ใครกันแน่ที่เป็นผู้สร้างสโตนเฮนจ์ ปริศนาแห่งยุคหินที่ยังคงเป็นคําถาม

หากพูดถึงสถานที่ท่องเที่ยวเชิงโบราณคดีที่โด่งดังที่สุดในโลก คงไม่มีใครไม่รู้จักสโตนเฮนจ์ในประเทศอังกฤษ กลุ่มหินขนาดมหึมาที่ตั้งตระหง่านอยู่กลางทุ่งราบซัลลิสเบอรีมานานนับพันปี

ความน่าฉงนของมันไม่ได้มีเพียงแค่ว่าคนสมัยโบราณขนย้ายหินหนักหลายตันมาวางเรียงกันได้อย่างไรเท่านั้น แต่ยังมีคําถามสําคัญที่นักประวัติศาสตร์และนักโบราณคดีพยายามหาคําตอบมาตลอดหลายทศวรรษว่า

ใครกันแน่ที่เป็นคนสร้างสิ่งก่อสร้างลึกลับนี้ขึ้นมา ในช่วงแรกมีความเชื่อแพร่หลายในแถบยุโรปว่าสโตนเฮนจ์อาจเป็นผลงานของพวกดรูอิดหรือนักบวชในยุคเซลติกที่ใช้พื้นที่นี้เป็นสถานที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนา

แต่เมื่อมีการตรวจสอบอายุของก้อนหินและหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ต่างๆ กลับพบว่าสโตนเฮนจ์ถูกสร้างขึ้นมานานก่อนที่พวกดรูอิดจะปรากฏตัวขึ้นเสียอีก การค้นพบนี้ทําให้ทฤษฎีกลายเป็นเพียงนิทานปรัมปราไปในที่สุด

สโตนเฮนจ์ไม่ใช่สิ่งก่อสร้างที่เสร็จสมบูรณ์ในคราวเดียว แต่ถูกสร้างขึ้นเป็นระยะเวลาต่อเนื่องกันหลายร้อยไปจนถึงนับพันปี โดยเริ่มต้นจากการเป็นคูน้ําและคันดินวงกลมก่อนจะทยอยนําหินก้อนยักษ์เข้ามาวางเรียง

นักโบราณคดีในระยะหลังเริ่มพบข้อมูลที่น่าสนใจจากการขุดค้นหลุมศพในบริเวณใกล้เคียง ซึ่งบ่งชี้ว่ากลุ่มคนยุคหินใหม่หรือที่รู้จักกันในนามเกษตรกรกลุ่มแรกๆ ของอังกฤษน่าจะเป็นผู้ริเริ่มพัฒนาพื้นที่นี้

การศึกษาทางพันธุกรรมของซากดึกดําบรรพ์ที่พบในละแวกนั้นยืนยันว่าผู้คนในยุคนั้นมีรากเหง้าเชื่อมโยงกับกลุ่มคนอพยพจากตุรกีและยุโรปตะวันออกเฉียงใต้

ซึ่งนําเอาความรู้เรื่องกสิกรรมและวัฒนธรรมการสร้างสิ่งก่อสร้างด้วยหินติดตัวมาด้วย สิ่งที่น่าทึ่งคือคนกลุ่มนี้ไม่ได้มีเครื่องไม้เครื่องมือที่ทันสมัยเหมือนคนยุคใหม่

แต่พวกเขากลับมีความเข้าใจเรื่องดาราศาสตร์อย่างลึกซึ้ง เพราะทิศทางการวางก้อนหินหลายจุดมีความสัมพันธ์โดยตรงกับปรากฏการณ์ดวงอาทิตย์ขึ้นในวันครีษมายันหรือวันที่ช่วงเวลากลางวันยาวนานที่สุดในรอบปี

ความสอดคล้องทางดาราศาสตร์นี้สะท้อนว่าผู้สร้างสโตนเฮนจ์ให้ความสําคัญกับการจดบันทึกเวลาและตารางการเกษตรกรรมผ่านท้องฟ้า ไม่ใช่แค่การสร้างเพื่อความสวยงามเพียงอย่างเดียว

ปัจจุบันการศึกษาค้นคว้ายังคงดําเนินต่อไปเรื่อยๆ เพื่อหาหลักฐานใหม่มาชัดเจนยิ่งขึ้นว่าสังคมในยุคนั้นมีการจัดตั้งโครงสร้างการปกครองหรือแรงงานอย่างไรจึงสามารถระดมคนจํานวนมหาศาลมาทําโครงการใหญ่ระดับนี้ได้