เมื่อไวน์คืออาหารกลางวันของเด็กนักเรียนฝรั่งเศส” — วัฒนธรรมสุดช็อกจากอดีต

เชื่อหรือไม่ว่า… ครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ของฝรั่งเศส เด็กนักเรียนสามารถดื่ม “ไวน์” ได้อย่างถูกต้องตามกฎหมายในช่วงมื้อกลางวัน!
ฟังดูเหมือนเรื่องตลกหรือข่าวลือ แต่ความจริงแล้วนี่คือวัฒนธรรมที่เกิดขึ้นจริง และเคยเป็น “เรื่องปกติ” ในสังคมฝรั่งเศสยุคก่อนกลางศตวรรษที่ 20

ในสมัยนั้น เด็กประถมและมัธยมได้รับอนุญาตให้ดื่มไวน์ได้มากถึง ครึ่งลิตรต่อวัน — ปริมาณที่ถือว่าไม่น้อยเลยสำหรับเด็กวัยเรียน ถึงแม้ไวน์ที่เสิร์ฟส่วนใหญ่จะถูกผสมน้ำเจือจาง แต่ก็ยังมีแอลกอฮอล์อยู่ดี โดยรัฐและครูในโรงเรียนมองว่าเป็นเรื่อง “มีประโยชน์ต่อสุขภาพ” เพราะเชื่อว่าเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ช่วยฆ่าเชื้อโรค บำรุงกำลัง และทำให้เด็ก ๆ “อารมณ์ดี” ในยามเรียน

อีกเหตุผลหนึ่งที่ซ่อนอยู่เบื้องหลัง คือ นโยบายระบายไวน์ส่วนเกินของประเทศ 🍇
ในช่วงเวลานั้น ฝรั่งเศสผลิตไวน์ได้มากจนล้นตลาด การนำไวน์มาบรรจุในมื้ออาหารของโรงเรียนจึงเป็นทางออกที่ทั้ง “ลดของเหลือ” และ “ปลูกฝังวัฒนธรรมการดื่มไวน์” ตั้งแต่เยาว์วัยในเวลาเดียวกัน

แต่ยุคสมัยย่อมเปลี่ยนไป...

ในปี 1956 นายกรัฐมนตรี ปิแอร์ มองเดส-ฟร็องซ์ (Pierre Mendès-France) ได้ลุกขึ้นปฏิรูปแนวคิดการดื่มในโรงเรียน โดยออกกฎหมาย ห้ามเสิร์ฟเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ให้เด็กอายุต่ำกว่า 14 ปี และรณรงค์ให้ดื่ม “นม” แทนในช่วงพักกลางวัน ซึ่งนับเป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนผ่านจาก “วัฒนธรรมไวน์” สู่ “วัฒนธรรมสุขภาพ”

แน่นอนว่าการเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้เกิดขึ้นอย่างราบรื่น ผู้ปกครองจำนวนมากมองว่ารัฐบาล “ก้าวล้ำขนบธรรมเนียม” และมีรายงานในบางพื้นที่ว่า ผู้ปกครองถึงขั้นให้ลูกดื่มไวน์ที่บ้านก่อนออกไปโรงเรียน เพื่อทดแทนสิ่งที่โรงเรียน “พรากไป”

กว่าฝรั่งเศสจะสลัดภาพลักษณ์ “เด็กนักเรียนถือแก้วไวน์” ได้อย่างสิ้นเชิง ก็ต้องรอจนถึงปี 1981
รัฐบาลได้ออกกฎหมายฉบับใหม่ สั่งห้ามเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิดในสถานศึกษา ไม่ว่าจะเป็นไวน์ เบียร์ หรือไซเดอร์ ถือเป็นการ “ปิดฉากวัฒนธรรมการดื่มในโรงเรียน” อย่างเด็ดขาด

ทุกวันนี้ เมื่อมองย้อนกลับไป เหตุการณ์นั้นอาจจะดู “สุดช็อก” สำหรับคนรุ่นใหม่ — แต่ในอีกมุมหนึ่ง มันคือภาพสะท้อนของยุคสมัยที่มีความเชื่อและเหตุผลต่างจากปัจจุบันโดยสิ้นเชิง

จาก “ไวน์ในแก้วเด็กนักเรียน”
สู่ “กล่องนมในมือเด็กยุคใหม่” 🥛
นี่คือการเดินทางของวัฒนธรรมฝรั่งเศส ที่แสดงให้เห็นว่า… แม้สิ่งที่เคย “ปกติ” ในวันวาน ก็อาจกลายเป็นเรื่อง “เหลือเชื่อ” ในวันนี้ได้เช่นกัน.

อ้างอิงจาก - Snopes