พลิกบัตรดูด่วน! “Laser ID” หลังบัตรประชาชน คืออะไร สำคัญแค่ไหน รู้ไว้ไม่เสียสิทธิ์

เมื่อครู่นี้ ผู้เขียนได้อ่านข่าวหนึ่งเกี่ยวกับ “Laser ID หลังบัตรประชาชน” แล้วต้องยอมรับว่า เป็นเรื่องใกล้ตัวที่หลายคนถืออยู่ทุกวัน แต่แทบไม่เคยสังเกตให้ดี บางคนยังเข้าใจผิด คิดว่าเป็นเลขลับเกี่ยวกับข้อมูลส่วนตัว หรือยิ่งกว่านั้น กลัวว่าจะถูกนำไปใช้ในทางไม่ดี

ความจริงแล้ว Laser ID ไม่ใช่เลขประจำตัวประชาชน 13 หลัก และไม่ใช่ข้อมูลส่วนบุคคลอย่างชื่อ–นามสกุลตามที่หลายคนกังวล แต่เป็น “รหัสกำกับบัตร” ที่กรมการปกครองกำหนดขึ้น เพื่อใช้ควบคุมและติดตามการจัดส่งบัตรประชาชนไปยังที่ว่าการอำเภอ สำนักงานเขต หรือเทศบาลต่างๆ

พูดง่ายๆ ก็คือ เป็นรหัสที่รัฐใช้บริหารจัดการ “ตัวบัตร” ไม่ใช่บริหารจัดการ “ตัวเรา”

หลายท่านอาจสงสัยว่า แล้วมันอยู่ตรงไหน?

ลองหยิบบัตรประชาชนขึ้นมาพลิกดูด้านหลัง ใต้แถบแม่เหล็ก จะเห็นชุดตัวอักษรและตัวเลขเรียงกัน เช่น JC1-0002507-15 นั่นแหละครับ คือ Laser ID ตัวจริงเสียงจริง รหัสนี้ถูกพิมพ์ถาวรลงบนบัตรตั้งแต่กระบวนการผลิต ไม่สามารถลบหรือแก้ไขได้ง่ายๆ

แล้วตัวเลขพวกนี้หมายความว่าอย่างไร?

ข้อมูลจากสำนักงานเลขานุการกรมการปกครอง และเว็บไซต์สำนักงานปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม อธิบายไว้ชัดเจนว่า Laser Code มีทั้งหมด 12 หลัก แบ่งเป็น 3 ส่วนหลักๆ

ส่วนแรก เป็นตัวอักษรภาษาอังกฤษ 2 ตัว ตามด้วยตัวเลข 1 ตัว เช่น “JC1” ตรงนี้หมายถึง “รุ่นของชิปข้อมูล” บนบัตร บอกถึงช่วงเทคโนโลยีที่ใช้ผลิตบัตรในยุคนั้น

ส่วนที่สอง เป็นตัวเลข 7 หลัก เช่น “0002507” หมายถึงหมายเลขกล่องบรรจุบัตร ที่บัตรใบนี้ถูกจัดเก็บและส่งไปยังหน่วยงานต่างๆ

ส่วนสุดท้าย เป็นตัวเลข 2 หลัก เช่น “15” คือ ลำดับของบัตรในกล่องนั้น

ยกตัวอย่างรหัส JC1-0002507-15

ก็จะแปลได้ว่า

JC1 คือรุ่นชิป

0002507 คือหมายเลขกล่อง

15 คือบัตรลำดับที่ 15 ในกล่อง

เห็นไหมครับว่า ไม่ได้เกี่ยวกับข้อมูลส่วนตัวของเราเลย ข้อมูลส่วนบุคคลทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นชื่อ วันเดือนปีเกิด หรือเลข 13 หลัก จะอยู่ด้านหน้าบัตรเท่านั้น

แต่ที่สำคัญคือ ปัจจุบันหลายบริการออนไลน์ โดยเฉพาะบริการภาครัฐ หรือการยืนยันตัวตนผ่านระบบดิจิทัล มักให้กรอก “เลขบัตรประชาชน” ควบคู่กับ “Laser ID” เพื่อยืนยันว่าเป็นเจ้าของบัตรตัวจริง

เพราะฉะนั้น แม้มันจะไม่ใช่ข้อมูลส่วนบุคคลโดยตรง แต่ก็ถือเป็นข้อมูลสำคัญที่ไม่ควรถ่ายรูปเผยแพร่แบบเปิดเผย หรือโพสต์ลงสาธารณะโดยไม่จำเป็น

เรื่องบางเรื่องดูเหมือนเล็ก

แต่ความไม่รู้ อาจทำให้เราเสียสิทธิ์ หรือเปิดช่องให้มิจฉาชีพได้โดยไม่ตั้งใจ

พลิกบัตรดูสักนิด ทำความเข้าใจให้ชัด

เพราะความรู้ที่ถูกต้อง คือเกราะป้องกันที่ดีที่สุดของคนวัยเรา

ที่มาข้อมูล : สำนักงานเลขานุการกรมการปกครอง และสำนักงานปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม