หวยไทยเริ่มต้นจากไหน? ย้อนตำนานก่อนจะกลายเป็น สลากกินแบ่งรัฐบาล

สวัสดีชาวโพสต์จังกันทุกคน ทุกวันนี้คำว่า หวยเป็นสิ่งที่คนไทยคุ้นเคยกันมาก แต่กว่าจะกลายมาเป็น สลากกินแบ่งรัฐบาล

ที่เราถือกันอยู่ทุกวันที่ 1 และ 16 ของเดือน เส้นทางของมันยาวนานกว่าที่หลายคนคิด และไม่ได้เริ่มต้นจากสลากใบเล็ก ๆ แบบที่เราเห็นในปัจจุบัน

จุดเริ่มต้นของ ลอตเตอรี่ ในไทย

สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลระบุว่า จุดเริ่มต้นของการออกลอตเตอรี่ในประเทศไทยเกิดขึ้นใน พ.ศ. 2417 สมัยรัชกาลที่ 5

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ กรมทหารมหาดเล็กออกลอตเตอรี่เป็นครั้งแรกในประเทศไทย โดยมีชาวอังกฤษชื่อ ครูอาลบาสเตอร์ เป็นผู้ดำเนินการตามรูปแบบลอตเตอรี่ของยุโรป

การออกลอตเตอรี่ครั้งนั้นไม่ได้มีลักษณะเหมือนหวยที่เรารู้จักในปัจจุบัน แต่เกิดขึ้นเนื่องในงานพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา

และมีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยเหลือพ่อค้าต่างชาติที่นำสินค้ามาร่วมจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์ที่ตึกคองคาเดีย ภายในพระบรมมหาราชวัง

พูดง่าย ๆ คือ ลอตเตอรี่เข้ามาในสยามผ่านรูปแบบการออกรางวัลของตะวันตก ก่อนจะค่อย ๆ พัฒนาเป็นระบบสลากของไทยในเวลาต่อมา

หลังจากนั้นประเทศไทยมีการออกลอตเตอรี่ในโอกาสต่าง ๆ อีกหลายครั้ง

ในสมัยรัชกาลที่ 6 มีการออกลอตเตอรี่หลายรูปแบบ รวมถึง ลอตเตอรี่เสือป่าล้านบาท พ.ศ. 2466 ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อหารายได้สำหรับจัดซื้อปืนพระราชทานให้กองเสือป่า โดยปืนรุ่นนั้นได้รับพระราชทานนามว่า ปืนพระราม 6

ต่อมาในช่วงก่อนการก่อตั้งสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล มีทั้ง ลอตเตอรี่รัฐบาลสยาม ลอตเตอรี่ของกรมสรรพากร และสลากกินแบ่งบำรุงเทศบาล ออกมาเพื่อหารายได้ไปใช้ในกิจการของรัฐและสาธารณประโยชน์ เช่น การศึกษา การพยาบาล และกิจการเทศบาล

จนมาถึง พ.ศ. 2482 รัฐบาลมีมติให้โอนกิจการสลากกินแบ่งรัฐบาลและสลากบำรุงเทศบาลมาสังกัดกระทรวงการคลัง และแต่งตั้งคณะกรรมการออกสลากกินแบ่งรัฐบาลขึ้น

วันที่ 5 เมษายน 2482 จึงถือเป็นวันสถาปนา สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล อย่างเป็นทางการ

จากจุดนี้ การออกสลากจึงเริ่มเข้าสู่ระบบที่เป็นทางการมากขึ้น และสำนักงานฯ ก็พัฒนารูปแบบการพิมพ์ การออกรางวัล และระบบจัดจำหน่ายมาเรื่อย ๆ

รูปแบบสลากเองก็เปลี่ยนไปตามยุคสมัย โดยสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลมีการปรับรูปแบบจาก เลข 7 หลักมาเป็น 6 หลัก ในช่วง พ.ศ. 2531–2540

ต่อมาในปี 2549 มีการนำรางวัลเลขท้าย 3 ตัวและเลขท้าย 2 ตัวมาใช้ในช่วงหนึ่ง เพื่อแก้ปัญหาหวยใต้ดินและปัญหาการจำหน่ายสลากเกินราคา

และอีกหนึ่งการเปลี่ยนแปลงที่คนยุคปัจจุบันจำได้ดี คือ ตั้งแต่งวดวันที่ 1 กันยายน 2560 สลากเปลี่ยนจากการจำหน่ายเป็นคู่ ราคา 80 บาท หรือใบละ 40 บาท มาเป็น สลากใบเดียว ราคา 80 บาท

แหล่งที่มา: สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล และรายงานประวัติความเป็นมาของสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล.