ช่องปากที่แปลกประหลาดไม่เหมือนใครของเต่าทะเล

ช่องปากที่ไม่เหมือนใครของเต่าทะเล

ลองนึกภาพสัตว์ที่ใช้ชีวิตอยู่ในทะเลตลอดเวลา ว่ายน้ำไปมาทั้งวันทั้งคืน กินแมงกะพรรกินหญ้าทะเลกินสัตว์น้ำเล็กๆ เป็นประจำ แต่ปรากฏว่าในช่องปากของมันไม่มีฟันสักซี่เดียว ฟังดูแล้วเหมือนเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้ แต่นั่นคือความจริงของเต่าทะเล สัตว์เลื้อยคลานทะเลที่ดำรงชีพมานานนับล้านปีโดยไม่เคยมีฟันเหมือนสัตว์ส่วนใหญ่เลย

แล้วเต่าทะเลจะกินอาหารได้อย่างไร ถ้าไม่มีฟันเคี้ยว คำตอบซ่อนอยู่ภายในช่องปากของมัน ซึ่งมีลักษณะพิเศษที่น่าทึ่งและแตกต่างจากสัตว์อื่น ๆ อย่างมาก นั่นคือโครงสร้างที่เรียกว่า ปุ่มหนามในช่องปาก หรือ papillae ซึ่งทำหน้าที่สำคัญหลายอย่างแทนฟัน

ปุ่มหนามเหล่านี้มีรูปทรงคล้ายกรวยแหลมคม เรียงรายอยู่ทั่วทั้งช่องปาก ตั้งแต่บนลิ้นลงไปจนถึงหลอดอาหาร ทำให้ผนังช่องปากของเต่าทะเลดูราวกับมีหนามเล็กๆ ขึ้นเต็มไปหมด ลิ้นของเต่าทะเลเองก็ไม่ได้ยืดหยุ่นหรือเคลื่อนไหวได้มากนัก และมักจะมีปุ่มหนามเหล่านี้ปกคลุมอยู่ด้วย ราวกับทุกพื้นผิวในปากถูกออกแบบให้ทำหน้าที่เดียวกัน

หน้าที่หลักของปุ่มหนามคือการจับยึดอาหารและดันอาหารให้เคลื่อนที่ไปในทิศทางเดียว คือลงสู่หลอดอาหาร ทำให้อาหารไม่สามารถหลุดย้อนออกมาจากปากได้ ลองนึกถึงทางลาดเอียงที่มีขอบหนามคมๆ จับเกาะอยู่ วัตถุใดก็ตามที่เข้าไปจะถูกดึงให้ไปข้างหน้าทางเดียว ไม่สามารถถอยหลังออกมาได้ นี่คือกลไกที่ช่วยให้เต่าทะเลกินอาหารในน้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพ แม้จะอ้าปากกินท่ามกลางกระแสน้ำ อาหารก็ยังถูกบังคับให้ไหลลงสู่กระเพาะเสมอ

สำหรับเต่าทะเลที่กินแมงกะพรุงเป็นอาหารหลัก ปุ่มหนามยังมีบทบาทพิเศษอีกอย่าง คือการป้องกันพิษจากเหล็กพิษของแมงกะพรุงไม่ให้ทำอันตรายต่อตัวเต่าได้มากนัก เพราะปุ่มหนามจะจับยึดและบดเหล็กพิษเหล่านั้นไว้ ก่อนที่จะส่งอาหารลงสู่กระเพาะต่อไป นอกจากนี้ปุ่มหนามยังช่วยบดหรือฉีกอาหารให้มีขนาดเล็กลงได้บ้างก่อนจะลงสู่กระเพาะอาหารเพื่อย่อยต่อ

ด้วยโครงสร้างที่ไม่เหมือนใครนี้ ช่องปากของเต่าทะเลจึงถูกออกแบบมาอย่างสมบูรณ์แบบเพื่อการกินอาหารในทะเล แม้จะไม่มีฟัน แต่กลับมีเครื่องมือที่เหมาะกับวิถีชีวิตในมหาสมุทรยิ่งกว่า ถือเป็นหนึ่งในคุณสมบัติที่น่าทึ่งที่สุดของสัตว์ชนิดนี้เลยทีเดียว