วงเวียนใต้ทะเลแห่งหมู่เกาะแฟโร มหัศจรรย์ทางวิศวกรรมที่ซ่อนตัวอยู่ใต้มหาสมุทร อย่างสวยเลยเน่อ

ท่ามกลางหน้าผาสูงชัน ทุ่งหญ้าสีเขียว และเส้นทางที่คดเคี้ยวของหมู่เกาะแฟโร ดินแดนปกครองตนเองภายใต้ราชอาณาจักรเดนมาร์ก มีสิ่งก่อสร้างทางวิศวกรรมชิ้นหนึ่งซ่อนตัวอยู่ลึกลงไปใต้ผืนน้ำ นั่นคือวงเวียนใต้ทะเลแห่งแรกของโลก ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของอุโมงค์ Eysturoyartunnilin หรืออุโมงค์ไอสตูรอย

หมู่เกาะแฟโรประกอบด้วยเกาะน้อยใหญ่ที่ถูกแบ่งแยกด้วยช่องแคบ ฟยอร์ด และภูเขาสูง การเดินทางระหว่างชุมชนในอดีตจึงต้องอาศัยถนนที่อ้อมไปตามภูเขา เรือเฟอร์รี่ หรือเส้นทางที่ใช้เวลาค่อนข้างนาน สภาพภูมิประเทศอันสวยงามจึงเป็นทั้งเสน่ห์และอุปสรรคสำคัญต่อชีวิตประจำวันของผู้คนบนหมู่เกาะแห่งนี้

เพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว ชาวแฟโรได้พัฒนาเครือข่ายอุโมงค์ทั้งบนบกและใต้ทะเลขึ้นหลายแห่ง แต่โครงการที่ได้รับความสนใจจากทั่วโลกมากที่สุดคือ Eysturoyartunnilin อุโมงค์ถนนใต้ทะเลที่มีเส้นทางรวมยาวประมาณ 11.2 กิโลเมตร เชื่อมระหว่างเกาะ Streymoy ซึ่งเป็นที่ตั้งของกรุงทอร์สเฮาน์ กับเกาะ Eysturoy รวมถึงเชื่อมชุมชนสำคัญอย่าง Runavík และ Strendur เข้าหากัน

สิ่งที่ทำให้อุโมงค์แห่งนี้แตกต่างจากอุโมงค์ใต้ทะเลทั่วไป คือการออกแบบให้มีทางแยกสามทิศทางมาบรรจบกันบริเวณวงเวียนใต้ทะเล ผู้ขับขี่สามารถเลือกเส้นทางไปยังพื้นที่ต่าง ๆ ได้โดยไม่ต้องย้อนกลับขึ้นสู่พื้นดินก่อน วงเวียนแห่งนี้ตั้งอยู่ลึกประมาณ 72.6 เมตรใต้ผิวน้ำของฟยอร์ด ขณะที่จุดที่ลึกที่สุดของระบบอุโมงค์อยู่ต่ำกว่าระดับผิวน้ำทะเลประมาณ 189 เมตร

เมื่อรถยนต์เคลื่อนเข้าสู่บริเวณวงเวียน ผู้เดินทางจะพบกับบรรยากาศที่แตกต่างจากอุโมงค์ธรรมดาอย่างสิ้นเชิง แสงสีน้ำเงินส่องกระทบเสากลางและผนังโดยรอบ ทำให้พื้นที่แห่งนี้ดูราวกับโลกอีกใบที่ซ่อนอยู่ใต้มหาสมุทร หลายคนจึงเรียกสถานที่แห่งนี้ว่า “วงเวียนแมงกะพรุน” เพราะรูปทรงของเสากลางและแสงที่ส่องลงมาทำให้ดูคล้ายแมงกะพรุนขนาดใหญ่กำลังลอยตัวอยู่ในทะเลลึก

บริเวณวงเวียนตกแต่งด้วยผลงานของ Tróndur Patursson ศิลปินชาวแฟโร งานศิลปะดังกล่าวมีความยาวรวมประมาณ 80 เมตร ประกอบด้วยแผ่นโลหะ รูปเงามนุษย์ และการจัดแสงที่ช่วยสร้างมิติให้แก่พื้นที่ภายในอุโมงค์ รูปเงาที่เชื่อมโยงต่อกันยังได้รับการตีความว่าเป็นสัญลักษณ์ของผู้คนในหมู่เกาะแฟโรที่ร่วมมือและก้าวเดินไปข้างหน้าด้วยกัน

