ทำไมธนาคารอนุมัติวงเงินไม่เท่าที่ขอ? เพราะเขาดูความสามารถจ่ายคืน ไม่ใช่ความต้องการ

เวลาคุยเรื่องสินเชื่อ เจ้าของกิจการมักเริ่มต้นด้วยคำถามว่า

“ธุรกิจผมจะได้วงเงินเท่าไร?”

บางคนตั้งเป้าไว้ 1 ล้านบาท บางคนต้องการ 3 ล้านบาท เพราะกำลังจะเพิ่มสต็อก ซื้ออุปกรณ์ หรือรับงานใหม่

แต่ในมุมธนาคาร คำถามแรกอาจไม่ใช่ว่าคุณต้องการเท่าไรครับ

คำถามที่สำคัญกว่าคือ หลังจากจ่ายต้นทุน ค่าแรง ค่าเช่า ภาษี ค่างวดเดิม และค่าใช้จ่ายทั้งหมดแล้ว ธุรกิจยังเหลือเงินสดพอรับภาระใหม่เดือนละเท่าไร

นี่คือหลักสำคัญในการคำนวณศักยภาพวงเงินของ สินเชือธุรกิจsmeไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกัน

เพราะเมื่อไม่มีที่ดิน อาคาร หรือทรัพย์สินมาช่วยลดความเสี่ยง กระแสเงินสดของกิจการจึงกลายเป็นหลักฐานสำคัญว่าเงินที่ปล่อยออกไปจะถูกชำระคืนได้หรือไม่

จุดเริ่มต้นไม่ใช่ยอดขาย แต่คือรายได้ที่ตรวจสอบได้

เจ้าของกิจการมักนำยอดขายรวมมาใช้ประเมินวงเงิน เช่น ขายได้เดือนละ 2 ล้านบาท จึงคิดว่าน่าจะขอสินเชื่อได้หลายล้านบาท

แต่ธนาคารไม่ได้ใช้ยอดขายทุกบาทเป็นฐานคำนวณทันที

ธนาคารจะดูว่าเงินเข้าบัญชีสอดคล้องกับยอดขายหรือไม่ รายได้เกิดขึ้นต่อเนื่องหรือเป็นเพียงงานก้อนเดียว และมีเอกสารประกอบ เช่น Statement, Invoice, ใบวางบิล ภาษี หรือรายงานยอดขายหรือเปล่า

หากเงินเข้าบัญชีเดือนละ 2 ล้านบาท แต่ส่วนหนึ่งเป็นเงินโอนจากกรรมการ เงินหมุนระหว่างบัญชี หรือรายรับพิเศษที่ไม่เกิดซ้ำ ธนาคารอาจไม่นับเป็นรายได้ประจำทั้งหมด

ในทางกลับกัน ธุรกิจที่มีรายได้เดือนละ 800,000 บาท แต่เงินเข้ามาจากลูกค้าจริงอย่างสม่ำเสมอและตรวจสอบได้ อาจมีฐานคำนวณที่น่าเชื่อถือกว่า

ดังนั้น ก่อนหา แหล่งเงินทุน เจ้าของกิจการควรเริ่มจากจัดรายได้ให้ชัดว่า ส่วนใดเป็นยอดขายจริง ส่วนใดเป็นเงินเข้าเพียงชั่วคราว

ธนาคารหักต้นทุนก่อนดูเงินที่เหลือ

เมื่อได้รายได้เฉลี่ยแล้ว ขั้นต่อไปคือหักต้นทุนและค่าใช้จ่ายที่จำเป็น

ตัวอย่างเช่น กิจการมีรายรับเฉลี่ยเดือนละ 1,000,000 บาท แต่มีต้นทุนสินค้า 550,000 บาท ค่าแรง 120,000 บาท ค่าเช่าและสาธารณูปโภค 60,000 บาท ค่าโฆษณา ภาษี และค่าใช้จ่ายอื่นอีก 70,000 บาท

เงินที่เหลือก่อนชำระหนี้จึงไม่ใช่ 1 ล้านบาท แต่เหลือประมาณ 200,000 บาท

ธนาคารจะใช้เงินส่วนที่เหลือนี้พิจารณาต่อว่า กิจการมีภาระเดิมอยู่เท่าไร และยังเหลือพื้นที่สำหรับค่างวดใหม่หรือไม่

นี่คือเหตุผลที่ธุรกิจยอดขายสูงอาจได้วงเงินต่ำกว่าที่คาด หากอัตรากำไรต่ำ ต้นทุนผันผวน หรือมีเงินออกเกือบหมดทุกเดือน

สำหรับ สินเชื่อเพื่อธุรกิจขนาดเล็ก ยอดขายจึงเป็นเพียงจุดเริ่มต้น แต่เงินสดที่เหลือหลังต้นทุนต่างหากที่บอกศักยภาพการผ่อนจริง

