รักต้องห้ามในสงครามโลกครั้งที่ 2 ไม่ต้องเอ่ยคำว่ารักก็รับรู้ได้ด้วยใจ-Le Silence de la mer (2004)

Le Silence de la mer (2004)

ที่มา: https://pin.it/2TmTJhfaI

Le Silence de la mer เป็นภาพยนตร์ฝรั่งเศส-เบลเยียม ความยาว 1 ชั่วโมง 40 นาที ออกฉายครั้งแรกในปี 2004 กำกับโดย Pierre Boutron

ภาพยนตร์เรื่องนี้ดัดแปลงจากนวนิยายชื่อเดียวกันที่ตีพิมพ์ในปี 1942 ผลงานของ Jean Bruller ซึ่งเขียนภายใต้นามปากกา "Vercors"

เรื่องราวเกิดขึ้นในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ขณะที่ฝรั่งเศสตกอยู่ภายใต้การยึดครองของนาซีเยอรมนี เมื่อกัปตันชาวเยอรมัน Werner von Ebrennac (Thomas Jouannet) มาพักอาศัยในฝรั่งเศส โดยยึดบ้านของปู่หลานชาวฝรั่งเศส ได้แก่ André Larosière (Michel Galabru) และ Jeanne Larosière (Julie Delarme) หญิงสาวผู้เป็นครูสอนเปียโน

ในช่วงแรก ปู่และหลานคู่นี้เลือกใช้ความเงียบ เป็นการต่อต้านศัตรู พวกเขาไม่พูด ไม่ตอบโต้ และไม่ยอมรับการมีอยู่ของนายทหารนาซีในบ้านแม้แต่น้อย แต่ Werner กลับปฏิบัติตัวเองต่างจากภาพจำของทหารนาซีทั่วไป เขาหลงใหลในวัฒนธรรมฝรั่งเศสอย่างลึกซึ้ง พูดภาษาฝรั่งเศสได้อย่างสมบูรณ์แบบ และปฏิบัติต่อเจ้าของบ้านด้วยความสุภาพและให้เกียรติเสมอ ทุกคืน เขาจะเข้ามาในห้องนั่งเล่น และเล่าเรื่องราวต่าง ๆ และความหลงใหลของตนเองเสมอ แม้จะไม่มีใครเอ่ยตอบเขาก็ตาม จนท้ายที่สุดหญิงสาวชาวฝรั่งเศสก็ตกหลุมรักศัตรูของตนเอง

ส่วนตัวเราชอบภาพยนตร์เรื่องนี้มาก เพราะมันไม่ได้ถ่ายทอดความรักผ่านการสัมผัสทางกายหรือฉากอีโรติกเลยแม้แต่นิดเดียว แต่กลับสามารถสื่อสารความรู้สึกที่ Werner และ Jeanne มีต่อกันได้อย่างลึกซึ้งผ่านสายตา ท่าทาง ท่ามกลางความเงียบในบริบทภายนอก และสายตาของ André

Tension (เคมีระหว่างตัวละคร) ระหว่างตัวละครทั้งสองคน มันเป็นความรู้สึกที่ค่อย ๆ ก่อตัวขึ้นอย่างช้า ๆ จากคนแปลกหน้าที่อยู่คนละฝั่งของสงคราม กลายเป็นความผูกพันที่ไม่มีใครกล้าเอ่ยออกมาตรง ๆ แต่เราในฐานะคนดูกลับรับรู้ได้ว่าทั้งคู่ต่างมีความรู้สึกดี ๆ ต่อกัน แม้ไม่มีการสารภาพรัก ไม่มีการแตะเนื้อต้องตัว และไม่มีฉากโรแมนติกแบบโจ้งแจ้ง

สำหรับเรา นี่คือเสน่ห์ของภาพยนตร์เรื่องนี้ เพราะมันพิสูจน์ให้เห็นว่าความรักที่ทรงพลัง ไม่จำเป็นต้องแสดงออกแบบโต่ง ๆ เสมอไป บางครั้งเพียงแค่ความเงียบก็สามารถทำให้ผู้ชมสัมผัสได้ถึงความเข้มข้นทางอารมณ์ของตัวละครได้เช่นเดียวกัน

ประโยคที่เราชอบในภาพยนตร์เรื่องนี้มีเยอะมาก แต่จะยกตัวอย่าง 3 ตัวอย่าง และการตีความคร่าว ๆ ให้ทุกคนได้อ่านกัน

ประโยคที่ Werner พูดว่า "I always love France."

.

.

.

"Which family, French or German, has not lost a dear one in the Great War? I have a deep respect for people who love their country."

