35°C เท่ากัน ทำไมวันชื้นถึงรู้สึกร้อนกว่า?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

อากาศ 35°C เท่ากัน วันที่ชื้นมากอาจทำให้รู้สึกร้อนกว่า เพราะเหงื่อระเหยช้าลง กรมอุตุนิยมวิทยาเรียกค่าประเมินนี้ว่า ดัชนีความร้อน (Heat Index) โดยนำอุณหภูมิที่วัดได้มาคิดร่วมกับความชื้น ค่านี้จึงบอกว่าคนมีแนวโน้มรู้สึกร้อนเพียงใด ไม่ใช่อุณหภูมิที่เทอร์โมมิเตอร์วัดได้ตรง ๆ

เหงื่อช่วยระบายความร้อนเมื่อระเหยออกจากผิว ถ้าอากาศชื้น เหงื่อจะแห้งช้าลง ร่างกายจึงปล่อยความร้อนได้ยากขึ้น แม้เหงื่อจะออกมากก็ไม่ได้ทำให้เย็นลงทันที ความชื้นสูงจึงทำให้ตัวเหนียวและรู้สึกอบอ้าวกว่าวันที่อุณหภูมิเท่ากันแต่เหงื่อระเหยได้เร็วกว่า

ความชื้นสัมพัทธ์ในรายงานอากาศคือสัดส่วนไอน้ำที่มีอยู่ เทียบกับปริมาณที่อากาศจะรับได้จนอิ่มตัว ณ อุณหภูมินั้น ค่า 70% ไม่ได้หมายถึงมีไอน้ำคิดเป็น 70% ของอากาศ แต่หมายถึงปริมาณไอน้ำเข้าใกล้ระดับที่อากาศจะอิ่มตัวมากกว่าค่า 40% ตัวเลขนี้เป็นอีกตัวแปรที่กรมอุตุฯ ใช้ประกอบการคำนวณดัชนีความร้อน

ลองเทียบสองวันที่เทอร์โมมิเตอร์อ่าน 35°C เท่ากัน วันหนึ่งมีความชื้นสัมพัทธ์ 50% อีกวัน 80% ดัชนีความร้อนของวันที่ชื้นกว่าจะสูงกว่า เพราะเหงื่อระเหยได้ยากกว่า

รายงานกรมอุตุนิยมวิทยาวันที่ 30 มีนาคม 2569 ระบุว่า ปี 2568 ไทยพบดัชนีความร้อนระดับอันตรายมาก ตั้งแต่ 52°C ขึ้นไป 19 ครั้งใน 6 จังหวัด ค่าสูงสุดอยู่ที่จังหวัดแพร่ 59.5°C ตัวเลขนี้เป็นดัชนีความร้อนที่คำนวณจากอุณหภูมิกับความชื้น ไม่ใช่อุณหภูมิสูงสุดที่เทอร์โมมิเตอร์วัดได้

ค่า Heat Index เป็นภาพรวมจากอุณหภูมิและความชื้น ไม่ได้บอกว่าทุกคนจะรู้สึกร้อนเท่ากัน แดดตรง ลม เสื้อผ้า การเดินหรือทำงานกลางแจ้ง และสุขภาพของแต่ละคนก็มีผล NIOSH อธิบายว่าดัชนีความร้อนมาตรฐานอิงสภาพในร่มเงาและลมเบา หากต้องอยู่กลางแดดหรือใกล้แหล่งความร้อน ภาระที่ร่างกายได้รับอาจสูงกว่าค่าประเมิน

ก่อนออกจากบ้าน ให้ดูทั้งอุณหภูมิและดัชนีความร้อนของพื้นที่ พร้อมอ่านระดับเตือนจากกรมอุตุฯ หากค่าอยู่ในระดับสูง ควรเลี่ยงกิจกรรมกลางแจ้งช่วงร้อนจัด ดื่มน้ำให้พอ และสังเกตอาการผิดปกติ โดยเฉพาะผู้สูงอายุ เด็กเล็ก และคนที่ทำงานกลางแจ้ง การดูสองค่านี้ช่วยวางแผนได้ดีกว่าตัดสินจากเลขอุณหภูมิเพียงช่องเดียว

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th