ภาระหนี้เดิมต้องถูกนำมาหักด้วย

หลังคำนวณเงินสดจากการดำเนินงาน ธนาคารจะดูภาระหนี้เดิมของกิจการและผู้เกี่ยวข้อง

ภาระดังกล่าวอาจรวมค่างวดรถ สินเชื่อเครื่องจักร วงเงินหมุนเวียน บัตรเครดิตธุรกิจ สินเชื่อส่วนบุคคลของกรรมการ หรือหนี้ที่กรรมการมีหน้าที่ค้ำประกัน

สมมติธุรกิจมีเงินสดเหลือหลังค่าใช้จ่ายเดือนละ 200,000 บาท แต่มีค่างวดเดิมรวม 90,000 บาท เงินที่ดูเหมือนเหลือมากก็ลดลงเหลือ 110,000 บาททันที

ธนาคารยังไม่นำเงิน 110,000 บาททั้งหมดไปกำหนดเป็นค่างวดใหม่ เพราะกิจการต้องมีเงินสำรองสำหรับเดือนที่ยอดขายลดลง ลูกค้าจ่ายช้า หรือเกิดค่าใช้จ่ายฉุกเฉิน

หากเจ้าของกิจการมองเฉพาะค่างวดของ สินเชื่อเงินกู้ ก้อนใหม่โดยไม่รวมภาระเดิม อาจเข้าใจผิดว่าธุรกิจรับไหว ทั้งที่ภาระรวมเริ่มสูงเกินกระแสเงินสดแล้ว

เงินสำรองคือส่วนที่ไม่ควรถูกนำไปผ่อนทั้งหมด

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยคือ เมื่อคำนวณแล้วธุรกิจเหลือเงินเดือนละ 100,000 บาท เจ้าของกิจการจึงคิดว่าสามารถรับค่างวดใหม่เดือนละ 100,000 บาทได้

ในความเป็นจริง ธุรกิจยังต้องมีเงินสำรอง

เพราะยอดขายไม่ได้เท่ากันทุกเดือน ลูกค้าอาจจ่ายช้า วัตถุดิบอาจขึ้นราคา เครื่องจักรอาจเสีย หรือมีค่าใช้จ่ายที่ไม่ได้อยู่ในแผน

หากนำเงินที่เหลือทั้งหมดไปจ่ายค่างวด ธุรกิจอาจผ่อนไหวในเดือนปกติ แต่เริ่มผิดนัดทันทีเมื่อเจอเดือนที่รายได้ลดลง

ธนาคารจึงมักใช้แนวทางที่ระมัดระวัง โดยกันเงินส่วนหนึ่งไว้เป็นสภาพคล่อง แล้วใช้เพียงบางส่วนเป็นค่างวดใหม่ที่กิจการมีโอกาสจ่ายได้ต่อเนื่อง

สำหรับคนที่กำลังเตรียม กู้sme ควรลองคำนวณสองสถานการณ์ ได้แก่ เดือนปกติและเดือนที่รายได้ลดลงประมาณ 20–30% เพื่อดูว่าค่างวดใหม่ยังอยู่ในระดับที่รับได้หรือไม่

จากค่างวดที่จ่ายไหว จึงแปลงกลับเป็นวงเงิน

เมื่อได้ตัวเลขค่างวดที่ธุรกิจรับไหวแล้ว ธนาคารจึงนำไปคำนวณกลับเป็นวงเงิน

วงเงินที่ได้จะขึ้นอยู่กับหลายเรื่อง เช่น

ระยะเวลาผ่อน
อัตราดอกเบี้ย
รูปแบบการชำระ
ความเสี่ยงของกิจการ
และเงื่อนไขของผลิตภัณฑ์

ตัวอย่างเช่น ธุรกิจรับค่างวดใหม่ได้เดือนละ 30,000 บาท หากผ่อนระยะสั้น วงเงินที่ได้ย่อมน้อยกว่าแบบผ่อนระยะยาว เพราะต้องคืนเงินในจำนวนเดือนที่น้อยกว่า

แต่การยืดเวลาผ่อนไม่ได้มีแต่ข้อดี แม้ค่างวดจะลดลง แต่ต้นทุนดอกเบี้ยรวมอาจเพิ่มขึ้น เจ้าของกิจการจึงต้องเลือกจุดที่ค่างวดไม่กดกระแสเงินสด และระยะเวลาหนี้ไม่ยาวเกินประโยชน์จากเงินที่นำไปใช้

ทำไมวงเงินจริงอาจต่ำกว่าตัวเลขที่คำนวณเอง

แม้ธุรกิจจะคำนวณค่างวดและวงเงินไว้แล้ว ธนาคารยังปรับวงเงินจริงตามความเสี่ยงอื่นได้

ตัวอย่างเช่น รายได้แกว่งมาก ลูกค้ากระจุกตัวอยู่รายเดียว อายุธุรกิจยังน้อย ประวัติชำระหนี้เคยสะดุด หรือเอกสารยอดขายไม่สัมพันธ์กับเงินเข้าบัญชี

ประเภทธุรกิจก็มีผลเช่นกัน ธุรกิจที่ต้นทุนผันผวนสูงหรือพึ่งฤดูกาลมาก อาจถูกเผื่อความเสี่ยงมากกว่ากิจการที่มีรายรับประจำ