ประโยคนี้เป็นประโยคที่ Werner พูดขึ้นมาในห้องนั่งเล่น และเป็นประโยคที่เราชอบมาก เพราะมันแสดงให้เห็นว่า แม้ Werner จะสวมเครื่องแบบทหารนาซี แต่ลึก ๆ แล้วเขาไม่ได้เกลียดชังฝรั่งเศสหรือผู้คนที่อาศัยอยู่ที่นั่น ตรงกันข้าม เขากลับชื่นชมทั้งวัฒนธรรม ภาษาของฝรั่งเศสอย่างจริงใจ

อีกสิ่งหนึ่งที่เราสังเกตคือ Werner เลือกพูดว่า “French or German” แทนที่จะพูด “German or French” แม้จะเป็นรายละเอียดเล็ก ๆ แต่สำหรับเรา การเอ่ยถึงชาวฝรั่งเศสก่อน เหมือนเป็นการให้เกียรติ

นอกจากนี้ ประโยคที่ว่า "I have a deep respect for people who love their country." ทำให้เราเห็นว่า Werner เข้าใจดีว่าทำไม André และ Jeanne จึงเลือกใช้ความเงียบต่อต้านเขา เพราะหากเขาอยู่ในสถานการณ์เดียวกัน เขาเองก็คงทำเพื่อประเทศของตนไม่ต่างกัน

สำหรับเรา ประโยคนี้ไม่ได้พูดถึงความรักชาติเพียงอย่างเดียว แต่ยังแสดงให้ถึงความเศร้าของสงคราม ที่ผู้คนต่างรักบ้านเกิดของตัวเองกลับถูกผลักให้มายืนอยู่คนละฝั่งของสนามรบ ทั้งที่ต่างฝ่ายต่างก็สูญเสียคนที่รักไม่ต่างกัน

นั่นจึงเป็นเหตุผลที่ความรักระหว่าง Werner และ Jeanne เป็นความรักที่ไม่มีวันสมหวัง ไม่ใช่เพราะทั้งคู่ไม่รักกัน แต่เพราะสงครามได้กำหนดให้พวกเขาเป็นศัตรูตั้งแต่ก่อนที่ทั้งสองจะได้รู้จักกันเสียอีก

อีกบทสนทนาหนึ่งที่เราชอบมาก คือฉากที่ Werner และ Jeanne มีโอกาสได้อยู่ด้วยกันตามลำพัง Werner เล่าว่าเขายังจำวันแรกที่เข้ามาในบ้านหลังนี้ได้ดี เขาได้ยิน Jeanne เล่น Bach’s Prelude และบอกว่าเพลงชิ้นนี้เป็นเพลงที่เขาชื่นชอบ

สิ่งที่น่าสนใจคือ เราสังเกตว่า Jeanne พึมพัมบางอย่าง บวกกับเราไปเจอคอมเมนต์ของชาวต่างชาติคนหนึ่งเขียนไว้ว่า Jeanne พึมพำเบา ๆ หลัง Werner บอกว่าเขาชอบ Bach's Prelude ว่า "Le mien aussi." ซึ่งแปลว่า ฉันก็เหมือนกัน หรือฉันก็ชอบเหมือนกัน แม้จะเป็นดีเทลเล็ก ๆ แต่สำหรับเรา นี่เป็นสิ่งที่สำคัญมากอย่างหนึ่ง เพราะหลังจากใช้ความเงียบเป็นกำแพงมาตลอดนี่เป็นหนึ่งในไม่กี่ครั้งที่ Jeanne ยอมเผยความรู้สึกของตัวเองออกมา แม้จะเป็นเพียงการพึมพัมก็ตาม และแสดงให้เห็นอีกว่า แม้ทั้งสองจะอยู่คนละฝ่ายของสงคราม แต่พวกเขากลับมีความชอบบางอย่างที่เหมือนกัน ดนตรีจึงกลายเป็นตัวกลางที่ทำหน้าที่สื่อสารความรู้สึกของทั้งคนสองคนแทนบทสนทนา

สุดท้ายคือประโยคแรกที่ Jeanne เอ่ยกับ Werner อย่างเปิดเผยและดังพอให้เขาได้ยิน หลังจากเลือกใช้ความเงียบเป็นการต่อต้านเขามาโดยตลอด

"Farewell"

Jeanne พูดคำนี้ในวันที่ Werner ได้รับคำสั่งให้ไปประจำการที่แนวหน้า แม้จะเป็นเพียงคำสั้น ๆ แต่กลับอัดแน่นไปด้วยความหมาย เพราะมันไม่ใช่เพียงคำบอกลาแบบส่ง ๆ แต่เป็นการที่ Jeanne ยอมรับการมีตัวตนของ Werner อย่างเปิดเผย และไม่มีเส้นกั้นระหว่างกันอีกต่อไป

สำหรับเรา คำว่า "Farewell" คือการยุติความเงียบที่เกิดขึ้นมาตลอดทั้งเรื่อง Jeanne ไม่ได้บอกรัก ไม่ได้ขอให้เขาอยู่ต่อ เพียงแค่กล่าวลาอย่างจริงใจ

ยิ่งเมื่อรู้ว่า Werner กำลังจะเดินทางไปยังแนวหน้าซึ่งอาจไม่มีวันได้กลับมา คำอำลาสั้น ๆ นี้ยิ่งเจ็บปวด เพราะมันอาจเป็นทั้งคำพูดแรกและคำพูดสุดท้ายที่ Jeanne จะได้เอ่ยกับเขา

ใครสนใจอยากตามไปดู ตอนนี้สามารถไปตามดูกันได้บน YouTube เลยนะ เป็นภาพยนตร์ที่เรียบง่าย แต่เต็มไปด้วยความลึกซึ้ง และเป็นอีกเรื่องที่เราอยากแนะนำจริง ๆ 🤍

💌 ภาพยนตร์  Le Silence de la mer (2004): https://youtu.be/4tESEGRrp4c?si=WxsBmYjvFx7twEXM