10 โรงเรียนเอกชน ที่เก่าแก่สุดในประเทศไทย

โรงเรียนเอกชนในบ้านเรามีประวัติศาสตร์ที่ยาวนานหลายร้อยปี ซึ่งจุดเริ่มต้นส่วนใหญ่มาจากความตั้งใจของกลุ่มมิชชันนารีที่เดินทางเข้ามาเผยแผ่ศาสนาพร้อมกับนำวิชาความรู้สมัยใหม่มามอบให้แก่เด็กๆ ชาวไทย

วันนี้เรามาดูโรงเรียนเอกชนที่เก่าแก่ที่สุดของประเทศไทยกัน

1.โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย

ครองตำแหน่งโรงเรียนเอกชนที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2395 โดยคณะมิชชันนารีอเมริกันเพรสไบทีเรียน หรือมิชชันนารีโปรเตสแตนต์ที่ต้องการเผยแพร่ศาสนาคริสต์ควบคู่กับการศึกษา จุดเริ่มต้นนั้นเรียบง่ายมากจากการเป็นโรงเรียนเล็กๆ ที่กุฎีจีน มีนักเรียนเพียงไม่กี่คนเท่านั้น แต่ด้วยการวางรากฐานด้านภาษาและวิชาการที่เข้มงวด ช่วงแรกสอนทั้งภาษาไทยและอังกฤษ พร้อมแนวคิดการเรียนแบบตะวันตกโรงเรียนแห่งนี้จึงเติบโตขึ้นเรื่อยๆ จนขยับขยายมาอยู่ที่ถนนสาทรในปัจจุบัน ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา กรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัยได้สร้างศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียงมากมายและยังคงรักษาบรรยากาศความเป็นโรงเรียนชายล้วนที่มีความผูกพันแน่นแฟ้นระหว่างรุ่นพี่รุ่นน้องไว้ได้อย่างดีเยี่ยม

2. โรงเรียนวัฒนาวิทยาลัย

เป็นโรงเรียนสตรีแห่งแรกของไทย ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2417 เดิมใช้ชื่อว่า "โรงเรียนกุลสตรีวังหลัง" เพราะตั้งอยู่บริเวณพระราชวังหลังซึ่งปัจจุบันคือพื้นที่ของโรงพยาบาลศิริราช ในยุคแรกนั้นมิสซิสแฮเรียต เอ็ม เฮาส์ ครูใหญ่คนแรกต้องการมุ่งเน้นการสอนวิชาสำหรับกุลสตรีควบคู่ไปกับวิชาการ จนกระทั่งปี พ.ศ. 2464 โรงเรียนจึงได้ย้ายมาอยู่บนถนนสุขุมวิทและเปลี่ยนชื่อเป็นวัฒนาวิทยาลัย สถานที่แห่งนี้ขึ้นชื่อเรื่องระเบียบวินัยและการฝึกฝนกุลสตรีให้มีความรู้ความสามารถรอบด้าน

3. โรงเรียนดาราวิทยาลัย

ก่อตั้งปี พ.ศ. 2421 โดยเริ่มจากการเป็นโรงเรียนสตรีแห่งแรกของภาคเหนือ จุดเริ่มต้นคล้ายกับวัฒนาวิทยาลัย แต่เน้นพื้นที่ล้านนา จัดตั้งโดยมิชชันนารีอเมริกันเพรสไบทีเรียน (มิสเอ็ดน่า โคลด์ และมิสแมรี่ แคมป์แบล) เริ่มต้นจาก นางโซเฟีย บรัดเลย์ แมคกิลวารี (แม่ครูหลวง) ที่รวบรวมเด็กหญิงมาสอนที่บ้าน ก่อนจะมีการจัดตั้งโรงเรียนอย่างเป็นระบบเมื่อมิชชันนารี 2 ท่านคือ มิสเอ็ดน่า โคลด์ และมิสแมรี่ แคมป์แบล เดินทางมาถึง ช่วงแรกมีบทบาทในการเปลี่ยนมุมมองเรื่องการศึกษาสตรีในภาคเหนือ เดิมชื่อ "โรงเรียนสตรีสันป่าข่อย" หรือ "โรงเรียนสตรีเชียงใหม่" ก่อนได้รับพระราชทานนามว่า "ดาราวิทยาลัย" เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2452 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามโรงเรียนว่า ตามพระนามของพระราชชายาเจ้าดารารัศมี ปัจจุบันยังคงมีชื่อเสียงด้านภาษาและกิจกรรม

