คนไทยปรับตัว!! น้ำมันแพงกับภาวะ "ค่าครองชีพพุ่งแต่รายได้นิ่ง" มีปัจจัยที่ซ้ำเติมหนี้

สถานการณ์ยุคน้ำมันแพงปี 2569" จากนี้ไป หนักแน่ๆ  ไม่ได้เป็นเพียงแค่เรื่องของราคาหน้าปั๊มที่สูงขึ้น แต่กำลังเป็น "จุดเปลี่ยนเชิงโครงสร้าง" ของเศรษฐกิจและสังคมไทยอย่างมีนัยสำคัญ จากข้อมูลล่าสุดและการวิเคราะห์แนวโน้มในปีนี้ นี่คือสิ่งที่จะเกิดขึ้นและผลกระทบที่คุณต้องเตรียมรับมือ

และคนไทยใน ยุคน้ำมันแพงแบบนี้เราต้องเผชิญกับสภาวะ " ค่าครองชีพพุ่งแต่รายได้นิ่ง" เป็นสภาวะที่ราคาสินค้าและบริการปรับตัวสูงขึ้นอย่างรวดเร็วมากๆ  ในขณะที่เงินเดือนหรือรายได้ของประชาชนคงที่หรือเติบโตไม่ทันรายจ่าย ส่งผลให้ อำนาจการซื้อลดลง และเกิดความเปราะบางทางการเงินในภาคครัวเรือนอย่างหนัก

เมื่อรายได้โตช้า โดยที่เงินเดือนพนักงานประจำส่วนใหญ่ยัง "ค้างที่เดิม" หรือปรับขึ้นในอัตราที่ต่ำกว่าการเพิ่มขึ้นของค่าครองชีพ ทำให้คนทำงานรู้สึกว่ามีเงินเหลือใช้ต่อเดือนน้อยลง 

ภาพรวมโดยสถานการณ์ปัจจุบันส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตคนไทยในหลายด้าน

1. ภาพรวมเศรษฐกิจ: "โตช้าแต่ของแพง" 

ในปี 2569 เศรษฐกิจไทยเผชิญภาวะท้าทายอย่างหนัก โดยคณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) ได้ปรับลดคาดการณ์ GDP เหลือเพียง 1.2-1.6% เนื่องจากต้นทุนพลังงานที่พุ่งสูงฉุดรั้งการบริโภคและการผลิต เกิดภาวะเงินเฟ้อพุ่ง กระทรวงพาณิชย์ปรับเป้าเงินเฟ้อขึ้นสู่ระดับ 1.5-2.5% โดยมีต้นทุนพลังงานเป็นตัวขับเคลื่อนหลัก อีกทั้งค่าเงินบาทผันผวน ราคาน้ำมันโลกที่ทรงตัวในระดับสูง (คาดการณ์เฉลี่ย $88 ต่อบาร์เรล) ทำให้ไทยต้องนำเข้าพลังงานด้วยมูลค่ามหาศาล ส่งผลกระทบต่อดุลการค้าและค่าเงินบาท

2. ผลกระทบแบบ "โดมิโน" ต่อค่าครองชีพ

น้ำมันคือต้นทุนแฝงในสินค้าทุกชนิด เมื่อราคาน้ำมันดิบขยับขึ้น จะเกิดผลกระทบเป็นทอดๆ เริ่มที่ค่าขนส่งและโลจิสติกส์ ต้นทุนขนส่งคิดเป็น 30-40% ของราคาสินค้า เราจะเห็นค่าส่งพัสดุ E-commerce, ค่าตั๋วเครื่องบิน และค่ารถโดยสารปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ตามาด้วยวิกฤตค่าไฟ (Ft) ซึ่งราคาน้ำมันมักผูกติดกับราคาก๊าซ LNG ซึ่งเป็นเชื้อเพลิงหลักในการผลิตไฟฟ้าของไทย ทำให้ค่าไฟในรอบบิลปี 2569 มีแนวโน้มปรับเพิ่มขึ้นตามไปด้วย และราคาที่อยู่อาศัย ในด้านต้นทุนวัสดุก่อสร้างและการขนส่งอาจดันราคาบ้านใหม่ให้สูงขึ้นอีก 5-10% ในปีนี้

3. การเปลี่ยนผ่านสู่ยุค EV ที่เร่งตัวขึ้น

ในวิกฤตมีโอกาสเสมอ ราคาน้ำมันที่แพงค้างฟ้าในปี 2569 กลายเป็นแรงผลักดันให้คนไทยตัดสินใจทิ้งรถน้ำมัน (ICE) เร็วกว่าที่คาด :คาดการณ์ว่าในปี 2569 ยอดขายรถยนต์ไฟฟ้า (EV) ในไทยจะพุ่งสูงขึ้นจนเกือบถึง 50% ของยอดขายรถยนต์ใหม่ทั้งหมด โดยที่ค่ายรถจีนรุกหนัก มีการเปิดโรงงานผลิต EV ในไทยอย่างเต็มตัวของหลายค่ายในปีนี้ ทำให้ราคารถไฟฟ้าเริ่มนิ่งและเข้าถึงง่ายขึ้น สวนทางกับรถน้ำมันที่ต้องแบกรับมาตรฐานไอเสีย Euro 6 ที่ทำให้ต้นทุนการผลิตสูงขึ้น แต่ที่สำคัญคือสถานีชาร์จคือหัวใจ เราจะเห็นการขยายตัวของจุดชาร์จไปสู่ต่างจังหวัดและในหมู่บ้านจัดสรรมากขึ้น เพื่อรองรับความต้องการที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

