จะเกิดอะไรขึ้น!! หากราคาน้ำมันดีเซลในไทยพุ่งสูงเกิน 40 บาทต่อลิตร

เคยคิดมั้ยว่าหากราคาน้ำมันดีเซลในไทยพุ่งสูงเกิน 40 บาทต่อลิตร (ซึ่งปัจจุบันในเดือนมีนาคม 2569 รัฐบาลพยายามตรึงไว้ที่ประมาณ 30 บาท) จะส่งผลกระทบแบบโดมิโนต่อเศรษฐกิจและชีวิตประจำวันของคนไทยอย่างรุนแรง มาประเมินกันดูที่คาดว่าน่าจะจริง ...

1. ค่าขนส่งและราคาสินค้าอุปโภคบริโภคพุ่งสูงขึ้นทันที เพราะน้ำมันดีเซลคือ "ต้นทุนต้นทาง" ของสินค้าเกือบทุกชนิด

-ค่าขนส่ง: สมาพันธ์การขนส่งทางบกฯ เคยระบุว่าถ้าน้ำมันขึ้นทุก 1 บาท ค่าขนส่งจะปรับขึ้นประมาณ 3% ดังนั้นหากราคาดีเซลขยับจาก 30 ไปเป็น 40 บาท (เพิ่มขึ้น 10 บาท) ค่าขนส่งอาจพุ่งสูงขึ้นถึง 30%

-ราคาสินค้า: สินค้าในตลาดและห้างสรรพสินค้า เช่น อาหารสด ผัก และข้าวของเครื่องใช้ จะปรับราคาขึ้นตามต้นทุนขนส่งและต้นทุนการผลิตที่ใช้เครื่องจักรดีเซล

2. ภาวะเงินเฟ้อและการลดลงของกำลังซื้อ

-เงินเฟ้อพุ่ง: นักวิเคราะห์ประเมินว่าหากราคาพลังงานยืนระยะในระดับสูง เงินเฟ้ออาจเร่งตัวขึ้น 3-3.5 เท่าจากระดับปกติ ทำให้ราคาสินค้าโดยรวมแพงขึ้นทั้งกระดาน

-คนมีเงินใช้น้อยลง: เมื่อค่าครองชีพสูงขึ้นแต่รายได้เท่าเดิม ประชาชนจะชะลอการจับจ่ายใช้สอย ส่งผลกระทบต่อเนื่องไปถึงผู้ประกอบการรายย่อย (SMEs) ที่จะมียอดขายลดลงและแบกรับต้นทุนที่สูงขึ้นจนอาจขาดสภาพคล่อง

3. ต้นทุนภาคเกษตรกรรมและอุตสาหกรรม

-เกษตรกร: เครื่องจักรทางการเกษตร รถไถ และปั๊มน้ำส่วนใหญ่ใช้ดีเซล ต้นทุนการเพาะปลูกจะสูงขึ้นทันที ส่งผลให้ราคาพืชผลทางการเกษตรแพงขึ้นหรือเกษตรกรมีกำไรลดลงจนอาจเข้าสู่ภาวะหนี้สิน

-ค่าไฟฟ้า: แม้ไทยจะใช้ก๊าซธรรมชาติผลิตไฟฟ้าเป็นหลัก แต่ในภาวะวิกฤตพลังงานที่ราคา LNG พุ่งสูง รัฐอาจต้องใช้ดีเซลมาผลิตไฟฟ้าทดแทนในบางส่วน ซึ่งจะส่งผลทางอ้อมต่อค่า FT ในอนาคต

4. วิกฤตกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง

-ปัจจุบัน (มีนาคม 2569) กองทุนน้ำมันฯ แบกรับภาระอุดหนุนอยู่มหาศาล (บางช่วงสูงถึง 11-16 บาทต่อลิตร)

หากต้องปล่อยให้ราคาแตะ 40 บาท แสดงว่ากองทุนฯ อาจจะไม่สามารถแบกรับภาระหนี้ได้อีกต่อไป หรือรัฐบาลตัดสินใจ "ลอยตัวราคา" ซึ่งจะทำให้สถานะทางการเงินของกองทุนฯ ติดลบอย่างหนักจนต้องกู้เงินเพิ่มและเป็นภาระภาษีในอนาคต