4. โรงเรียนอัสสัมชัญ

ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2428 โดยบาทหลวงเอมิล ออกัสต์ กอลมเบต์ ชาวฝรั่งเศสในคณะมิสซังโรมันคาทอลิก ท่านมีความมุ่งมั่นที่จะให้การศึกษาแก่เด็กๆ ในละแวกวัดอัสสัมชัญเพื่อลดความยากจนและความไม่รู้หนังสือ เริ่มแรกใช้ชื่อว่า "โรงเรียนอาซัมซาน กอเล็ศ" และเปิดรับนักเรียนอย่างเป็นทางการด้วยนักเรียนเพียง 33 คน จากอาคารไม้หลังเล็กๆ เพื่อสอนภาษาและศาสนาแก่เด็กชาย ช่วงแรกเน้นภาษาฝรั่งเศสและศีลธรรมแบบคริสต์ ต่อมาเมื่อสยามเปิดประเทศมากขึ้น โรงเรียนปรับหลักสูตรให้มีภาษาอังกฤษและวิชาสมัยใหม่เพิ่มขึ้น ยุครัชกาลที่ 5 ถึงรัชกาลที่ 6 ถือเป็นช่วงขยายตัว นักเรียนจำนวนมากมาจากครอบครัวชนชั้นนำ ได้กลายเป็นสถานศึกษาชายล้วนชั้นนำบนถนนเจริญกรุงที่เน้นการเรียนการสอนภาษาต่างประเทศและวิชาชีพ จนเป็นที่ยอมรับอย่างกว้างขวางในระดับประเทศ และมีเครือข่ายศิษย์เก่าที่กว้างขวางในวงการธุรกิจและการเมือง

5. โรงเรียนปรินส์รอยแยลส์วิทยาลัย

ที่จังหวัดเชียงใหม่ ก่อตั้งปี พ.ศ. 2430 โดยดร.เดวิด จี. คอลลินส์ ในคณะมิชชันนารีเพรสไบทีเรียน เดิมชื่อ "โรงเรียนชายวังสิงห์คำ" จุดเริ่มต้นคือการให้การศึกษาแก่เด็กในเชียงใหม่และพื้นที่ใกล้เคียง ช่วงแรกสอนพื้นฐานภาษาและศาสนา จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ขณะดำรงพระอิสริยยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ ได้พระราชทานนามใหม่ว่า "The Prince Royal's College" พร้อมกับพระราชทานสีขาวและสีน้ำเงินเป็นสีประจำโรงเรียน ซึ่งเป็นความภาคภูมิใจอย่างยิ่งของชาวปรินส์ฯ มาจนถึงทุกวันนี้ ต่อมาพัฒนาเป็นโรงเรียนขนาดใหญ่ของภาคเหนือ ปัจจุบันเป็นหนึ่งในโรงเรียนเอกชนชั้นนำของเชียงใหม่

6. โรงเรียนราชินี

แม้จะมีสถานะกึ่งเอกชนแต่ก็มีประวัติศาสตร์ยาวนาน ก่อตั้งปี พ.ศ. 2447 โดยสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงมีพระราชประสงค์ให้สตรีไทยได้มีโอกาสศึกษาเล่าเรียนวิชาสมัยใหม่ โรงเรียนแห่งนี้จึงเป็นแหล่งรวมวิชาความรู้แขนงต่างๆ และการสืบทอดวัฒนธรรมประเพณีอันดีงาม โดยมีเอกลักษณ์การนุ่งผ้าถุงสีน้ำเงินที่ยังคงสืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน

7. โรงเรียนอัสสัมชัญคอนแวนต์

เป็นหนึ่งในโรงเรียนเอกชนหญิงล้วนที่มีประวัติยาวนานในประเทศไทย ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2449 (ค.ศ. 1906) โดยคณะนักบวชหญิงคาทอลิกจาก คณะเซนต์ปอล เดอ ชาร์ตร ซึ่งเข้ามาทำงานด้านการศึกษาในสยามช่วงปลายรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว แนวคิดตั้งต้นเกิดจากความต้องการสร้างสถานศึกษาสำหรับกุลสตรี ให้ได้รับการศึกษาที่ผสมผสานทั้งวิชาการ ภาษา และการอบรมด้านคุณธรรมตามแบบตะวันตก เป็นโรงเรียนสตรีแห่งแรกในเครืออัสสัมชัญ ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา (ใกล้ซอยเจริญกรุง 40) ใช้หลักสูตรที่เน้นภาษาอังกฤษและภาษาฝรั่งเศสซึ่งถือว่าก้าวหน้ามากในยุคนั้น

ในช่วงปลายศตวรรษที่ 20 ถึงต้นศตวรรษที่ 21 โรงเรียนเข้าสู่ยุคที่ต้องปรับตัวกับโลกาภิวัตน์และเทคโนโลยี มีการนำสื่อดิจิทัลเข้ามาใช้ในการเรียนการสอน ปรับหลักสูตรให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากลมากขึ้น และให้ความสำคัญกับภาษาอังกฤษในระดับสูง รวมถึงการพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์และความเป็นสากล

