ที่มาของสะพานซังฮี้ สะพานชื่อดังในกทม ย่านฝั่งธนฯ มีที่มาที่ไปยังไงกันนะ?

        สะพานกรุงธน หรือที่ผู้คนคุ้นปากกันในชื่อ “สะพานซังฮี้” เป็นหนึ่งในสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาที่ไม่ได้มีความหมายเพียงในฐานะเส้นทางสัญจร แต่ยังเป็นเหมือนร่องรอยของกรุงเทพฯ ในช่วงเวลาที่เมืองกำลังขยายตัวอย่างจริงจัง สะพานแห่งนี้พาดผ่านแนวถนนราชวิถี เชื่อมพื้นที่ฝั่งพระนครบริเวณแขวงวชิรพยาบาล เขตดุสิต เข้ากับฝั่งธนบุรีในย่านบางพลัดและบางยี่ขัน และปัจจุบันอยู่ในความดูแลของกรมทางหลวงชนบท ภาพของสะพานเหล็กที่ทอดตัวยาวเหนือสายน้ำ ทำให้ที่นี่ไม่ใช่แค่โครงสร้างพื้นฐานของเมือง แต่เป็นภาพจำของคนกรุงเทพฯ หลายรุ่นด้วย

        จุดกำเนิดของสะพานกรุงธนเกิดขึ้นจากความจำเป็นด้านการคมนาคมในยุคที่กรุงเทพมหานครเติบโตอย่างรวดเร็ว หลังจากสะพานพระพุทธยอดฟ้าต้องรองรับการสัญจรอย่างหนาแน่น จึงมีแนวคิดสร้างสะพานแห่งใหม่ขึ้นเพื่อช่วยแบ่งเบาการจราจรและอำนวยความสะดวกให้ประชาชนทั้งสองฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา การก่อสร้างเริ่มต้นเมื่อวันที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2497 โดยบริษัทฟูจิ คาร์แมนูแฟ็กเจอริง จำกัด จากประเทศญี่ปุ่น มีบริษัท สหวิศวการโยธา จำกัด เป็นผู้แทนในประเทศไทย ก่อนจะมีพิธีวางศิลาฤกษ์ในวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2498 สะพานแห่งนี้ออกแบบเป็นโครงสะพานเหล็กยาว 6 ช่วง เชิงสะพานทั้งสองด้านเป็นคอนกรีต มีทางเท้าขนาบสองข้าง และช่วงลอดกลางสะพานสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางประมาณ 7.50 เมตร ใช้งบประมาณก่อสร้างรวม 24,837,500 บาท ก่อนเปิดการจราจรในช่วงปลายทศวรรษ 2490 ตามข้อมูลประวัติที่เผยแพร่ทั่วไปของสะพานกรุงธน

        แม้ชื่อทางการจะคือ “สะพานกรุงธน” แต่ชื่อที่ฝังอยู่ในความทรงจำของผู้คนกลับเป็น “สะพานซังฮี้” มากกว่า ชื่อนี้เกิดขึ้นตั้งแต่สมัยที่สะพานยังอยู่ระหว่างการก่อสร้าง เพราะสะพานเริ่มต้นจากแนวถนนราชวิถี ซึ่งเดิมเคยมีชื่อว่า “ถนนซังฮี้” มาก่อน เมื่อประชาชนยังไม่ทราบชื่อทางการ จึงเรียกสะพานตามชื่อถนน และเรียกต่อเนื่องเรื่อยมาจนกลายเป็นชื่อสามัญที่คนเมืองใช้สืบต่อกัน แม้เวลาจะผ่านมาหลายสิบปีก็ตาม

        คำว่า “ซังฮี้” เองก็มีที่มาน่าสนใจ เพราะมาจากอักษรจีน 雙喜 ในสำเนียงแต้จิ๋ว มีความหมายว่า “ความยินดีมาสองอย่างพร้อมกัน” เป็นคำมงคลที่พบได้บ่อยในวัฒนธรรมจีน และยังเชื่อมโยงกับชื่อเครื่องกิมตึ้งหรือเครื่องถ้วยชามจีนลวดลายงดงามที่เคยนิยมในราชสำนักไทย สมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อมีการสร้างพระราชวังดุสิต ก็ได้มีการพระราชทานชื่อถนน คลอง และสถานที่หลายแห่งตามชื่อเครื่องกิมตึ้งเหล่านี้ หนึ่งในนั้นคือ “ซังฮี้” ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ถนนซังฮี้จึงได้รับการเปลี่ยนชื่อเป็น “ถนนราชวิถี” แต่ชื่อเดิมกลับยังคงมีชีวิตอยู่ผ่านชื่อเรียกของสะพานแห่งนี้อย่างเหนียวแน่น

        เสน่ห์ของสะพานกรุงธนจึงไม่ได้อยู่เพียงที่บทบาทด้านวิศวกรรมหรือการคมนาคมเท่านั้น แต่อยู่ตรงการเป็นจุดเชื่อมระหว่างประวัติศาสตร์เมือง ความทรงจำของผู้คน และชั้นของวัฒนธรรมที่ซ้อนทับกันอยู่ในชื่อเดียว เวลาเราพูดคำว่า “สะพานซังฮี้” เราไม่ได้หมายถึงสะพานเหล็กที่ข้ามเจ้าพระยาอย่างเดียว หากยังหมายถึงถนนชื่อเก่า เรื่องเล่าจากราชสำนัก ความหมายมงคลในภาษาจีน และภาพของกรุงเทพฯ ในยุคที่เมืองกำลังค่อย ๆ ขยายตัวจากสองฟากฝั่งเข้าหากัน สะพานแห่งนี้จึงไม่ใช่แค่ทางผ่าน แต่เป็นสถานที่ที่พาเรามองเห็นว่าประวัติศาสตร์ของเมืองบางครั้งก็ยังมีชีวิตอยู่ในชื่อที่ผู้คนเลือกจะเรียกมากกว่าชื่อทางการเสียอีก

        ภาพประกอบด้านบนเป็นตัวอย่างมุมมองของสะพานกรุงธนหรือสะพานซังฮี้จากหลายช่วงเวลาและหลายบรรยากาศ ช่วยให้เห็นทั้งโครงสร้างสะพานและบรรยากาศริมเจ้าพระยาที่ทำให้สะพานแห่งนี้ยังมีเสน่ห์อยู่เสมอ