ส่วนวัตถุประสงค์ของวงเงินก็สำคัญ หากขอเงินเพื่อรองรับ PO ที่มีอยู่แล้ว ย่อมอธิบายแหล่งรายได้กลับมาได้ชัดกว่าการขอวงเงินโดยระบุเพียงว่า “นำไปหมุนธุรกิจ”

นี่คือเหตุผลที่ผู้ประกอบการสองรายซึ่งมียอดขายใกล้เคียงกัน อาจได้รับวงเงินไม่เท่ากัน

ตัวอย่างคิดศักยภาพวงเงินแบบง่าย

สมมติธุรกิจมีรายรับเฉลี่ย 900,000 บาทต่อเดือน

หลังหักต้นทุนและค่าใช้จ่ายดำเนินงาน เหลือเงินสด 180,000 บาท
มีภาระค่างวดเดิม 60,000 บาท
ต้องกันเงินสำรองสำหรับกิจการอย่างน้อย 50,000 บาท

เงินที่อาจนำมารองรับค่างวดใหม่จึงเหลือประมาณ 70,000 บาทต่อเดือน

ตัวเลขนี้ยังไม่ใช่วงเงินอนุมัติ แต่เป็นจุดเริ่มต้นที่ใช้ประเมินว่า หากเลือกระยะเวลาผ่อนและอัตราดอกเบี้ยระดับหนึ่ง ธุรกิจอาจรับวงเงินได้ในกรอบใด

หากเจ้าของต้องการวงเงินที่ทำให้ค่างวดสูงกว่า 70,000 บาทมาก ธนาคารอาจลดวงเงิน ขอให้ยืดระยะเวลาผ่อน หรือให้จัดโครงสร้างภาระเดิมก่อน

การคำนวณแบบนี้ช่วยให้การขอ สินเชื่อ sme ไม่มี หลักทรัพย์ 2569 เริ่มจากข้อเท็จจริง ไม่ใช่เริ่มจากตัวเลขที่อยากได้รับ

มุมมองเชิงวิเคราะห์: วงเงินสูงสุดไม่ใช่เป้าหมายที่ดีที่สุด

เจ้าของกิจการมักรู้สึกว่า หากธนาคารอนุมัติให้มากกว่าที่ขอ ควรรับไว้ก่อน เพราะอาจได้ใช้ในอนาคต

แต่ทุกวงเงินมีต้นทุนและเงื่อนไข หากเป็นสินเชื่อแบบผ่อนเป็นงวด ภาระจะเริ่มทันทีแม้เงินบางส่วนยังไม่ได้สร้างรายได้กลับมา

เป้าหมายที่เหมาะกว่าจึงไม่ใช่การขอวงเงินสูงสุด แต่คือการขอวงเงินที่แก้ปัญหาธุรกิจได้ครบ และค่างวดยังไม่กระทบเงินหมุน

ก่อนเลือก แหล่งเงินทุน ควรตอบให้ได้ว่า เงินจะใช้กับอะไร ใช้เมื่อไร สร้างรายได้กลับมาเท่าไร และต้องใช้เวลากี่เดือนกว่าจะคืนทุน

เมื่อคำตอบเหล่านี้ชัด ตัวเลขวงเงินที่ขอจะดูสมเหตุสมผลขึ้น และเจ้าของกิจการเองก็ลดความเสี่ยงรับหนี้เกินกำลัง

สำหรับผู้ประกอบการที่สนใจ สินเชือธุรกิจsmeไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกัน, สินเชื่อเงินกู้, สินเชื่อเพื่อธุรกิจขนาดเล็ก หรือกำลังวางแผน กู้sme ควรจำไว้ว่า ธนาคารไม่ได้คำนวณวงเงินจากความต้องการเพียงด้านเดียว

ธนาคารเริ่มจากรายได้ที่ตรวจสอบได้ หักต้นทุน ภาระหนี้ และเงินสำรอง แล้วจึงดูว่าธุรกิจรับค่างวดใหม่ได้เท่าไร

เพราะวงเงินที่ดีไม่ใช่วงเงินที่มากที่สุด แต่คือวงเงินที่ธุรกิจใช้แล้วเติบโต และยังชำระคืนได้โดยไม่ทำให้กระแสเงินสดเหนื่อยกว่าเดิม

อ่านบทความหลักฉบับเต็มเกี่ยวกับการประเมินวงเงินสินเชื่อธุรกิจ SME ไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกันได้ที่นี่: 

https://www.easycashflows.com/knowledge/%E0%B8%9A%E0%B8%97%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B8%96%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%99/%E0%B8%A7%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%87%E0%B8%99-%E0%B8%AA%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%8A%E0%B8%AD%E0%B8%98%E0%B8%A3%E0%B8%81%E0%B8%88-sme-%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%81%E0%B8%97%E0%B8%A3%E0%B8%9E%E0%B8%A2%E0%B8%84%E0%B8%B3%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%99