กล้อง Webb เห็นแหล่งกำเนิดดาว N159 ที่ปั่นป่วน: ธาตุหนักน้อยช่วยให้นักดาราศาสตร์มองย้อนจักรวาลได้อย่างไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

NASA เผยภาพจากกล้องเจมส์ เวบบ์ของแหล่งก่อกำเนิดดาว N159 ซึ่งอยู่ห่างจากโลกประมาณ 161,000 ปีแสง ในเมฆแมเจลแลนใหญ่ บริเวณนี้มีสัดส่วนธาตุหนักต่ำกว่าทางช้างเผือก จึงช่วยให้นักดาราศาสตร์ศึกษาว่าดาวก่อตัวในสภาพที่คล้ายเอกภพยุคแรกได้อย่างไร ภาพนี้ไม่ได้แสดงดาวจากยุคนั้นโดยตรง

NASA อธิบายว่า N159 เต็มไปด้วยกลุ่มก๊าซหนาแน่นและมีการก่อดาวอย่างปั่นป่วน เมฆแมเจลแลนใหญ่เป็นกาแล็กซีบริวารของทางช้างเผือก ภาพที่ NASA เผยแพร่เมื่อ 22 ตุลาคม 2026 จึงแสดงแหล่งก่อดาวในกาแล็กซีใกล้เคียง ไม่ใช่ภาพของกาแล็กซียุคแรกที่อยู่ไกลออกไป

คำว่า “ธาตุหนัก” ในดาราศาสตร์ไม่ได้หมายถึงโลหะอย่างเหล็กเท่านั้น แต่หมายถึงธาตุทุกชนิดที่หนักกว่าไฮโดรเจนและฮีเลียม ส่วนคำว่า “metallicity” ใช้บอกสัดส่วนของธาตุเหล่านี้ในดาวหรือก๊าซ เมื่อ NASA บอกว่า N159 มี metallicity ต่ำกว่าทางช้างเผือก จึงหมายถึงมีธาตุหนักในสัดส่วนน้อยกว่า ไม่ได้แปลว่าบริเวณนี้ไม่มีธาตุหนักเลย

NASA อธิบายว่าดาวรุ่นแรกประกอบด้วยไฮโดรเจนและฮีเลียมเป็นหลัก ส่วนธาตุที่หนักกว่านั้นเกิดขึ้นภายในดาวรุ่นก่อนและกระจายออกสู่อวกาศ ดาวรุ่นถัดมาจึงก่อตัวจากก๊าซที่มีธาตุหนักเพิ่มขึ้น

NASA ไม่ได้ระบุว่า N159 เป็นแหล่งก่อดาวจากยุคแรก แต่ชี้ว่าบริเวณที่มีธาตุหนักต่ำกว่าทางช้างเผือกช่วยให้นักดาราศาสตร์ศึกษาการก่อดาวภายใต้เงื่อนไขที่พบในยุคนั้นได้ การเปรียบเทียบนี้ไม่ใช่หลักฐานว่าภาพกำลังแสดงดาวดวงแรกของจักรวาล

N159 ช่วยให้นักดาราศาสตร์ศึกษาว่าองค์ประกอบของก๊าซสัมพันธ์กับการก่อดาวอย่างไร แล้วนำข้อมูลไปเปรียบเทียบกับเงื่อนไขในเอกภพยุคแรก โดยภาพนี้แสดงแหล่งก่อดาวในเมฆแมเจลแลนใหญ่ที่อยู่ห่างราว 161,000 ปีแสง ไม่ใช่ภาพดาวจากเอกภพยุคแรกโดยตรง

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th