กิมจิช่วยขับไมโครพลาสติกได้จริงไหม งานวิจัยใหม่ตอบไว้น่าสนใจ

งานวิจัยจากเกาหลีใต้พบแบคทีเรียสายพันธุ์หนึ่งที่แยกได้จากกิมจิ อาจช่วยจับนาโนพลาสติกในลำไส้และเพิ่มการขับออกทางอุจจาระในหนูทดลอง แต่ยังไม่ใช่หลักฐานว่าการกินกิมจิจะล้างพลาสติกจิ๋วในร่างกายมนุษย์ได้โดยตรง

กิมจิ อาหารหมักที่หลายคนคุ้นเคยจากเกาหลี กำลังถูกพูดถึงในมุมใหม่ หลังมีงานวิจัยพบว่าแบคทีเรียบางสายพันธุ์ที่แยกได้จากกิมจิ อาจช่วยจับอนุภาคนาโนพลาสติกในลำไส้ และเพิ่มการขับออกทางอุจจาระในสัตว์ทดลอง

ข้อมูลนี้มาจากทีมวิจัยของ World Institute of Kimchi ประเทศเกาหลีใต้ ซึ่งศึกษาจุลินทรีย์ชื่อ Leuconostoc mesenteroides CBA3656 แบคทีเรียกรดแลกติกที่พบในอาหารหมักอย่างกิมจิ โดยงานวิจัยตีพิมพ์ในวารสาร Bioresource Technology เมื่อปี 2026

ประเด็นที่ทำให้คนสนใจ ไม่ใช่เพราะกิมจิกลายเป็น “ยาล้างไมโครพลาสติก” แต่เป็นเพราะงานทดลองชี้ว่า จุลินทรีย์บางชนิดอาจมีบทบาทในการจับพลาสติกจิ๋วในระบบทางเดินอาหารได้

ไมโครพลาสติกกับนาโนพลาสติกต่างกันอย่างไร

คำว่าไมโครพลาสติกมักใช้เรียกอนุภาคพลาสติกขนาดเล็กมาก ส่วน นาโนพลาสติก มีขนาดเล็กลงไปอีก โดยแหล่งข้อมูลจากงานวิจัยนี้อธิบายว่าเป็นอนุภาคเล็กกว่า 1 ไมโครเมตร เกิดจากพลาสติกขนาดใหญ่แตกตัวลงตามเวลา

อนุภาคเหล่านี้อาจเข้าสู่ร่างกายผ่านอาหาร น้ำดื่ม หรือสิ่งแวดล้อมรอบตัว งานวิจัยด้านนี้ยังอยู่ระหว่างการศึกษา เพราะนักวิทยาศาสตร์ยังต้องหาคำตอบอีกมากว่า อนุภาคขนาดเล็กมากเหล่านี้ส่งผลต่อร่างกายในระยะยาวอย่างไร

สิ่งที่งานศึกษานี้โฟกัส คือการดูว่าแบคทีเรียจากอาหารหมักสามารถ “จับ” นาโนพลาสติกในสภาพแวดล้อมที่คล้ายลำไส้ได้หรือไม่

แบคทีเรียจากกิมจิจับนาโนพลาสติกได้แค่ไหน

ทีมวิจัยทดสอบแบคทีเรีย Leuconostoc mesenteroides CBA3656 กับนาโนพลาสติกชนิดโพลิสไตรีน ผลที่รายงานระบุว่า ภายใต้สภาพห้องทดลองทั่วไป แบคทีเรียสายพันธุ์นี้มีประสิทธิภาพในการดูดจับนาโนพลาสติก 87%

เมื่อนำไปทดสอบในสภาพแวดล้อมจำลองที่คล้ายลำไส้มนุษย์ ประสิทธิภาพยังคงอยู่ที่ 57% ขณะที่แบคทีเรียเปรียบเทียบบางสายพันธุ์ลดลงมากกว่าเดิมอย่างชัดเจน

ข้อมูลนี้ทำให้ทีมวิจัยมองว่า CBA3656 อาจมีคุณสมบัติจับกับอนุภาคนาโนพลาสติกได้ค่อนข้างเสถียรในสภาพที่ใกล้กับระบบย่อยอาหาร

ผลในหนูทดลองพบการขับออกเพิ่มขึ้น

นอกจากการทดลองในห้องแล็บ ทีมวิจัยยังทดสอบในหนูปลอดเชื้อ พบว่ากลุ่มที่ได้รับแบคทีเรีย CBA3656 มีปริมาณนาโนพลาสติกในอุจจาระมากกว่ากลุ่มควบคุมมากกว่า 2 เท่า ทั้งในหนูเพศผู้และเพศเมีย

การพบอนุภาคในอุจจาระมากขึ้นทำให้นักวิจัยเสนอความเป็นไปได้ว่า แบคทีเรียอาจช่วยจับนาโนพลาสติกในลำไส้ แล้วพาออกจากร่างกายผ่านการขับถ่าย

