เจาะลึก “มาม่าไทย” ทำไมชาวต่างชาติถึงติดใจ? เปิดเบื้องหลังรสชาติที่บะหมี่หลายประเทศทำตามได้ยาก

ถ้าพูดถึงบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป คนไทยจำนวนไม่น้อยอาจนึกถึงคำว่า “มาม่า” ขึ้นมาโดยอัตโนมัติ ทั้งที่จริง ๆ แล้วมาม่าเป็นชื่อแบรนด์ ไม่ใช่ชื่อเรียกบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปทุกยี่ห้อ แต่ความคุ้นเคยของคนไทยที่มีต่อแบรนด์นี้ยาวนานมาก จนคำว่า “มาม่า” กลายเป็นคำที่คนไทยใช้เรียกสินค้าประเภทนี้ติดปากไปแล้ว

 

และความน่าสนใจไม่ได้อยู่แค่ในประเทศไทย เพราะ “MAMA” ถูกส่งออกไปยังตลาดต่างประเทศมากกว่า 60 ประเทศ และบริษัทผู้ผลิตระบุว่าผู้บริโภคในแต่ละภูมิภาคมีรสชาติที่ชื่นชอบแตกต่างกัน โดย รสต้มยำกุ้งได้รับความนิยมในกลุ่มผู้บริโภคชาวเอเชีย ขณะที่ผู้บริโภคยุโรปนิยมรสไก่ด้วย

 

แล้วอะไรทำให้บะหมี่ไทยมีเสน่ห์จนชาวต่างชาติบางคนถึงกับซื้อกลับประเทศเป็นจำนวนมาก?

 

จุดแรกคือ “รสชาติแบบไทย” ที่ไม่ได้เน้นแค่เค็ม

 

บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปในแต่ละประเทศมีแนวทางการออกแบบรสชาติแตกต่างกัน แต่จุดเด่นของบะหมี่รสไทยคือการพยายามใส่ความซับซ้อนของอาหารไทยลงไปในซองเล็ก ๆ

 

ลองนึกถึง ต้มยำกุ้ง ซึ่งไม่ได้มีรสเดียว แต่ประกอบด้วยความเปรี้ยว เผ็ด เค็ม และกลิ่นสมุนไพร เมื่อเอาแนวคิดนี้มาทำเป็นเครื่องปรุงบะหมี่ จึงเกิดรสชาติที่กระตุ้นประสาทสัมผัสหลายด้านพร้อมกัน

 

เว็บไซต์ของผู้ผลิตมีทั้งบะหมี่รสต้มยำกุ้งและรสต้มยำกุ้งน้ำข้น รวมถึงผลิตภัณฑ์สำหรับตลาดต่างประเทศโดยเฉพาะ

 

นี่จึงเป็นความแตกต่างสำคัญ เพราะคนที่ไม่คุ้นกับอาหารไทยอาจรู้สึกว่า “ทำไมบะหมี่ซองนี้รสจัดจัง?” แต่สำหรับคนไทย ความเผ็ด เปรี้ยว และกลิ่นเครื่องเทศกลับเป็นสิ่งที่ทำให้รสชาติไม่น่าเบื่อ

 

จุดที่สองคือ “ความหอมและรสเข้ม” ของเครื่องปรุง

 

ความอร่อยของบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปไม่ได้มาจากเส้นเพียงอย่างเดียว แต่เครื่องปรุงเป็นส่วนสำคัญมาก

 

ข้อมูลจาก อย. ระบุว่าองค์ประกอบหลักของบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปประกอบด้วยแป้ง ไขมัน และเครื่องปรุง และเครื่องปรุงมักมีโซเดียมค่อนข้างสูง จึงเป็นหนึ่งในเหตุผลที่ทำให้รสชาติของบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปมีความเข้มข้น แม้ใช้เครื่องปรุงในปริมาณไม่มาก

 

พูดง่าย ๆ คือ ความรู้สึกว่า “อร่อยจนอยากกินอีก” ไม่ได้เกิดจากวัตถุดิบชิ้นใหญ่ ๆ แต่เป็นการออกแบบรสชาติให้ได้ทั้งความเค็ม ความเผ็ด ความเปรี้ยว ความหอม และรสอูมามิในคำเดียว

 

อย่างไรก็ตาม ความเข้มข้นนี้ก็มีด้านที่ต้องระวัง เพราะ อย. แนะนำให้จำกัดการบริโภคโซเดียมไม่เกิน 2,000 มิลลิกรัมต่อวัน และไม่ควรกินบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปเป็นประจำโดยไม่เพิ่มอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการอื่น ๆ

 

จุดที่สามคือ “รสจัด” กลายเป็นเอกลักษณ์ของตลาดไทย

 

