จีนมีทางหลวงขนาด 25 เลน ที่ต้องเบียดรวมกันเหลือแค่ 4 เลน

ภาพรถติดยาวเหยียดบนถนนจีนที่หลายคนเรียกว่า “ทางหลวง 25 เลน” ไม่ได้เป็นถนนหลักที่มีเลนวิ่งกว้างขนาดนั้นตลอดเส้นทาง

จุดที่เห็นในภาพคือบริเวณหน้าด่านเก็บค่าผ่านทางบนทางด่วน G4 Beijing–Hong Kong–Macau Expressway ใกล้กรุงปักกิ่ง เหตุการณ์เกิดวันที่ 6 ตุลาคม 2015 ตอนผู้คนจำนวนมากเดินทางกลับหลังวันหยุดยาว National Day Golden Week

ตรงนี้แหละที่ทำให้ภาพดูเหลือเชื่อ

รถจำนวนมากถูกปล่อยให้กระจายเข้าหาช่องจ่ายค่าผ่านทางหลายช่อง พอผ่านด่านไปแล้ว ทุกคันต้องค่อย ๆ เบียดกลับเข้าสู่ช่องทางที่แคบลงกว่าเดิม ภาพจากมุมสูงเลยออกมาเหมือนถนนยักษ์ที่บานออกกว้าง แล้วบีบกลับเป็นคอขวดในจุดเดียว

บางสื่อต่างประเทศเรียกเหตุการณ์นี้ว่า “50-lane highway” เพราะนับจากพื้นที่หน้าด่านที่เปิดหลายช่อง ไม่ใช่จำนวนเลนวิ่งปกติของทางหลวงทั้งเส้น ส่วนที่เล่ากันว่าเป็น 25 เลนจึงควรมองเป็นคำอธิบายแบบไวรัลมากกว่าตัวเลขทางวิศวกรรมจราจรที่แน่นอน

ช่วง Golden Week ของจีนเป็นหนึ่งในช่วงเดินทางหนักที่สุดของประเทศอยู่แล้ว ตอนนั้นมีรายงานอ้างข้อมูลจากกระทรวงคมนาคมจีนผ่านสำนักข่าวซินหัวว่า มีผู้คนราว 750 ล้านคนเดินทางในช่วงวันหยุดดังกล่าว ตัวเลขนี้พอรวมกับรถที่ไหลกลับเมืองใหญ่พร้อมกัน ก็ทำให้ด่านเก็บเงินกลายเป็นจุดสะสมรถทันที

ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ถนนใหญ่ไม่พออย่างเดียว แต่อยู่ที่ “จุดบีบกลับ” หลังด่าน

ถนนกว้างช่วยให้รถเข้าด่านได้เร็วขึ้นก็จริง แต่ถ้าหลังด่านเหลือพื้นที่รองรับน้อยกว่าเดิม รถทุกคันก็ต้องชะลอ รอ และแทรกกันทีละคัน ภาพที่คนทั่วโลกจำได้จึงไม่ใช่แค่ภาพรถติดธรรมดา แต่เป็นภาพอธิบายคำว่า bottleneck ได้ชัดมาก แบบไม่ต้องมีกราฟประกอบ

ภาพไวรัลที่เผยให้เห็นสิ่งที่ดูเหมือนทางหลวงขนาด 25 เลนบีบขวดโหลลงมาเหลือช่องทางสัญจรเพียงไม่กี่เลนนี้
ถูกถ่ายไว้บนทางหลวงด่วนพิเศษ G4 สายปักกิ่ง–ฮ่องกง–มาเก๊า

เรื่องนี้เลยถูกหยิบกลับมาแชร์ซ้ำอยู่เรื่อย ๆ เพราะมันชวนเข้าใจผิดง่าย ถ้าดูภาพอย่างเดียว หลายคนอาจคิดว่าจีนสร้างทางหลวง 25 หรือ 50 เลนจริง ๆ แต่เมื่อดูบริบทเต็ม ๆ จะเห็นว่าเป็นพื้นที่หน้าด่านเก็บค่าผ่านทางขนาดใหญ่ในช่วงวันหยุดยาว ไม่ใช่ถนนเมืองจีนที่เปิดให้รถวิ่ง 25 เลนตลอดเส้น

และนั่นทำให้ภาพนี้น่าสนใจกว่าเดิมด้วยซ้ำ

เพราะมันไม่ได้เล่าแค่ความใหญ่ของถนน แต่เล่าว่าโครงสร้างขนาดใหญ่ก็ยังติดขัดได้ ถ้าคนจำนวนมหาศาลเดินทางพร้อมกัน และจุดปลายทางของถนนไม่ได้ไหลลื่นเท่าจุดเริ่มต้น