4. การปรับตัวของภาครัฐและเอกชน

เพื่อความอยู่รอด เราจะเห็นมาตรการใหม่ๆ ออกมา เช่น การทำงานแบบ Hybrid ที่หลายองค์กรจะกลับมาสนับสนุนการ Work from Home (WFH) อีกครั้งเพื่อลดภาระค่าเดินทางพนักงาน มีมาตรการประหยัดพลังงานระดับชาติ รัฐบาลอาจมีแคมเปญรณรงค์ประหยัดไฟและน้ำมันอย่างเข้มข้น รวมถึงการพิจารณาลดภาษีสรรพสามิตน้ำมันเพื่อบรรเทาทุกข์ มีการรื้อโครงสร้างพลังงาน จะมีการพูดถึงการนำพลังงานสะอาด (Solar/Wind) มาใช้ในระดับครัวเรือนมากขึ้นเพื่อลดการพึ่งพาก๊าซและน้ำมัน

มองในผลกระทบต่อคนไทยตัวเล็กๆ

เราต้องการปรับพฤติกรรมฟุ่มเฟือย กับการใช้จ่ายเงินหรือทรัพยากรไปกับสิ่งที่ไม่จำเป็น หรือเกินกำลังทรัพย์ของตัวเอง โดยมุ่งเน้นไปที่ความพึงพอใจชั่วคราวมากกว่าประโยชน์ใช้สอย คนไทยหันมาซื้อของราคาถูกลง เลือกเฉพาะสินค้าที่จำเป็น และชะลอการลงทุนในทรัพย์สินชิ้นใหญ่ เช่น บ้านหรือรถ

ทำไมถึงอันตรายในยุคนี้? เพราะยุคนี้เงินเฟ้อสูงและราคาน้ำมันแพง (กบต้ม) หากยังติดนิสัยฟุ่มเฟือย จะทำให้ เงินออมลดลง และเข้าสู่ วงจรหนี้สิน ได้ง่ายกว่ายุคก่อนๆ

ในกลุ่มเปราะบาง กับกลุ่มประชากรที่ได้รับผลกระทบอย่างรุนแรงจากวิกฤตพลังงานและภาวะค่าครองชีพพุ่งสูง จนอำนาจการซื้อลดลงและไม่มีภูมิคุ้มกันในการรับมือกับความผันผวนทางเศรษฐกิจ วัยใกล้เกษียณและผู้มีรายได้น้อยได้รับแรงกดดันสูงสุด เนื่องจากต้องนำเงินออมออกมาใช้จ่ายมากขึ้นเพื่อสู้กับเงินเฟ้อ

หนี้ครัวเรือน: มีความเสี่ยงที่หนี้ครัวเรือนจะพุ่งสูงขึ้นจากการกู้ยืมเพื่อนำมาใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน ข้อมูลเผยว่า หนี้ครัวเรือนไทย พุ่งชนเพดานที่ระดับ 86.8% ต่อ GDP ซึ่งถือเป็นอันดับ 3 ของเอเชีย รองจากเกาหลีใต้เท่านั้น มีมูลค่าหนี้รวมมหาศาล: ยอดหนี้รวมของคนไทยขยับขึ้นไปแตะที่ 16.44 ล้านล้านบาท

จากนี้ไปจะมีปัจจัยที่ซ้ำเติมหนี้ในปี 2569

-ค่าครองชีพพุ่งแรง ราคาน้ำมันและอาหารที่แพงขึ้น (เงินเฟ้อจ่อแตะ 1.9% - 3%) บีบให้คนต้องกู้เงินมาหมุนเวียน

-รายได้โตช้า: เศรษฐกิจไทยปี 2569 คาดว่าขยายตัวเพียง 1.2% - 1.8% ทำให้ความสามารถในการชำระหนี้ลดลง

-ตลาดแรงงานฝืด: แม้อัตราว่างงานจะไม่สูง (ราว 4.4%) แต่พบสัญญาณ "ไม่มีใครได้งานใหม่" และคนไม่กล้าเปลี่ยนงาน ทำให้โอกาสขยับขยายรายได้มีจำกัด

สรุปแล้วปี 2569 คือปีแห่งการ "รัดเข็มขัดและปรับตัว"
อนาคตไทยในยุคน้ำมันแพงปีนี้ คือการสิ้นสุดของยุค "พลังงานราคาถูก" ประชาชนที่มีภาระหนี้ครัวเรือนสูงจะได้รับผลกระทบรุนแรงที่สุด การวางแผนการเงินที่เน้นการประหยัดและการเปลี่ยนไปใช้พลังงานทางเลือก จะไม่ใช่เรื่องของเทรนด์อีกต่อไป แต่เป็นเรื่องของ "ความอยู่รอดทางเศรษฐกิจ"