เปิดพิกัด 8 จังหวัดที่มีผืนป่าอุทยานแห่งชาติกว้างใหญ่ ขุมทรัพย์ธรรมชาติที่สมบูรณ์ของประเทศไทย

ประเทศไทยมีพื้นที่ป่าอนุรักษ์กระจายอยู่ทั่วทุกภูมิภาค ทั้งป่าดิบชื้นบนภูเขาสูง ป่าเบญจพรรณที่เป็นบ้านของช้างป่า และผืนป่าต้นน้ำที่หล่อเลี้ยงแม่น้ำสายสำคัญของประเทศ

หลายจังหวัดมีอุทยานแห่งชาติขนาดใหญ่ครอบคลุมพื้นที่หลายอำเภอ บางแห่งเชื่อมต่อกับผืนป่าในจังหวัดข้างเคียง จนกลายเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าหายากและระบบนิเวศที่มีความสำคัญระดับประเทศ

1. 🌲 เชียงใหม่ ผืนป่าภาคเหนือที่เต็มไปด้วยยอดดอยและต้นน้ำ

เชียงใหม่เป็นจังหวัดที่มีผืนป่าภูเขาขนาดใหญ่และอุทยานแห่งชาติหลายแห่ง กระจายอยู่ตามแนวเทือกเขาถนนธงชัยและพื้นที่สูงทางภาคเหนือ

สถานที่สำคัญ ได้แก่

• อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ บ้านของยอดเขาสูงที่สุดในประเทศไทย

• อุทยานแห่งชาติดอยผ้าห่มปก มีป่าดิบเขาและสัตว์ป่าหลากหลายชนิด

• อุทยานแห่งชาติออบหลวง โดดเด่นด้วยช่องเขาหินและแม่น้ำแม่แจ่ม

ผืนป่าเหล่านี้เป็นแหล่งต้นน้ำสำคัญ และเป็นถิ่นอาศัยของสัตว์ป่า เช่น เก้ง กวาง และนกหายากหลายชนิด

2. 🐘 ตาก อาณาจักรป่าตะวันตก บ้านของสัตว์ป่าขนาดใหญ่

จังหวัดตากเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่มีทรัพยากรป่าไม้อุดมสมบูรณ์มากของประเทศ โดยข้อมูลสภาพพื้นที่ป่าไม้ปี 2565 ระบุว่ามีพื้นที่ป่าไม้ประมาณ 7.75 ล้านไร่ คิดเป็นร้อยละ 71.64 ของพื้นที่จังหวัด

อุทยานและพื้นที่อนุรักษ์ที่น่าสนใจ ได้แก่

• อุทยานแห่งชาติลานสาง มีน้ำตกและป่าธรรมชาติใกล้ตัวเมืองตาก

• อุทยานแห่งชาติแม่เมย โดดเด่นด้วยทะเลหมอกและแนวเทือกเขาตะนาวศรี

• อุทยานแห่งชาติตากสินมหาราช มีต้นกระบากใหญ่และป่าภูเขา

นอกจากนี้ ตากยังเชื่อมโยงกับผืนป่าตะวันตกขนาดใหญ่ ซึ่งเป็นแหล่งอาศัยของช้างป่า เสือโคร่ง และสัตว์ป่าหายากอีกหลายชนิด

3. 🌿 กาญจนบุรี ผืนป่ามรดกธรรมชาติขนาดใหญ่ของภาคตะวันตก

กาญจนบุรีเป็นจังหวัดที่มีภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นภูเขาและหุบเขา โดยมีเทือกเขาตะนาวศรีทอดยาวตามแนวชายแดนไทย–เมียนมา

ข้อมูลรายงานทรัพยากรธรรมชาติของจังหวัดระบุว่า มีอุทยานแห่งชาติ 7 แห่ง รวมพื้นที่ประมาณ 4.06 ล้านไร่

