Force 47 กองทัพไซเบอร์เวียดนาม หน่วยหมื่นนายที่สู้ศึกผ่านคอมเมนต์และโลกออนไลน์

ทุกวันนี้สนามรบไม่ได้มีแค่รถถังหรือเครื่องบิน แต่ยังมีหน้าจอมือถือของเราด้วย

หลายคนอาจคิดว่าคอมเมนต์ในโซเชียลเป็นเพียงความคิดเห็นของผู้ใช้งานทั่วไป แต่ในบางประเทศกลับมีหน่วยงานที่ถูกจัดตั้งขึ้นมาเพื่อทำงานบนโลกออนไลน์โดยเฉพาะ หนึ่งในชื่อที่ถูกพูดถึงมากที่สุดคือ Force 47 ของเวียดนาม หน่วยซึ่งได้รับการเปิดเผยอย่างเป็นทางการเมื่อปี 2017 และมีสมาชิกจำนวนราว 10,000 คน ทำหน้าที่ปฏิบัติการในพื้นที่ไซเบอร์ควบคู่ไปกับภารกิจด้านความมั่นคงของประเทศ

Force 47 คืออะไร?

ชื่อของ Force 47 ปรากฏต่อสาธารณะหลังผู้บัญชาการทหารระดับสูงของเวียดนามกล่าวถึงการมีอยู่ของหน่วยนี้ พร้อมอธิบายว่าภารกิจคือการตอบโต้ข้อมูลที่รัฐบาลมองว่าเป็นข้อมูลบิดเบือนหรือเป็นภัยต่อรัฐในโลกออนไลน์ สมาชิกของหน่วยไม่ได้ถืออาวุธออกลาดตระเวน แต่ใช้อินเทอร์เน็ตเป็นพื้นที่ปฏิบัติการหลัก ทั้งการติดตามกระแส การเข้าร่วมสนทนา การเผยแพร่ข้อมูลที่สนับสนุนจุดยืนของรัฐ และตอบโต้เนื้อหาที่ถูกมองว่าเป็นข้อมูลด้านลบ

สงครามข้อมูลข่าวสาร กลายเป็นอีกสมรภูมิที่หลายประเทศให้ความสำคัญไม่แพ้การป้องกันชายแดน

สื่อและนักวิจัยหลายแห่งมองว่า Force 47 เป็นตัวอย่างของการทำปฏิบัติการด้านข้อมูลข่าวสาร หรือ Information Operations ซึ่งอาศัยคนจำนวนมากทำงานผ่านบัญชีบนโซเชียลมีเดีย หน้าที่ที่มักถูกกล่าวถึง ได้แก่ การแสดงความคิดเห็นสนับสนุนรัฐบาล การโต้แย้งฝ่ายวิจารณ์ การรายงานโพสต์ที่เห็นว่าไม่เหมาะสม รวมถึงการผลักดันประเด็นบางอย่างให้ได้รับความสนใจมากขึ้นในโลกออนไลน์

ทำไมต้องใช้คนมากถึงหมื่นคน?

โลกออนไลน์เคลื่อนไหวตลอด 24 ชั่วโมง ข่าวหนึ่งสามารถแพร่กระจายไปยังผู้คนหลายล้านคนภายในเวลาไม่กี่นาที หากรัฐต้องการตอบสนองอย่างรวดเร็ว การมีบุคลากรจำนวนมากย่อมทำให้สามารถติดตามประเด็นต่าง ๆ ได้ตลอดเวลา อีกทั้งยังสามารถเข้าร่วมการสนทนาในหลายแพลตฟอร์มพร้อมกัน ไม่ว่าจะเป็น Facebook, YouTube, TikTok หรือเครือข่ายสังคมออนไลน์อื่น ๆ

ผู้สนับสนุนแนวคิดนี้ให้เหตุผลว่าเป็นการปกป้องความมั่นคงและลดการแพร่กระจายของข้อมูลเท็จ ขณะที่นักสิทธิมนุษยชนและองค์กรด้านเสรีภาพสื่อจำนวนไม่น้อยตั้งคำถามว่าการดำเนินการลักษณะนี้อาจส่งผลกระทบต่อเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น และอาจทำให้ประชาชนแยกแยะได้ยากว่าเสียงที่เห็นบนโลกออนไลน์เป็นความคิดเห็นของผู้ใช้จริง หรือเป็นส่วนหนึ่งของปฏิบัติการด้านข้อมูลข่าวสาร

นี่เป็นเรื่องของเวียดนามประเทศเดียวหรือไม่?

คำตอบคือไม่ใช่ หลายประเทศทั่วโลกต่างพัฒนาหน่วยงานด้านไซเบอร์ในรูปแบบของตนเอง บางแห่งเน้นป้องกันการโจมตีระบบคอมพิวเตอร์ บางแห่งเน้นการวิเคราะห์ข่าวกรองดิจิทัล ขณะที่บางประเทศให้ความสำคัญกับการสื่อสารและการสร้างอิทธิพลต่อความคิดเห็นของสังคมผ่านโลกออนไลน์ จึงทำให้คำว่า 'สงครามไซเบอร์' ในปัจจุบันไม่ได้หมายถึงการแฮ็กระบบเพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงการแข่งขันด้านข้อมูล ข่าวสาร และการสร้างกระแสในสังคมด้วย

เมื่อมองย้อนกลับมาที่ผู้ใช้งานทั่วไป เรื่องนี้ก็เป็นเครื่องเตือนใจว่าทุกคอมเมนต์ ทุกโพสต์ และทุกกระแสที่กำลังเป็นไวรัล อาจไม่ได้เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติเสมอไป โลกออนไลน์ทุกวันนี้มีทั้งผู้ใช้งานจริง นักการตลาด บอตอัตโนมัติ และบางครั้งก็อาจมีหน่วยงานของรัฐหรือองค์กรต่าง ๆ เข้ามามีบทบาทในการกำหนดทิศทางของการสนทนาด้วย

ยิ่งข้อมูลไหลเร็วเท่าไร การคิดก่อนเชื่อก็ยิ่งสำคัญมากขึ้นเท่านั้น