8. โรงเรียนซางตาครู้สคอนแวนท์

ก่อตั้งปี พ.ศ. 2449 โดยบาทหลวงกอนซาลเวส ร่วมกับคณะภราดาเซนต์คาเบรียลและต่อมาดำเนินการโดยคณะเซอร์แห่งนักบุญเปาโล เดอ ชาร์ตร ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาฝั่งธนบุรี ย่านกุฎีจีน ท่านมองเห็นความสำคัญของการให้การศึกษาแก่กุลสตรีในชุมชนกุฎีจีน โรงเรียนแห่งนี้เติบโตเคียงคู่กับชุมชนชาวคริสต์เก่าแก่ มีบรรยากาศการเรียนการสอนที่อบอุ่นและให้ความสำคัญกับการอยู่ร่วมกันอย่างสันติระหว่างคนต่างความเชื่อ ซึ่งเป็นตัวอย่างที่ดีของสังคมพหุวัฒนธรรมในไทย

เมื่อก้าวเข้าสู่ยุคกลางของโรงเรียน ซางตาครู้สคอนแวนท์ได้พัฒนาหลักสูตรให้มีความทันสมัยอยู่เสมอ ทั้งในด้านวิชาการ ภาษา และกุลสตรีวิถีพุทธ-คริสต์ที่ผสมผสานกันอย่างลงตัว อาคารเรียนไม้ดั้งเดิมถูกปรับเปลี่ยนให้เป็นอาคารคอนกรีตที่ทันสมัย มีอุปกรณ์การเรียนครบครัน แต่ยังคงรักษาเอกลักษณ์ของความอบอุ่นและระเบียบวินัยที่เป็นหัวใจสำคัญของโรงเรียนไว้อย่างเหนียวแน่น

9. โรงเรียนเซนต์โยเซฟคอนเวนต์

เริ่มเปิดดำเนินการในปี พ.ศ. 2450 โดยคณะเซอร์ของนักบุญเปาโล เดอ ชาร์ตร จากฝรั่งเศส โรงเรียนหญิงล้วนตั้งอยู่บนถนนคอนแวนต์ ย่านสีลม มาตั้งแต่เริ่มแรกซึ่งในสมัยนั้นยังเป็นพื้นที่ห่างไกลและเต็มไปด้วยทุ่งนา ในช่วงปีแรกเริ่ม โรงเรียนมีอาคารไม้เรียบง่ายเพียงหลังเดียวและมีนักเรียนเพียงไม่กี่คน แต่ด้วยคุณภาพการเรียนการสอนด้านภาษาและวิชาชีพกุลสตรีที่โดดเด่น ชื่อเสียงของโรงเรียนจึงขยายวงกว้างออกไปอย่างรวดเร็ว จนนำไปสู่การก่อสร้างอาคารก่ออิฐถือปูนสีเหลืองนวลที่มีสถาปัตยกรรมสวยงามอันเป็นเอกลักษณ์ในช่วงปี พ.ศ. 2460 ซึ่งยังคงความสง่างามมาเป็นสัญลักษณ์ของโรงเรียนจนถึงทุกวันนี้ ที่นี่เน้นการสอนภาษาฝรั่งเศสและภาษาอังกฤษควบคู่ไปกับการปลูกฝังมารยาทและการทำงานเพื่อส่วนรวม ทำให้กลายเป็นหนึ่งในโรงเรียนหญิงล้วนที่ผู้ปกครองให้ความไว้วางใจเสมอมา

10. โรงเรียนเซนต์คาเบรียล

ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2463 โดยคณะภราดาเซนต์คาเบรียล ภายใต้การนำของภราดามาร์ติน เดอ ตูรส์ โรงเรียนนี้เป็นที่รู้จักจากอาคาร "ตึกแดง" ที่โดดเด่นบนถนนสามเสน ในช่วงแรกนั้นเน้นการสอนวิชาสามัญและภาษาอังกฤษอย่างเข้มข้น เพื่อเตรียมความพร้อมให้เยาวชนชายไทยได้ก้าวสู่โลกกว้าง เซนต์คาเบรียลมีชื่อเสียงเรื่องการหล่อหลอมจิตวิญญาณของความเป็นผู้นำและความเป็นสุภาพบุรุษให้กับนักเรียนทุกคน

ทุกโรงเรียนที่กล่าวมาต่างผ่านอุปสรรคและเหตุการณ์สำคัญต่างๆ มาอย่างโชกโชน ทั้งช่วงสงครามโลกครั้งที่สองที่ต้องปิดโรงเรียนชั่วคราวหรือย้ายสถานที่หนีระเบิด แต่ด้วยความมุ่งมั่นของผู้ก่อตั้งและบุคลากรในแต่ละรุ่น ทำให้สถาบันเหล่านี้ยังคงยืนหยัดและพัฒนาตัวเองให้ก้าวทันยุคสมัย โดยไม่ลืมรากเหง้าและจุดมุ่งหมายเดิมคือการสร้างคนที่มีคุณภาพให้แก่สังคมไทยนั่นเอง