เปิดแผนที่ “แหล่งน้ำมันดิบบนบกของไทย” 7 จังหวัดสำคัญ ขุมพลังงานที่หลายคนไม่เคยรู้

หลายคนอาจคิดว่า “น้ำมันของไทย” ส่วนใหญ่มาจากแท่นขุดเจาะกลางทะเลในอ่าวไทยเท่านั้น แต่ในความเป็นจริงแล้ว ประเทศไทยยังมี แหล่งน้ำมันดิบบนบก กระจายอยู่ในหลายภูมิภาค และบางแห่งมีการผลิตต่อเนื่องมานานหลายสิบปี

ปัจจุบันมีอย่างน้อย 7 จังหวัดในประเทศไทยที่มีแหล่งผลิตน้ำมันดิบบนบก ซึ่งถือเป็นทรัพยากรพลังงานสำคัญที่ช่วยเสริมความมั่นคงด้านพลังงานของประเทศ โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคเหนือและภาคกลาง

หนึ่งในแหล่งที่สำคัญที่สุดคือ แหล่งสิริกิติ์ ซึ่งถือเป็นแหล่งผลิตน้ำมันบนบกที่ใหญ่ที่สุดของไทย ขณะที่บางพื้นที่ เช่น จังหวัดเพชรบูรณ์ ยังมีลักษณะทางธรณีวิทยาที่หายากในระดับโลกอีกด้วย

บทความนี้จะพาไปดูว่า 7 จังหวัดที่มีแหล่งน้ำมันบนบกของไทยอยู่ที่ไหน และมีความสำคัญอย่างไร

ภาพรวมแหล่งน้ำมันบนบกของประเทศไทย

แหล่งน้ำมันบนบกของไทยส่วนใหญ่เกิดจาก แอ่งสะสมตะกอนในยุคเทอร์เชียรี (Tertiary Basin) ซึ่งมีโครงสร้างทางธรณีวิทยาเกี่ยวข้องกับรอยเลื่อนของชั้นหิน ทำให้เกิดการกักเก็บปิโตรเลียมในชั้นหินใต้ดิน

แหล่งเหล่านี้มักเป็น แหล่งกักเก็บขนาดเล็กถึงปานกลาง เมื่อเทียบกับแหล่งกลางทะเล แต่ก็ยังมีบทบาทสำคัญต่อระบบพลังงานของประเทศ

ข้อมูลด้านทรัพยากรและการผลิตอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของ กรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ กระทรวงพลังงาน

เจาะลึก 7 จังหวัดที่มีแหล่งน้ำมันบนบกของไทย

1. กำแพงเพชร – จุดกำเนิดแหล่งน้ำมันสิริกิติ์

พื้นที่สำคัญอยู่ที่ อำเภอลานกระบือ ซึ่งถือเป็นพื้นที่ค้นพบและผลิตน้ำมันดิบบนบกแห่งแรกของประเทศไทย

แหล่งนี้เป็นส่วนหนึ่งของ แหล่งสิริกิติ์ (Sirikit Field) ซึ่งเริ่มผลิตเชิงพาณิชย์ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2534

พื้นที่แหล่งผลิตครอบคลุมประมาณ 1,326 ตารางกิโลเมตร

2. พิษณุโลก – ส่วนสำคัญของแหล่งสิริกิติ์

พื้นที่ผลิตหลักอยู่ใน อำเภอบางระกำ

จังหวัดพิษณุโลกเป็นอีกพื้นที่สำคัญของแหล่งสิริกิติ์ ซึ่งเป็นแหล่งผลิตน้ำมันบนบกที่ใหญ่ที่สุดของประเทศไทย

นอกจากน้ำมันดิบแล้ว ยังมีการผลิต ก๊าซธรรมชาติและก๊าซ LPG ร่วมด้วย

3. สุโขทัย – หนึ่งในพื้นที่แหล่งสิริกิติ์

พื้นที่สำคัญ ได้แก่

• อำเภอคีรีมาศ

• อำเภอกงไกรลาศ

พื้นที่เหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างทางธรณีวิทยาที่เชื่อมต่อกับแหล่งสิริกิติ์

