“ไม่ตั้งใจเรียน อาจต้องซ้ำชั้น” ผอ.โรงเรียนดังประกาศชัด สะเทือนวงการศึกษา แต่ผู้ปกครองกลับยกมือเห็นด้วย

เมื่อครู่นี้ ผู้เขียนได้อ่านข่าวหนึ่งแล้วรู้สึกว่าประเด็นนี้น่าจะชวนกันคิดไม่น้อย เป็นเรื่องของโรงเรียนแห่งหนึ่งที่ประกาศชัดเจนว่า หากนักเรียนไม่ตั้งใจเรียนจริง อาจต้อง “เรียนซ้ำชั้น” ไม่ใช่ปล่อยให้เลื่อนผ่านไปตามกระแสเหมือนที่ผ่านมา

โรงเรียนที่ว่านี้คือ โรงเรียนมาบยางวิทยาคม ซึ่งผู้อำนวยการ นายวีระ คงกระจ่าง ออกมาอธิบายด้วยน้ำเสียงตรงไปตรงมาว่า นโยบายนี้ไม่ได้ทำเพื่อกดดันเด็ก แต่ทำเพื่อสร้างความเป็นธรรมกับเด็กที่ตั้งใจเรียน และเพื่อวางรากฐานความรู้ให้แน่นจริง ๆ

ท่านบอกว่า ในห้องเรียนหนึ่งห้อง มีทั้งเด็กที่พยายามเต็มที่กับเด็กที่ยังไม่เห็นความสำคัญของการเรียน หากโรงเรียนไม่ประเมินอย่างจริงจัง เด็กอาจซึมซับความคิดว่า ตั้งใจหรือไม่ตั้งใจก็ไม่ต่างกัน แบบนี้สุดท้ายใครจะอยากพยายาม และเมื่อโตไปทำงาน จะมีวินัยและความรับผิดชอบได้อย่างไร

อีกประเด็นที่ทำให้ผู้เขียนสะดุดใจ คือเรื่องพื้นฐานการอ่านเขียนที่ยังไม่แน่น เด็กบางคนอยู่ชั้นมัธยมต้นแล้ว แต่ยังอ่านหนังสือไม่คล่อง หากปล่อยให้ผ่านไปเรื่อย ๆ ก็เหมือนสร้างบ้านบนพื้นดินที่ยังไม่แน่น วันหนึ่งย่อมสั่นคลอนเอง การให้เด็กซ้ำชั้นในบางกรณีจึงไม่ใช่การลงโทษ แต่เป็นการให้โอกาสกลับไปเติมเต็มสิ่งที่ขาด

สิ่งที่น่าสนใจยิ่งกว่าคือ ผู้ปกครองส่วนใหญ่กลับเห็นด้วย เพราะไม่มีพ่อแม่คนไหนอยากให้ลูกเรียนจบไปแบบไม่มีความรู้ หลายคนยอมรับว่า ถ้าลูกต้องซ้ำชั้นเพราะยังไม่พร้อมจริง ๆ ก็ยอมรับได้ ดีกว่าให้ผ่านไปโดยที่พื้นฐานยังไม่แข็งแรง

โรงเรียนก็ไม่ได้ตัดสินแบบเด็ดขาดทันที หากเด็กมีแนวโน้มต้องซ้ำชั้น จะมีการเรียกผู้ปกครองมาพูดคุย ให้โอกาสปรับปรุงภายในระยะเวลาที่กำหนด ถือว่าเป็นกระบวนการที่ค่อยเป็นค่อยไป ไม่ใช่การตีตรา

ในฐานะประชาชนคนหนึ่ง  ผู้เขียนมองว่า สังคมทุกวันนี้บางครั้งอาจอ่อนโยนเกินไปกับเรื่องที่ควรจริงจัง เราไม่อยากให้เด็กเสียใจ ไม่อยากให้เด็กเครียด แต่ก็ต้องถามกลับว่า ถ้าไม่วางรากฐานให้แน่น วันนี้ วันหน้าจะหนักกว่านี้หรือไม่

การศึกษาไม่ใช่แค่ให้เด็ก “ได้เลื่อนชั้น” แต่ควรทำให้เด็ก “ได้ความรู้” ไปด้วย หากเด็กเข้าเรียนด้วยความตั้งใจ และรู้ว่าต้องรับผิดชอบต่อผลของการกระทำตนเอง นั่นอาจเป็นบทเรียนที่สำคัญกว่าตัวหนังสือเสียอีก

เรื่องนี้อาจมีทั้งคนเห็นด้วยและไม่เห็นด้วย แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่า อย่างน้อยก็ทำให้เราหันกลับมามองคำถามเดิม ๆ อีกครั้งว่า เราต้องการให้ลูกหลานของเรา “จบเร็ว” หรือ “จบอย่างมีคุณภาพ” เพราะสองอย่างนี้ บางครั้งก็ไม่เหม