ผักที่นอนติดดิน เสี่ยงเจอพยาธิมากกว่าจริงหรือ?

หลายคนอาจเคยได้ยินคำเตือนว่า “ผักที่ขึ้นติดดิน ระวังพยาธิ” โดยเฉพาะผักที่มักนำมากินสดเป็นเครื่องเคียง เช่น ใบบัวบก สะระแหน่ ผักชี หรือผักบุ้ง คำถามคือ ผักเหล่านี้อันตรายกว่าผักชนิดอื่นจริงหรือ?

คำตอบคือ มีโอกาสเสี่ยงมากกว่าในบางกรณี เพราะผักที่อยู่ใกล้พื้นดินมักสัมผัสกับแหล่งปนเปื้อนได้ง่ายกว่า ทั้งดิน น้ำ ปุ๋ยคอก หรือมูลสัตว์ ซึ่งอาจมีไข่พยาธิหรือเชื้อจุลินทรีย์ปะปนอยู่

ทำไมผักติดดินถึงเสี่ยง?

ผักบางชนิดมีลักษณะเป็นพืชเลื้อยหรือมีใบอยู่ใกล้พื้น เช่น ใบบัวบก สะระแหน่ และผักบุ้ง ทำให้ใบอาจสัมผัสกับดิน น้ำขัง หรือเศษสิ่งสกปรกได้โดยตรง

นอกจากนี้ผักที่มีซอกใบเยอะ เช่น ผักชี ผักชีฝรั่ง หรือสะระแหน่ ก็อาจเก็บเศษดินและสิ่งปนเปื้อนได้ง่าย หากล้างไม่ทั่วถึง

ตัวอย่างผักที่ควรระวังเมื่อกินสด

ใบบัวบก

เป็นผักที่ขึ้นคลุมดิน ชอบบริเวณชื้นแฉะ จึงมีโอกาสสัมผัสกับดินและน้ำมาก นิยมกินสดหรือปั่นเป็นน้ำ จึงควรล้างอย่างละเอียด

ผักบุ้ง

โดยเฉพาะผักบุ้งจากแหล่งน้ำธรรมชาติ อาจเสี่ยงปนเปื้อนจากน้ำที่ไม่สะอาด

สะระแหน่

ใบเล็ก มีหลายซอก นิยมกินสดกับอาหาร ทำให้สิ่งสกปรกที่ติดอยู่ไม่ได้ถูกทำลายด้วยความร้อน

ผักชีและผักชีฝรั่ง

แม้จะไม่ได้เลื้อยติดพื้น แต่ส่วนรากและก้านสัมผัสดินโดยตรง อีกทั้งมีร่องใบที่ล้างยาก

กินผักสดอย่างไรให้ปลอดภัย?

• เด็ดใบเสียและส่วนที่ติดดินออกก่อน

• ล้างผ่านน้ำไหล แยกใบออกจากกัน

• ล้างหลายรอบ โดยเฉพาะบริเวณซอกใบและก้าน

• หากไม่มั่นใจ ควรนำไปลวกหรือนึ่งก่อนกิน

• หลีกเลี่ยงผักสดจากแหล่งที่ไม่ทราบความสะอาด

อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ว่าผักติดดินทุกชนิดจะมีพยาธิ และผักที่ปลูกบนต้นสูงก็ไม่ได้ปลอดภัย 100% เพราะอาจปนเปื้อนระหว่างการเก็บ ขนส่ง หรือการล้างได้เช่นกัน

ผักที่นอนใกล้พื้นดินและนิยมกินสด เป็นกลุ่มที่ควรใส่ใจเรื่องความสะอาดมากที่สุด ไม่ใช่เพราะตัวผักมีพยาธิ แต่เพราะมีโอกาสสัมผัสแหล่งปนเปื้อนมากกว่า