4. เพชรบูรณ์ – แหล่งน้ำมันในหินภูเขาไฟที่หายาก

พื้นที่สำคัญอยู่ที่

• อำเภอวิเชียรบุรี

• อำเภอศรีเทพ

แหล่งน้ำมันในจังหวัดเพชรบูรณ์ถือว่ามี ความพิเศษทางธรณีวิทยา เพราะน้ำมันถูกกักเก็บใน ชั้นหินภูเขาไฟ (Igneous Reservoir) ซึ่งพบได้ไม่บ่อยในอุตสาหกรรมปิโตรเลียม

แหล่งนี้ถือเป็น แหล่งผลิตน้ำมันบนบกขนาดใหญ่เป็นอันดับต้น ๆ ของประเทศ

5. เชียงใหม่ – แหล่งน้ำมันฝาง แหล่งแรกของไทย

พื้นที่สำคัญคือ

• อำเภอฝาง

• อำเภอไชยปราการ

แหล่งน้ำมัน ฝาง ถือเป็นแหล่งน้ำมันบนบกแห่งแรกของประเทศไทย โดยเริ่มมีการพัฒนาตั้งแต่ช่วงทศวรรษ 2500

จุดเด่นของที่นี่คือเป็น แหล่งน้ำมันบนบกแห่งเดียวของไทยที่มีระบบครบวงจร ตั้งแต่การขุดเจาะ การผลิต ไปจนถึงโรงกลั่นขนาดเล็กในพื้นที่

ปัจจุบันดำเนินงานโดย กรมการพลังงานทหาร (ศูนย์พัฒนาปิโตรเลียมภาคเหนือ)

กำลังการผลิตอยู่ที่ประมาณ

530 – 600 บาร์เรลต่อวัน

6. สุพรรณบุรี – แหล่งน้ำมันขนาดกลางของภาคกลาง

พื้นที่ผลิตสำคัญอยู่ใน

• อำเภอเมืองสุพรรณบุรี

• อำเภออู่ทอง

แม้จะไม่ใช่แหล่งขนาดใหญ่ แต่ก็มีการผลิตเชิงพาณิชย์มาอย่างต่อเนื่อง

7. นครปฐม – แหล่งกำแพงแสน

พื้นที่สำคัญอยู่ที่ อำเภอกำแพงแสน

โครงสร้างทางธรณีวิทยาของพื้นที่นี้เชื่อมต่อกับแหล่งน้ำมันในจังหวัดสุพรรณบุรี ทำให้เกิดระบบแหล่งกักเก็บปิโตรเลียมต่อเนื่องในภูมิภาคภาคกลาง

แหล่งน้ำมันบนบกของไทย สำคัญแค่ไหน

แม้ว่าแหล่งผลิตหลักของประเทศจะอยู่ใน อ่าวไทย แต่แหล่งน้ำมันบนบกก็ยังมีบทบาทสำคัญ เช่น

• ช่วยเพิ่มความมั่นคงด้านพลังงาน

• ลดการพึ่งพาการนำเข้าน้ำมัน

• สร้างเศรษฐกิจให้กับพื้นที่ท้องถิ่น

• สนับสนุนอุตสาหกรรมพลังงานภายในประเทศ

ที่สำคัญ แหล่งเหล่านี้ยังเป็น ฐานข้อมูลธรณีวิทยาที่สำคัญ สำหรับการสำรวจทรัพยากรพลังงานในอนาคตอีกด้วย

เมื่อมองภาพรวมแล้วจะเห็นว่า ประเทศไทยไม่ได้มีทรัพยากรปิโตรเลียมเฉพาะกลางทะเลเท่านั้น แต่ยังมี “ขุมพลังงานบนแผ่นดิน” ที่กระจายอยู่ตามภูมิภาคต่าง ๆ ซึ่งมีบทบาทต่อเศรษฐกิจและความมั่นคงของประเทศมาอย่างยาวนาน