นี่คือเหตุที่ บางจังหวัดในไทย ที่มักจะมีราคาน้ำมัน "แพงที่สุด"

หากดูตามโครงสร้างราคาน้ำมันในปัจจุบัน จังหวัดที่มักจะมีราคาน้ำมัน "แพงที่สุด" ในประเทศไทย ได้แก่ แม่ฮ่องสอน เชียงราย น่าน และนราธิวาส (รวมถึงบางพื้นที่ในภาคอีสานที่อยู่ไกลจากคลังน้ำมันมาก ๆ)

สาเหตุที่ราคาน้ำมันในแต่ละจังหวัดไม่เท่ากัน และจังหวัดเหล่านี้มีราคาสูงกว่ากรุงเทพฯ ประมาณ 1.50 – 2.00 บาทต่อลิตร เกิดจากปัจจัยหลัก 2 ส่วนคือ....

1. ค่าขนส่ง (Freight Cost)

นี่คือปัจจัยที่สำคัญที่สุด น้ำมันส่วนใหญ่ในไทยถูกส่งออกมาจากโรงกลั่นในโซนภาคตะวันออก (ชลบุรี, ระยอง) และคลังน้ำมันในกรุงเทพฯ/ปริมณฑล

• ระยะทาง: ยิ่งจังหวัดอยู่ไกลจากคลังน้ำมันหลักเท่าไหร่ ค่าขนส่งรถบรรทุกน้ำมันก็ยิ่งสูงขึ้น

• ลักษณะภูมิประเทศ: จังหวัดอย่าง แม่ฮ่องสอน มีทางโค้งและภูเขาชันมาก ทำให้รถบรรทุกใช้น้ำมันเชื้อเพลิงมากกว่าปกติและใช้เวลาเดินทางนานกว่า ค่าขนส่งจึงถูกบวกเข้าไปในราคาน้ำมันขายปลีกหน้าปั๊มมากกว่าจังหวัดในที่ราบ

2. ภาษีบำรุงท้องถิ่น (Local Tax)

ในโครงสร้างราคาน้ำมัน 1 ลิตร จะมีการเก็บ ภาษีบำรุงองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) เพิ่มเติม ซึ่งแต่ละจังหวัดอาจมีการจัดเก็บในอัตราที่แตกต่างกันตามข้อกำหนดของท้องถิ่นนั้น ๆ เพื่อนำเงินไปพัฒนาสาธารณูปโภคในจังหวัดของตนเอง

ตารางโครงสร้างราคาที่ต่างกัน....

เกร็ดน่ารู้: แม้แต่ในจังหวัดที่มีโรงกลั่นอย่าง ระยอง บางครั้งราคาน้ำมันอาจจะไม่ได้ถูกที่สุดเสมอไป เพราะราคาขายปลีกยังขึ้นอยู่กับการบริหารจัดการค่าการตลาดของบริษัทน้ำมันแต่ละเจ้าในพื้นที่นั้น ๆ ด้วย

สถานการณ์ราคาน้ำมันในขณะนี้ (เมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2569) อยู่ในช่วงวิกฤตจากปัญหาความขัดแย้งในตะวันออกกลาง (ช่องแคบฮอร์มุซ) ส่งผลให้ราคาทั่วประเทศพุ่งสูงขึ้นอย่างมาก หลังจากรัฐบาลยุติการตรึงราคาและปรับขึ้นรวดเดียว 6 - 8 บาทต่อลิตร เมื่อวันที่ 26 มีนาคมที่ผ่านมา...

1. เช็กราคาน้ำมันล่าสุด (อ้างอิงราคาพื้นฐาน กทม.) ราคา ณ วันที่ 30 มีนาคม 2569 สำหรับสถานีบริการหลัก (PTT, Bangchak) 

ดีเซลหมุนเร็ว: 38.94 บาท/ลิตร

แก๊สโซฮอล์ 95: 41.05 บาท/ลิตร

แก๊สโซฮอล์ 91: 40.68 บาท/ลิตร

แก๊สโซฮอล์ E20: 36.05 บาท/ลิตร

แก๊สโซฮอล์ E85: 32.79 บาท/ลิตร

เบนซิน 95: 49.64 บาท/ลิตร

ดีเซลพรีเมียม: 54.64 - 56.84 บาท/ลิตร

2. ราคาน้ำมัน "รายจังหวัด" ราคาข้างต้นเป็นราคาในกรุงเทพฯ นนทบุรี ปทุมธานี และสมุทรปราการ สำหรับจังหวัดอื่นๆ จะมีราคา "บวกเพิ่ม" จากค่าขนส่งและภาษีท้องถิ่น (อบจ.) ดังนี้...

-กลุ่มราคาถูกที่สุด: กทม. และปริมณฑล (เนื่องจากใกล้คลังน้ำมันหลัก)

-กลุ่มราคากลาง (+0.40 ถึง 0.80 บาท): จังหวัดในภาคกลางและภาคตะวันออก เช่น อยุธยา, สระบุรี, ชลบุรี

-กลุ่มราคาแพง (+1.00 ถึง 2.00 บาท): จังหวัดที่อยู่ปลายสายส่งหรือพื้นที่ภูเขา

แม่ฮ่องสอน: มักจะครองแชมป์แพงที่สุดในประเทศ (+2.00 บาท ขึ้นไป)

นราธิวาส / ยะลา: (+1.50 - 1.80 บาท)

เชียงราย / น่าน: (+1.50 - 1.70 บาท)

3. ภาษี อบจ. (ภาษีบำรุงท้องถิ่น) ภาษีนี้คือเงินที่เก็บเพิ่มจากราคาน้ำมันเพื่อนำไปพัฒนาจังหวัดนั้นๆ โดยตรง มีหลักการ....

-อัตราการจัดเก็บ: ตามกฎหมาย อบจ. สามารถเรียกเก็บได้ ไม่เกิน 10 สตางค์ต่อลิตร

-อัตราส่วนใหญ่: ปัจจุบัน อบจ. ส่วนใหญ่ทั่วประเทศ (เช่น นครราชสีมา, บึงกาฬ, เชียงใหม่) เรียกเก็บอยู่ที่ประมาณ 4.54 สตางค์ต่อลิตร (หรือบางพื้นที่อาจเก็บ 3.50 สตางค์)

-ใครเป็นคนจ่าย: ผู้ค้าน้ำมัน (ปั๊ม) จะบวกภาษีนี้เข้าไปในราคาขายปลีกหน้าปั๊ม ดังนั้นหากคุณเติมน้ำมันในจังหวัดที่มีการเก็บภาษีนี้เต็มเพดาน ราคาก็จะสูงกว่าจังหวัดที่เก็บน้อยกว่าเล็กน้อย

สาเหตุที่แม่ฮ่องสอนหรือนราธิวาสน้ำมันแพง ไม่ใช่เพราะภาษี อบจ. อย่างเดียว (เพราะภาษีนี้ต่างกันเพียงหลักสตางค์) แต่ "ค่าขนส่ง" คือตัวแปรหลักที่ทำให้ราคาต่างกันเป็นหลักบาท

หมายเหตุ: รัฐบาลกำลังพิจารณาลดภาษีสรรพสามิตดีเซลลง 1 บาทเพื่อบรรเทาความเดือดร้อน ซึ่งคาดว่าจะเริ่มมีผลในเร็วๆ