แม้ว่าผลงานศิลปะจะทำให้วงเวียนแห่งนี้โดดเด่นในฐานะสถานที่ท่องเที่ยว แต่จุดประสงค์หลักของอุโมงค์ยังคงเป็นการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน อุโมงค์ช่วยลดเวลาเดินทางระหว่างกรุงทอร์สเฮาน์กับพื้นที่บนเกาะ Eysturoy จากเดิมที่อาจต้องใช้เวลามากกว่าหนึ่งชั่วโมง เหลือประมาณ 15 นาทีในบางเส้นทาง ทำให้การเดินทางไปทำงาน ไปโรงเรียน ติดต่อธุรกิจ หรือใช้บริการสาธารณสุขสะดวกมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

นอกจากนี้ การมีเส้นทางถาวรใต้ทะเลยังช่วยลดการพึ่งพาเรือเฟอร์รี่ ซึ่งอาจได้รับผลกระทบจากคลื่นลมและสภาพอากาศแปรปรวนของมหาสมุทรแอตแลนติกเหนือ ผู้คนสามารถเดินทางระหว่างเกาะได้ตลอดทั้งปีอย่างรวดเร็วและแน่นอนมากขึ้น ส่งผลให้ชุมชนที่เคยรู้สึกห่างไกลกันกลับเชื่อมโยงกันอย่างใกล้ชิดกว่าเดิม

การก่อสร้างอุโมงค์ใต้ทะเลในพื้นที่เช่นนี้ไม่ใช่งานง่าย วิศวกรต้องขุดเจาะผ่านชั้นหินใต้ฟยอร์ด ควบคุมความลาดชันของถนน วางระบบระบายอากาศ ระบบไฟฟ้า ระบบสื่อสาร รวมถึงระบบรักษาความปลอดภัยสำหรับเหตุฉุกเฉิน ทุกองค์ประกอบต้องออกแบบให้รองรับการจราจรประจำวันภายใต้แรงดันและสภาพแวดล้อมใต้ทะเล

อุโมงค์ Eysturoyartunnilin เปิดให้ประชาชนทั่วไปใช้งานเมื่อวันที่ 19 ธันวาคม ค.ศ. 2020 หลังใช้เวลาก่อสร้างหลายปี และกลายเป็นโครงการโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ที่สุดโครงการหนึ่งในประวัติศาสตร์ของหมู่เกาะแฟโร

หลังเปิดใช้งาน วงเวียนใต้ทะเลแห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงเส้นทางคมนาคม แต่ยังกลายเป็นสถานที่ที่นักท่องเที่ยวจำนวนมากต้องการเดินทางมาชมด้วยตาตนเอง บางคนถึงกับขับรถวนรอบวงเวียนมากกว่าหนึ่งรอบ เพื่อสัมผัสบรรยากาศของแสงสีน้ำเงินและงานศิลปะที่ดูคล้ายลอยอยู่ใต้มหาสมุทร

ความสำเร็จของอุโมงค์แห่งนี้สะท้อนแนวคิดที่น่าสนใจว่า โครงสร้างพื้นฐานไม่จำเป็นต้องเป็นเพียงสิ่งก่อสร้างที่เน้นประโยชน์ใช้สอยเท่านั้น แต่สามารถผสมผสานวิศวกรรม ศิลปะ และอัตลักษณ์ของชุมชนเข้าไว้ด้วยกันได้ ถนนใต้ทะเลที่อาจดูเย็นชาและมืดทึบ จึงถูกเปลี่ยนให้กลายเป็นพื้นที่ที่สร้างความประทับใจและความภาคภูมิใจให้แก่ผู้คน

สำหรับดินแดนเล็ก ๆ ที่ต้องเผชิญทั้งภูเขา ช่องแคบ และมหาสมุทรอันกว้างใหญ่ วงเวียนใต้ทะเลแห่งหมู่เกาะแฟโรจึงเป็นมากกว่าสถิติทางวิศวกรรม เพราะมันคือหลักฐานว่าความโดดเดี่ยวทางภูมิศาสตร์สามารถเอาชนะได้ด้วยความรู้ การวางแผน และความร่วมมือของมนุษย์

ทุกครั้งที่รถยนต์แล่นผ่านแสงสีน้ำเงินของวงเวียนแห่งนี้ ผู้เดินทางไม่ได้เพียงเคลื่อนจากเกาะหนึ่งไปสู่อีกเกาะหนึ่งเท่านั้น แต่กำลังเดินทางผ่านสัญลักษณ์แห่งความมุ่งมั่นของชุมชนเล็ก ๆ ที่กล้าเปลี่ยนพื้นมหาสมุทรให้กลายเป็นเส้นทางเชื่อมโยงผู้คนเข้าหากัน