หากดีเซลทะลุ 40 บาท ไทยจะเผชิญกับภาวะ "ของแพงทั้งแผ่นดิน" และอาจนำไปสู่การเรียกร้องให้รัฐบาลออกมาตรการช่วยเหลือฉุกเฉิน เช่น การลดภาษีสรรพสามิตน้ำมันเพิ่มเติม หรือการออกพระราชกำหนดกู้เงินเพื่อมาพยุงราคาไม่ให้เศรษฐกิจหยุดชะงัก

และส่งผลถึงการท่องเที่ยวจะเผชิญกับภาวะ "ต้นทุนพุ่งแต่ปรับราคาขึ้นยาก" เนื่องจากมีการแข่งขันสูง

-ค่าโดยสารสาธารณะปรับตัวสูงขึ้น: รถทัวร์ บัสเช่าเหมาคันสำหรับกรุ๊ปทัวร์ และเรือสปีดโบ๊ท (ที่ใช้เครื่องยนต์ดีเซล) จะต้องปรับราคาตั๋วขึ้นทันที หรือลดรอบการวิ่งลงเพื่อคุมต้นทุน

-พฤติกรรมนักท่องเที่ยวเปลี่ยน: นักท่องเที่ยวชาวไทยจะระมัดระวังการใช้จ่ายมากขึ้น อาจเปลี่ยนจาก "เที่ยวข้ามจังหวัดไกลๆ" มาเป็น "เที่ยวใกล้บ้าน" หรือลดจำนวนวันพักลงเพื่อประหยัดงบประมาณ

-ค่าอาหารและบริการในแหล่งท่องเที่ยว: เมื่อต้นทุนวัตถุดิบแพงขึ้นจากค่าขนส่ง ร้านอาหารในแหล่งท่องเที่ยวจะปรับราคาขึ้น ทำให้นักท่องเที่ยวรู้สึกว่า "เที่ยวเมืองไทยแพงขึ้น" และอาจส่งผลต่อภาพลักษณ์ความคุ้มค่า (Value for Money) ในสายตาต่างชาติ

-ต้นทุนสายการบิน: แม้เครื่องบินจะใช้เครื่องยนต์เจ็ท (Jet A-1) แต่รถขนถ่ายสัมภาระ รถบัสรับส่งในสนามบิน และการบริหารจัดการภาคพื้นดินล้วนใช้ดีเซล ซึ่งอาจมีการเรียกเก็บ Fuel Surcharge เพิ่มเติม

 รวมทั้งภาคการส่งออก (Export) การส่งออกจะเจอกับวิกฤต "ขีดความสามารถในการแข่งขันลดลง" ในตลาดโลก

-Logistic Cost ที่คุมไม่ได้: สินค้าส่งออกของไทยส่วนใหญ่ เช่น ข้าว ยางพารา หรือชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ ต้องขนส่งจากโรงงาน/ไร่นา ไปยังท่าเรือแหลมฉบังหรือสนามบินสุวรรณภูมิด้วยรถบรรทุกดีเซล เมื่อค่าขนส่งพุ่ง ราคาสินค้าไทยในตลาดโลกจะสูงขึ้นจนสู้คู่แข่งอย่างเวียดนามหรืออินโดนีเซียได้ยากขึ้น

-ผลกำไรของผู้ประกอบการ (Margin) หดตัว: หากผู้ส่งออกทำสัญญาจะซื้อจะขายล่วงหน้าไว้แล้ว แต่ราคาน้ำมันดีเซลพุ่งขึ้นระหว่างทาง ผู้ส่งออกจะต้องเป็นผู้แบกรับส่วนต่างค่าขนส่งเอง ทำให้กำไรสุทธิลดลงหรือถึงขั้นขาดทุน

-ต้นทุนบรรจุภัณฑ์: พลังงานเป็นต้นทุนแฝงในอุตสาหกรรมพลาสติกและบรรจุภัณฑ์ หากราคาพลังงานสูงขึ้น ต้นทุนการแพ็คกิ้งสินค้าเพื่อส่งออกก็จะสูงตามไปด้วย

หากค่าเงินบาทอ่อนค่าในช่วงที่น้ำมันแพง ภาคการส่งออกอาจจะได้เปรียบในการแปลงรายได้กลับเป็นเงินบาท แต่สำหรับภาคการท่องเที่ยว หากน้ำมันแพงทั่วโลก นักท่องเที่ยวต่างชาติอาจเลือกที่จะไม่เดินทางไกลมายังประเทศไทยเลย