในวันนั้น 7 เซียนพบกับทีมออลสตาร์ และเอาชนะไป 25-18 ในการแข่งขันที่เล่นเพียงหนึ่งเซต

วิลาวัณย์ไม่ได้ลงเล่นในเกมดังกล่าว โดยรัศมีแข ฟ้าเกื้อล้นลงเล่นแทน เนื่องจากวิลาวัณย์กำลังตั้งครรภ์

ภาพวันนั้นจึงไม่ใช่เพียงภาพการแข่งขัน

แต่มันคือภาพของนักกีฬารุ่นหนึ่งที่กำลังส่งไม้ต่อให้คนรุ่นใหม่

จาก “7 เซียน” สู่รุ่นใหม่

สิ่งที่น่าสนใจคือ แม้ 7 เซียนจะเลิกเล่นทีมชาติไปแล้ว แต่ชื่อของพวกเธอยังอยู่ในวงการ

แม้กระทั่งหมายเลขเสื้อทีมชาติที่พวกเธอเคยสวมก็ถูกส่งต่อให้รุ่นน้องในเวลาต่อมา สะท้อนให้เห็นว่าตำนานไม่ได้หยุดอยู่ที่วันที่แขวนรองเท้า

และในปี 2569 เรื่องนี้ยิ่งมีความหมายมากขึ้น

เพราะทีมชาติไทยชุดใหม่สามารถคว้าตั๋วโอลิมปิก 2028 ได้สำเร็จ ขณะที่อดีต 7 เซียนออกมาแสดงความยินดีกับรุ่นน้อง

จากวันที่พวกเธอเคยฝัน...

วันนี้มีคนรุ่นใหม่เดินไปถึงเส้นชัยแทน

7 เซียนอาจไม่ได้เป็นทีมที่สมบูรณ์แบบที่สุด แต่เป็นทีมที่ทำให้คนไทยเชื่อ

ถ้าถามว่า “7 เซียนเก่งแค่ไหน?”

ตัวเลขแชมป์และเหรียญรางวัลตอบได้ส่วนหนึ่ง

แต่ถ้าถามว่า “ทำไมคนไทยยังจำพวกเธอได้?”

คำตอบอาจอยู่ที่ความรู้สึกมากกว่า

พวกเธอทำให้การดูวอลเลย์บอลหญิงกลายเป็นกิจกรรมที่คนทั้งบ้านนั่งดูด้วยกัน

ทำให้คำว่า “บอลเร็ว” “มือเซต” “บีหลัง” และ “ลิเบอโร่” กลายเป็นศัพท์ที่คนทั่วไปเริ่มคุ้นเคย

และที่สำคัญ พวกเธอทำให้คนไทยเห็นว่า ทีมเล็กกว่าไม่ได้แปลว่าต้องยอมแพ้ทีมใหญ่กว่า

วันนี้ 7 เซียนไม่ได้ลงสนามแล้ว

แต่สิ่งที่พวกเธอทิ้งไว้ในสนามยังไม่หายไปไหน

มันถูกส่งต่อไปยังนักกีฬารุ่นใหม่ทีละรุ่น

และเมื่อทีมชาติไทยกำลังจะเดินทางไปโอลิมปิก 2028 ในที่สุด เรื่องราวของ 7 เซียนจึงอาจไม่ได้เป็นเพียง “ตำนานของอดีต”

แต่อาจเป็น บทแรกของความฝันที่รุ่นต่อมาช่วยเขียนจนจบ