แต่จุดที่ต้องแยกให้ชัดคือ ผลนี้ยังอยู่ในระดับห้องทดลองและสัตว์ทดลอง ไม่ใช่การทดลองในคนทั่วไปที่กินกิมจิในชีวิตประจำวัน

กินกิมจิแล้วล้างไมโครพลาสติกได้ไหม

คำตอบที่ปลอดภัยที่สุดในตอนนี้คือ ยังสรุปแบบนั้นไม่ได้

งานวิจัยนี้ไม่ได้พิสูจน์ว่า การกินกิมจิหนึ่งจานหรือกินเป็นประจำ จะสามารถกำจัดไมโครพลาสติกหรือนาโนพลาสติกออกจากร่างกายมนุษย์ได้โดยตรง เพราะปริมาณแบคทีเรียในกิมจิจริงอาจแตกต่างกันตามสูตร การหมัก การเก็บรักษา และการผ่านความร้อน

กิมจิหลายชนิดมีจุลินทรีย์ที่เป็นประโยชน์ต่อระบบลำไส้ แต่การนำผลจากแบคทีเรียสายพันธุ์เฉพาะในห้องทดลองมาเทียบกับการกินอาหารจริง ยังต้องใช้หลักฐานเพิ่มเติม โดยเฉพาะการศึกษาทางคลินิกในมนุษย์

มุมที่เกี่ยวกับคนไทย

สำหรับคนไทย ประเด็นนี้อาจน่าสนใจเพราะอาหารหมักไม่ได้มีแค่กิมจิ แต่ในไทยก็มีอาหารหมักหลายชนิด เช่น ผักดองบางแบบ ปลาร้า แหนม หรืออาหารหมักพื้นบ้านอื่น ๆ

แต่ไม่ได้หมายความว่าอาหารหมักทุกชนิดจะมีผลเหมือนกันกับงานวิจัยนี้ เพราะงานศึกษานี้ระบุสายพันธุ์แบคทีเรียอย่างเฉพาะเจาะจง คือ Leuconostoc mesenteroides CBA3656 ที่แยกได้จากกิมจิ

ดังนั้น หากจะพูดให้ตรงหลักฐาน กิมจิในข่าวนี้เป็นจุดเริ่มต้นของงานวิจัยเรื่องจุลินทรีย์กับนาโนพลาสติก มากกว่าจะเป็นคำตอบสำเร็จรูปสำหรับการล้างพลาสติกจิ๋วในร่างกาย

ลดการรับพลาสติกจิ๋วยังสำคัญกว่า

ในชีวิตประจำวัน วิธีที่มีเหตุผลกว่ายังคงเป็นการลดโอกาสรับพลาสติกจิ๋วเข้าสู่ร่างกาย เช่น ลดการอุ่นอาหารในภาชนะพลาสติก ใช้ภาชนะที่เหมาะกับความร้อน เลือกอาหารที่ผ่านการแปรรูปน้อยลง และดูแลสุขภาพลำไส้ด้วยอาหารที่หลากหลาย

ส่วนกิมจิยังสามารถเป็นอาหารหมักที่กินได้ในฐานะอาหารทั่วไป โดยเฉพาะคนที่ชอบรสเปรี้ยว เผ็ด และเค็มแบบเกาหลี แต่ควรระวังปริมาณโซเดียมในคนที่ต้องควบคุมเค็มหรือมีโรคประจำตัวบางกลุ่ม

งานวิจัยนี้จึงเป็นข่าวดีในเชิงวิทยาศาสตร์อาหารและจุลินทรีย์ แต่ยังไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ให้กินกิมจิเพื่อขับไมโครพลาสติก หากมีโรคประจำตัวหรือข้อจำกัดด้านอาหาร ควรปรึกษาแพทย์หรือนักกำหนดอาหารก่อนปรับการกินอย่างจริงจัง

KEY TAKEAWAYS:

• งานวิจัยจากเกาหลีใต้พบแบคทีเรียจากกิมจิชื่อ Leuconostoc mesenteroides CBA3656 อาจช่วยจับนาโนพลาสติกได้
• ในสภาพจำลองคล้ายลำไส้มนุษย์ แบคทีเรียสายพันธุ์นี้ยังจับนาโนพลาสติกได้ 57%
• ในหนูทดลอง กลุ่มที่ได้รับแบคทีเรียมีการขับนาโนพลาสติกทางอุจจาระมากกว่ากลุ่มควบคุมมากกว่า 2 เท่า
• ยังไม่มีหลักฐานว่าการกินกิมจิทั่วไปจะล้างไมโครพลาสติกในร่างกายมนุษย์ได้โดยตรง
• วิธีที่ควรทำควบคู่กันคือ ลดการใช้พลาสติกกับอาหารร้อน และดูแลอาหารโดยรวมให้หลากหลาย