เสน่ห์ของมาม่าไทยอีกอย่างคือไม่ได้มีแค่รสชาติเดียว ผู้ผลิตพัฒนารสชาติออกมาหลากหลาย ตั้งแต่รสต้มยำกุ้ง ต้มยำน้ำข้น หมูสับ ไปจนถึงรสที่ได้รับอิทธิพลจากอาหารต่างประเทศ

 

เว็บไซต์ของบริษัทในปัจจุบันยังแสดงผลิตภัณฑ์ที่พัฒนารสชาติใหม่ ๆ เช่น Mala Beef และรสแนวเกาหลี ซึ่งสะท้อนว่าบริษัทไม่ได้หยุดอยู่กับรสชาติแบบเดิม แต่พยายามจับกระแสอาหารและความชอบของผู้บริโภคด้วย

 

นี่อาจเป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้บะหมี่ไทยน่าสนใจสำหรับชาวต่างชาติ เพราะเมื่อเปิดซองไม่ได้มีเพียง “บะหมี่รสหนึ่ง” แต่เหมือนกำลังได้ลองรสชาติอาหารไทยในรูปแบบที่ราคาจับต้องได้และทำง่าย

 

แล้วชาวต่างชาติชอบจริงหรือเป็นแค่กระแส?

 

มีหลักฐานจากสื่อต่างประเทศที่สะท้อนว่ามาม่ามีฐานแฟนนอกประเทศไทยมานานแล้ว The Straits Times เคยรายงานถึงนักท่องเที่ยวและคนไทยที่อาศัยต่างประเทศซึ่งซื้อหรือพกมาม่ากลับไปกิน เพราะชื่นชอบรสชาติ โดยเฉพาะรสที่มีความเผ็ดและรสต้มยำ

 

ขณะเดียวกัน ในชุมชนผู้บริโภคบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปต่างประเทศก็ยังมีการพูดถึงรสมาม่าต้มยำอย่างต่อเนื่อง โดยผู้บริโภคบางคนยกให้รสต้มยำครีมเป็นหนึ่งในรสที่กินซ้ำได้บ่อย อย่างไรก็ตาม ความเห็นในชุมชนออนไลน์เป็นเพียงประสบการณ์ส่วนบุคคล ไม่ควรนำไปสรุปแทนผู้บริโภคทั้งหมด

 

ความลับอาจไม่ได้อยู่ที่ “เผ็ดกว่า” แต่อยู่ที่ “รสซับซ้อนกว่า”

 

ถ้าเอาบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปหลายประเทศมาเทียบกัน จะพบว่าไม่มีคำตอบว่าประเทศไหน “อร่อยที่สุด” เพราะรสนิยมของแต่ละคนไม่เหมือนกัน

 

แต่สิ่งที่ทำให้บะหมี่ไทยแตกต่างคือการนำเอกลักษณ์ของอาหารไทยมาใช้เป็นจุดขาย

 

แทนที่จะทำเพียงรสเค็มหรือรสเนื้อ บะหมี่ไทยสามารถสร้างประสบการณ์แบบ เผ็ด เปรี้ยว หอม และอูมามิ ขึ้นมาได้ในเวลาไม่กี่นาที

 

นี่จึงอาจเป็นเหตุผลว่าทำไมชาวต่างชาติบางคนที่ไม่เคยกินอาหารไทยมาก่อน เมื่อได้ลองบะหมี่รสต้มยำจึงรู้สึกว่า “รสชาติไม่เหมือนบะหมี่ที่เคยกิน”

 

และเมื่อรสชาติแตกต่าง ความอยากลองรสอื่นก็เกิดขึ้นตามมา

 

จากบะหมี่ราคาประหยัดที่คนไทยกินในวันที่ไม่รู้จะกินอะไร กลายเป็นสินค้าที่สามารถพา รสชาติแบบไทยออกไปสู่ตลาดโลก

 

ดังนั้น หากถามว่า “ทำไมมาม่าไทยถึงอร่อย ทั้งที่บะหมี่บางแบรนด์จากต่างประเทศมีรสชาติค่อนข้างเรียบ?” คำตอบอาจไม่ได้อยู่ที่ว่าของไทยดีกว่าทุกประเทศ แต่เป็นเพราะบะหมี่ไทยเลือกใช้จุดแข็งของตัวเองอย่างชัดเจน นั่นคือ การย่อเอกลักษณ์ของอาหารไทยที่มีรสชาติซับซ้อน ให้มาอยู่ในซองเล็ก ๆ ที่ใครก็สามารถต้มกินได้ภายในไม่กี่นาที

 

และนั่นอาจเป็นเหตุผลที่ทำให้คำว่า “MAMA” ไม่ได้หยุดอยู่แค่ในประเทศไทย แต่เดินทางไปอยู่บนชั้นวางสินค้าในหลายประเทศทั่วโลก