3 สิ่งมหัศจรรย์ของโลกที่มีค่ามากกว่าทองคำ หลายคนมองข้าม แต่หากสูญหาย มนุษย์อาจอยู่ไม่ได้

เมื่อครู่นี้ผู้เขียนได้อ่านบทความทางวิชาการเกี่ยวกับทรัพยากรธรรมชาติของโลก แล้วก็อดรู้สึกสะท้อนใจไม่ได้ว่า บนโลกใบนี้ยังมีสิ่งมหัศจรรย์อีกหลายอย่างที่มนุษย์ใช้ประโยชน์อยู่ทุกวัน แต่กลับไม่ค่อยมีใครหยุดคิดถึงคุณค่าที่แท้จริงของมัน บางสิ่งไม่สามารถตีราคาเป็นตัวเงินได้ด้วยซ้ำ เพราะมันคือรากฐานสำคัญของการดำรงชีวิตของมนุษยชาติทั้งหมด หากวันหนึ่งสิ่งเหล่านี้สูญหายไป ไม่เพียงธรรมชาติจะเสียสมดุล แต่เศรษฐกิจ สังคม และชีวิตของผู้คนจำนวนมหาศาลก็อาจสั่นคลอนไปพร้อมกัน

หนึ่งในสิ่งที่ถูกกล่าวถึงมากที่สุดในโลกวิทยาศาสตร์ก็คือผืนป่าขนาดมหึมาของ ป่าอเมซอน ซึ่งตั้งอยู่ในทวีปอเมริกาใต้ และมีพื้นที่กว้างใหญ่ราว 5.5 ล้านตารางกิโลเมตร ป่าแห่งนี้ไม่ได้มีความสำคัญเพียงเพราะความอุดมสมบูรณ์เท่านั้น แต่ยังทำหน้าที่เสมือน “ปอดของโลก” เพราะช่วยดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จำนวนมหาศาลและมีบทบาทสำคัญต่อระบบภูมิอากาศของโลก นักวิทยาศาสตร์จำนวนไม่น้อยยังชี้ว่าป่าฝนอเมซอนเป็นบ้านของสิ่งมีชีวิตกว่า 10 เปอร์เซ็นต์ของสายพันธุ์ทั้งหมดบนโลก ตั้งแต่พืชพรรณ แมลง สัตว์เลื้อยคลาน ไปจนถึงสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจำนวนมาก หากวันหนึ่งป่าผืนนี้ถูกทำลายอย่างรุนแรง ผลกระทบอาจไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในทวีปอเมริกาใต้เท่านั้น แต่จะสะเทือนไปถึงสมดุลของภูมิอากาศทั้งโลก

ขณะเดียวกัน ใต้ท้องทะเลก็มีสิ่งมหัศจรรย์อีกแห่งหนึ่งที่นักวิทยาศาสตร์ทั่วโลกให้ความสำคัญอย่างยิ่ง นั่นคือ แนวปะการังเกรตแบร์ริเออร์รีฟ ซึ่งตั้งอยู่บริเวณชายฝั่งประเทศออสเตรเลีย และถือเป็นระบบแนวปะการังที่ใหญ่ที่สุดในโลก มีความยาวมากกว่า 2,300 กิโลเมตร แนวปะการังแห่งนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อระบบนิเวศทางทะเล เพราะเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ทะเลหลากหลายชนิดนับพันสายพันธุ์ อีกทั้งยังเป็นแหล่งอาหารสำคัญของมนุษย์จำนวนมากทั่วโลก นอกจากนั้น แนวปะการังยังช่วยลดแรงคลื่นและปกป้องชายฝั่งจากพายุได้อย่างมีประสิทธิภาพ งานวิจัยด้านสิ่งแวดล้อมหลายสำนักยังระบุว่า ระบบแนวปะการังทั่วโลกช่วยสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจให้มนุษย์ปีละหลายแสนล้านดอลลาร์ ผ่านกิจกรรมการประมงและการท่องเที่ยว

และหากกล่าวถึงสิ่งที่มีค่าที่สุดต่อชีวิตมนุษย์ หลายคนอาจคาดไม่ถึงว่าสิ่งที่ดูธรรมดาที่สุดอย่าง น้ำจืด กลับเป็นทรัพยากรที่มีค่ามหาศาลอย่างแท้จริง จากข้อมูลขององค์การสหประชาชาติระบุว่า น้ำบนโลกกว่า 97 เปอร์เซ็นต์เป็นน้ำเค็ม ส่วนที่เป็นน้ำจืดมีเพียงประมาณ 2.5 เปอร์เซ็นต์เท่านั้น และในจำนวนนั้น น้ำจืดส่วนใหญ่ยังถูกกักเก็บอยู่ในธารน้ำแข็งหรืออยู่ใต้พื้นดิน ทำให้มนุษย์สามารถเข้าถึงแหล่งน้ำจืดได้เพียงส่วนน้อยมากของทรัพยากรน้ำทั้งหมด น้ำจึงกลายเป็นปัจจัยสำคัญของแทบทุกกิจกรรมบนโลก ไม่ว่าจะเป็นการเกษตร อุตสาหกรรม ระบบนิเวศ หรือการดำรงชีวิตของมนุษย์เอง ผู้เชี่ยวชาญด้านสิ่งแวดล้อมจำนวนไม่น้อยถึงกับเตือนว่า หากมนุษย์ยังคงใช้ทรัพยากรน้ำอย่างไม่ระมัดระวัง ในอนาคตความขัดแย้งระหว่างประเทศอาจเกิดขึ้นจากการแย่งชิงแหล่งน้ำได้

ในมุมมองของผู้เขียนเห็นว่า เรื่องราวเหล่านี้ทำให้เราตระหนักได้อย่างชัดเจนว่า มนุษย์จำนวนมากมักให้คุณค่ากับทรัพย์สินราคาแพงอย่างทองคำ เพชร หรือสิ่งของมีค่าต่าง ๆ แต่กลับหลงลืมสิ่งที่ทำให้ชีวิตดำรงอยู่ได้จริง ๆ ป่าไม้คือแหล่งลมหายใจของโลก ทะเลคือแหล่งอาหารของผู้คนจำนวนมหาศาล และน้ำจืดคือหัวใจของการดำรงชีวิต หากวันหนึ่งธรรมชาติเหล่านี้เสื่อมโทรมหรือสูญหายไป ต่อให้มนุษย์มีเงินทองมากเพียงใด ก็ไม่สามารถซื้อโลกใบใหม่ขึ้นมาแทนได้เลย บางครั้งของที่มีค่าที่สุดในโลกอาจไม่ใช่สิ่งที่แพงที่สุด แต่คือสิ่งที่มนุษย์ไม่สามารถขาดได้แม้เพียงวันเดียว

แหล่งที่มาของข้อมูล :

องค์การกองทุนสัตว์ป่าโลก (WWF)

องค์การสหประชาชาติ (UN)

องค์การยูเนสโก (UNESCO)

องค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติของสหรัฐ (NASA)

งานวิจัยด้านระบบนิเวศเกี่ยวกับป่าฝนอเมซอนและแนวปะการังเกรตแบร์ริเออร์รีฟ จากวารสารวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อมนานาชาติ