การนั่งนานเกินไป อันตรายพอ ๆ กับการสูบบุหรี่จริงไหม

ข้อความนี้อาจฟังดูเกินจริงและชวนช็อกใช่ไหมครับ? แต่นี่คือสิ่งที่องค์การอนามัยโลก (WHO) และวารสารทางการแพทย์ระดับโลกพยายามออกมาเตือนมนุษย์เงินเดือนอย่างรุนแรงในช่วงปีที่ผ่านมา จนถึงขั้นมีคำกล่าวเปรียบเปรยในวงการแพทย์แผนใหม่เลยว่า "Sitting is the new smoking" (การนั่งคือการสูบบุหรี่ในยุคใหม่) เพราะพฤติกรรมการนั่งแช่อยู่กับเก้าอี้วันละหลาย ๆ ชั่วโมง กำลังส่งผลเสียต่อร่างกายในระยะยาวรุนแรงไม่แพ้การสูบควันพิษเข้าปอดเลยล่ะครับ

• เมื่อขยับตัวน้อยลง ร่างกายก็ปิดสวิตช์ระบบเผาผลาญ ทันทีที่คุณหย่อนก้นลงนั่งบนเก้าอี้เกิน 30 นาที กิจกรรมทางไฟฟ้าในกล้ามเนื้อขาจะลดลงจนเกือบเป็นศูนย์ อัตราการเผาผลาญพลังงานจะดิ่งลงเหลือเพียง 1 แคลอรีต่อนาทีเท่านั้น เท่านั้นยังไม่พอ เอนไซม์ลิโปโปรตีนไลเปส (Lipoprotein Lipase) ซึ่งมีหน้าที่จับไขมันในกระแสเลือดไปเผาผลาญจะลดการทำงานลงถึง 90% ผลลัพธ์คือ ไขมันและน้ำตาลจะลอยล่องลอยอยู่ในกระแสเลือดของคุณเฉย ๆ รอวันไปพอกตามผนังหลอดเลือดและรอบเอว

• โรคเกลียดการขยับ (Sedentary Behavior) จุดเริ่มต้นความตายเงียบ มีงานวิจัยที่ติดตามพฤติกรรมของคนที่นั่งทำงานนานกว่าวันละ 6 ชั่วโมง พบว่าพวกเขามีความเสี่ยงที่จะเสียชีวิตด้วยโรคหัวใจและหลอดเลือดเพิ่มขึ้นถึง 64% และเสี่ยงต่อการเป็นโรคเบาหวานประเภทที่ 2 มากกว่าคนที่ขยับตัวบ่อย ๆ เป็นเท่าตัว ที่น่ากลัวที่สุดคือ ต่อให้คุณเป็นคนขยันเข้าฟิตเนสตอนเย็นวันละ 1 ชั่วโมง แต่ถ้าอีก 8 ชั่วโมงที่เหลือคือนั่งแช่ไม่ลุกไปไหนเลย ผลลัพธ์จากการออกกำลังกายก็ไม่สามารถชดเชยความเสียหายจากการนั่งนานได้ครับ!

• โครงสร้างร่างกายบิดเบี้ยวและลิ่มเลือดอุดตัน นอกเหนือจากเรื่องระบบเผาผลาญ การนั่งนาน ๆ จะทำให้กล้ามเนื้อหน้าขา (Hip Flexors) หดเกร็งถาวร ส่งผลให้เกิดอาการหลังแอ่น ปวดหลังเรื้อรัง และเมื่อเลือดไปกองอยู่ที่ขาส่วนล่างนาน ๆ ขาจะเริ่มบวม และเสี่ยงต่อการเกิดภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำลึก (DVT) ซึ่งถ้าลิ่มเลือดนี้หลุดลอยไปอุดตันที่ปอด อาจทำให้เสียชีวิตเฉียบพลันได้ทันที

สรุปปิดท้าย ทางแก้ของเรื่องนี้ง่ายและฟรีมากครับ แค่ตั้งกฎกับตัวเองว่าจะ "ลุกขึ้นยืนหรือขยับตัวทุก ๆ 45-50 นาที" เดินไปเข้าห้องน้ำ เดินไปกดน้ำ หรือยืนยืดเส้นยืดสายข้างโต๊ะทำงานสัก 2-3 นาที เพื่อปลุกให้เอนไซม์เผาผลาญไขมันกลับมาทำงานอีกครั้ง อย่าปล่อยให้เก้าอี้ทำงานกลายเป็นโลงศพที่ค่อย ๆ ดูดวิญญาณคุณไปทีละนิด ตอนที่กำลังอ่านบทความนี้อยู่... ลุกขึ้นยืนกันหรือยังครับ? คอมเมนต์บอกหน่อยเร็ว!