ไฮไลต์สำคัญ ได้แก่

• อุทยานแห่งชาติเอราวัณ มีน้ำตกเอราวัณ 7 ชั้นที่มีชื่อเสียง

• อุทยานแห่งชาติเขาแหลม มีผืนป่าภูเขาและอ่างเก็บน้ำเขื่อนวชิราลงกรณ

• อุทยานแห่งชาติทองผาภูมิ เป็นแหล่งป่าดิบชื้นและภูเขาสูง

• อุทยานแห่งชาติลำคลองงู โดดเด่นด้วยถ้ำและภูมิประเทศหินปูน

พื้นที่แห่งนี้ยังเชื่อมต่อกับเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรและห้วยขาแข้ง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของผืนป่ามรดกโลกทางธรรมชาติที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

4. 🏔️ แม่ฮ่องสอน จังหวัดแห่งขุนเขาและป่าธรรมชาติที่กว้างไกล

แม่ฮ่องสอนเป็นจังหวัดที่มีสัดส่วนพื้นที่ป่าไม้สูงที่สุดแห่งหนึ่งของไทย ข้อมูลปี 2565 ระบุว่ามีพื้นที่ป่าไม้ประมาณ 6.73 ล้านไร่ หรือร้อยละ 84.31 ของพื้นที่จังหวัด

อุทยานแห่งชาติที่โดดเด่น ได้แก่

• อุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์ มีน้ำตกสูงและภูเขาสลับซับซ้อน

• อุทยานแห่งชาติถ้ำปลา–น้ำตกผาเสื่อ มีแหล่งน้ำธรรมชาติและป่าเขียวชอุ่ม

• อุทยานแห่งชาติสาละวิน มีผืนป่าตามแนวแม่น้ำสาละวิน

• อุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดัง มีจุดชมทะเลหมอกที่มีชื่อเสียง

ผืนป่าของแม่ฮ่องสอนเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าหลายชนิด และมีความสำคัญต่อการรักษาต้นน้ำของภาคเหนือ

5. 🌳 น่าน ผืนป่าต้นน้ำและอาณาจักรพรรณไม้หายาก

น่านเป็นอีกจังหวัดที่มีพื้นที่ป่าไม้กว้างขวาง โดยข้อมูลปี 2565 ระบุว่ามีพื้นที่ป่าไม้ประมาณ 4.63 ล้านไร่ คิดเป็นร้อยละ 61.04 ของพื้นที่จังหวัด

อุทยานแห่งชาติที่น่าสนใจ ได้แก่

• อุทยานแห่งชาติดอยภูคา เป็นแหล่งกำเนิดของต้นชมพูภูคา พรรณไม้หายากของไทย

• อุทยานแห่งชาติศรีน่าน มีจุดชมวิวผาชู้และดอยเสมอดาว

• อุทยานแห่งชาติขุนน่าน มีป่าต้นน้ำและน้ำตกท่ามกลางหุบเขา

• อุทยานแห่งชาติแม่จริม มีลำน้ำว้าและเส้นทางท่องเที่ยวธรรมชาติ

ป่าน่านมีบทบาทสำคัญต่อระบบต้นน้ำของแม่น้ำน่าน ซึ่งเป็นหนึ่งในแม่น้ำสายหลักที่หล่อเลี้ยงพื้นที่ภาคกลางของประเทศ

6. 🐒 นครราชสีมา ประตูสู่ผืนป่ามรดกโลกดงพญาเย็น–เขาใหญ่

นครราชสีมามีพื้นที่ธรรมชาติขนาดใหญ่ โดยเฉพาะบริเวณอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มป่าดงพญาเย็น–เขาใหญ่ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติจาก UNESCO ในปี พ.ศ. 2548

อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ครอบคลุมพื้นที่ 4 จังหวัด ได้แก่ นครราชสีมา ปราจีนบุรี นครนายก และสระบุรี มีพื้นที่ประมาณ 2,168 ตารางกิโลเมตร

จุดเด่นของพื้นที่ ได้แก่

• น้ำตกเหวนรก น้ำตกขนาดใหญ่ท่ามกลางป่าดิบชื้น

• น้ำตกเหวสุวัต จุดท่องเที่ยวธรรมชาติยอดนิยม

• ผืนป่าที่เป็นแหล่งอาศัยของช้างป่า ชะนี กวาง และนกเงือก

ความพิเศษของเขาใหญ่คือเป็นพื้นที่ที่สามารถพบสัตว์ป่าได้ในธรรมชาติจริง โดยนักท่องเที่ยวต้องรักษาระยะห่างและไม่ให้อาหารสัตว์อย่างเด็ดขาด

