เจาะลึกสาเหตุทําไมเราถึงเสียงแหบเสียงหายเวลาป่วยเป็นหวัด

อาการเสียงเปลี่ยนหรือเสียงแหบพร่าเวลาเป็นหวัดเป็นเรื่องที่เจอกันได้บ่อยมาก จนบางครั้งกลายเป็นสัญลักษณ์บอกสถานะว่าเรากําลังป่วยอยู่

หลายคนอาจเคยสงสัยว่าทําไมน้ํามูกหรืออาการไอถึงส่งผลกระทบต่อเสียงของเราได้ลึกซึ้งถึงขนาดเปลี่ยนน้ําเสียงเดิมไปจนแทบจําไม่ได้ สาเหตุหลักมาจากกลไกการทํางานของระบบทางเดินหายใจส่วนบนที่เชื่อมโยงกันอย่างเป็นระบบ

เมื่อเชื้อไวรัสเข้าสู่ร่างกาย ร่างกายจะตอบสนองด้วยการสร้างน้ํามูกและเสมหะจํานวนมากเพื่อดักจับสิ่งแปลกปลอม ของเหลวเหล่านี้มักจะไหลย้อนลงไปในลําคอหรือที่เรียกว่าอาการไหลย้อนของน้ํามูก

ส่งผลให้เกิดการระคายเคืองต่อสายเสียงโดยตรง สายเสียงที่เป็นกล้ามเนื้อและเยื่อบุบางๆ เมื่อถูกรบกวนด้วยน้ํามูกหรือการไอซ้ําๆ จะเกิดการบวมอักเสบขึ้น เมื่อสายเสียงบวม ผิวของสายเสียงก็จะไม่เรียบเนียนเหมือนปกติ

ทําให้การสั่นสะเทือนของอากาศผ่านสายเสียงขลุกขลัก จึงเปลี่ยนจากเสียงใสๆ กลายเป็นเสียงแหบหรือเสียงต่ําลง นอกจากนี้ อาการไอที่รุนแรงและต่อเนื่องยังเป็นปัจจัยซ้ําเติม

เพราะการไอคือการกระแทกของลมที่ค่อนข้างแรงผ่านสายเสียงที่กําลังอักเสบอยู่แล้ว ยิ่งไอมากสายเสียงก็ยิ่งบาดเจ็บและบวมมากขึ้น ทําให้เกิดวงจรที่เสียงแหบเรื้อรังไปอีกระยะหนึ่ง ยิ่งไปกว่านั้น

บางคนมีอาการจมูกคัดจนหายใจทางจมูกไม่ได้ ต้องเปลี่ยนมาหายใจทางปากตลอดเวลา ทําให้อากาศที่แห้งและเย็นผ่านเข้าสู่ลําคอโดยตรงโดยไม่มีจมูกช่วยกรองหรือเพิ่มความชื้น

ความแห้งกร้านนี้ยิ่งทําให้เยื่อบุลําคอและสายเสียงขาดความชุ่มชื้น ส่งผลให้ความยืดหยุ่นลดน้อยลง เสียงจึงออกมาไม่เต็มประสิทธิภาพ บางกรณีเมื่อคออักเสบร่วมด้วย ผนังคอที่บวมแดงจะส่งผลต่อการก้องของเสียงในลําคอด้วย

ทําให้โทนเสียงเปลี่ยนไปจากเดิมอย่างชัดเจน การดูแลรักษาช่วงนี้จึงสําคัญมาก การดื่มน้ําอุ่นมากๆ ช่วยลดความเหนียวข้นของเสมหะและช่วยให้สายเสียงชุ่มชื้นอยู่เสมอ

การงดใช้เสียงหรือพูดให้น้อยลงเป็นวิธีพักฟื้นสายเสียงที่ดีที่สุด เพราะการตะโกนหรือพยายามพูดในขณะที่สายเสียงบวมอยู่จะยิ่งทําให้แผลอักเสบหายช้าลง

การใช้น้ําเกลือกลั้วคอเป็นประจําก็ช่วยลดปริมาณเชื้อโรคและบรรเทาความบวมในลําคอได้ดีพอสมควร หากดูแลร่างกายให้พักผ่อนเพียงพอและรักษาอาการหวัดให้หายดี เสียงของเราก็จะค่อยๆ

กลับคืนสู่สภาวะปกติได้เองตามธรรมชาติโดยไม่ต้องกังวลมากนัก เพราะร่างกายคนเรามีกลไกซ่อมแซมตัวเองที่มีประสิทธิภาพอยู่แล้ว เพียงแค่ต้องให้เวลาเขาได้ฟื้นฟูอย่างเต็มที่เท่านั้น