7. 🌧️ สุราษฎร์ธานี ป่าดิบชื้นผืนใหญ่และแหล่งกำเนิดสายน้ำภาคใต้

สุราษฎร์ธานีเป็นจังหวัดที่มีระบบนิเวศป่าดิบชื้นอุดมสมบูรณ์ มีภูเขาหินปูน ป่าฝน และแหล่งน้ำขนาดใหญ่กระจายอยู่หลายพื้นที่

สถานที่สำคัญ ได้แก่

• อุทยานแห่งชาติเขาสก มีผืนป่าดิบชื้นขนาดใหญ่และทะเลสาบเชี่ยวหลาน

• อุทยานแห่งชาติแก่งกรุง มีป่าดิบชื้นและลำธารธรรมชาติ

• อุทยานแห่งชาติใต้ร่มเย็น มีเทือกเขาและน้ำตกหลายแห่ง

เขาสกเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าหลากหลายชนิด ทั้งช้างป่า สมเสร็จ หมี และนกเงือก อีกทั้งยังมีพืชหายากอย่างบัวผุด ซึ่งเป็นดอกไม้ขนาดใหญ่ที่มีชื่อเสียงของผืนป่าภาคใต้

8. 🦅 เพชรบุรี บ้านของอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน ผืนป่ามรดกโลก

เพชรบุรีเป็นจังหวัดที่มีผืนป่าขนาดใหญ่ทางภาคตะวันตก โดยมี อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน เป็นพื้นที่อนุรักษ์ที่โดดเด่นที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศ

อุทยานแห่งชาติแก่งกระจานครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 2,914.7 ตารางกิโลเมตร หรือกว่า 1.8 ล้านไร่ และครอบคลุมพื้นที่จังหวัดเพชรบุรีกับประจวบคีรีขันธ์

ในปี พ.ศ. 2564 กลุ่มป่าแก่งกระจานได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติจาก UNESCO

สถานที่และสิ่งมีชีวิตที่น่าสนใจ ได้แก่

• เขาพะเนินทุ่ง จุดชมทะเลหมอกชื่อดังท่ามกลางผืนป่าขนาดใหญ่

• น้ำตกป่าละอู น้ำตกหลายชั้นที่รายล้อมด้วยป่าดิบชื้น

• นกเงือก สัตว์ป่าที่สะท้อนความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศ

• เสือโคร่งและช้างป่า สัตว์ขนาดใหญ่ที่อาศัยอยู่ในผืนป่าแห่งนี้

พื้นที่แก่งกระจานยังเป็นแหล่งความหลากหลายทางชีวภาพที่สำคัญ เพราะเป็นจุดเชื่อมต่อของระบบนิเวศหลายประเภทตามแนวเทือกเขาตะนาวศรี

🌏 ผืนป่าไทยมีค่ามากกว่าพื้นที่สีเขียวบนแผนที่

ทั้ง 8 จังหวัดมีความโดดเด่นด้านธรรมชาติแตกต่างกัน ตั้งแต่ป่าภูเขาทางภาคเหนือ ผืนป่าตะวันตกที่เป็นบ้านของสัตว์ขนาดใหญ่ ไปจนถึงป่าดิบชื้นทางภาคใต้ที่เต็มไปด้วยพืชและสัตว์หายาก

สิ่งที่น่าสนใจคือผืนป่าหลายแห่งไม่ได้หยุดอยู่แค่ขอบเขตจังหวัด แต่เชื่อมต่อกันเป็นระบบนิเวศขนาดใหญ่ ทำให้สัตว์ป่าสามารถเคลื่อนย้ายหาอาหารและขยายพันธุ์ได้ตามธรรมชาติ

การอนุรักษ์อุทยานแห่งชาติจึงไม่ใช่เพียงการรักษาสถานที่ท่องเที่ยว แต่ยังเป็นการปกป้องแหล่งต้นน้ำ ความหลากหลายทางชีวภาพ และทรัพยากรธรรมชาติที่คนไทยทุกคนต้องพึ่งพา

แหล่งข้อมูลประกอบ: กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช, Government Data Catalog : GD Catalog, กรมป่าไม้, สำนักงานสถิติแห่งชาติ และ UNESCO