เริ่มต้นได้ตั้งแต่ยังเรียนไม่จบ

สมัยเรียนมหาวิทยาลัย ผมมีเพื่อนคนหนึ่งที่มีความสามารถด้านการตัดต่อวิดีโอและออกแบบกราฟิก เรียกว่า “ตัวเทพ” เลยก็ว่าได้ เพราะผลงานการตัดต่อวิดีโอของเขานั้นเทียบเท่ารายการทีวีเลย รวมถึงการออกแบบกราฟิก ก็เรียกได้ว่าสวยกว่าไปจ้างร้านออกแบบข้างนอกทำหลายเท่า

งานออกแบบและงานวิดีโอของคณะหรือมหาวิทยาลัย เพื่อนคนนี้จะได้รับความไว้วางใจให้เป็นคนดูแลด้านนี้เสมอ แน่นอนว่าทั้งหมดคือ “งานฟรี”

วันหนึ่งในขณะที่ผมกำลังจะเปิดโรงเรียนสอนเทควันโดของตัวเอง ผมจึงเข้าไปหาเพื่อนคนนี้แล้วถามว่า “ถ้าผมจะจ้างให้ออกแบบป้ายและโลโก้ของโรงเรียนเทควันโดให้หน่อย คิดราคาเท่าไหร่”

เขาตอบผมกลับมาว่า “เรายังไม่มีวุฒิ ไม่กล้าเรียกแพง แล้วแต่เลยแล้วกันว่าจะให้เท่าไหร่”

ผมก็เลยตอบกลับไปว่า “มันไม่เกี่ยวกับวุฒิ เขาดูกันที่ผลงานเท่าไหร่ก็บอกมาได้เลย เพื่อนคนนี้ก็จัดการทำป้ายและโลโก้ให้ผมเรียบร้อย ซึ่งออกมาสวยมากๆ โดยเขาคิดราคารวมทั้งหมดแค่ 500 บาทเท่านั้น วันที่ผมจ่ายเงินให้เขาและรับงานมา ผมก็ถามเขาไปว่า “ทำไมไม่เปิดรับจ้างออกแบบ หรือตัดต่อวิดีโอไปเลย งานเอ็งโคตรดี ร้านข้างนอกยังทําไม่ได้เท่านี้เลย"

สิ่งที่เพื่อนผมตอบกลับมาคือ “เรายังไม่มีวุฒิอ่ะ ยังไม่กล้าเปิดรับ ซึ่งผมก็พยายามบอกเขาว่า “งานแบบนี้เขาไม่ดูวุฒิกันหรอก เขาดูที่ผลงาน ต่อให้มีวุฒิแต่ผลงานแย่ เขาก็ไม่เอานะ เอาจริงๆ เวลาจะโฆษณาหรือขายงาน เขาไม่ได้ใช้ใบปริญญาโพสต์ประกาศขายซะหน่อย งานดีขนาดนี้เอาไปลงขายในเว็บหรือรับฟรีแลนซ์บริษัทใหญ่ๆได้เลย หรือจะทำเพจรับออกแบบก็ได้ งานดีขนาดนี้ ต่อให้ราคาแพงใครก็ยินดีจ่าย เอ็งจะได้มีเงินเลี้ยงตัวเอง ไม่ต้องติดขัดเรื่องเงินอย่างที่เป็นอยู่ นี่ถ้าเอางานฟรีที่ทำให้คณะมาขายนะ เอ็งรวยไปแล้ว”

แต่เพื่อนคนนี้ก็ยังยืนยันคำเดิมว่า “เรายังไม่มีวุฒิอะ ยังไม่กล้าเปิดรับ อีกอย่างพอเรารับเงินเขามา เราก็ต้องทำตามที่เขาต้องการ ไม่อยากโดนตำหนิ แต่ทำฟรีให้คณะมันไม่มีใครมาตำหนิ หรือสั่งให้ทำแบบนั้นแบบนี้ ทำแล้วสบายใจกว่า”

ผมเลยตอบกลับไปว่า “มันก็ต้องเป็นแบบนั้นอยู่แล้ว ถ้าเราทำงานให้ลูกค้า เราก็ต้องทำตามความต้องการของลูกค้า มันก็เป็นเรื่องปกติของธุรกิจ ต่อให้เอ็งไม่เจอวันนี้ เรียนจบออกไปทำงานข้างนอกก็ต้องเจออยู่ดี"

แต่เขาก็ยังยืนยันคำเดิมว่า “เขายังไม่มีวุฒิ”หลายครั้งคนส่วนใหญ่มักพูดกันว่า ใบปริญญาสามารถทำให้เราจะคิดจะทําอะไรก็ง่าย เพราะคนที่ไม่มีใบปริญญา จะคิดจะทํางานอะไรก็ยาก

สำหรับผม ถ้าเป็นสมัยก่อนการมีใบปริญญาทำให้เราทำอะไรง่ายขึ้นจริงๆ แต่มันไม่ใช่กับยุคสมัยนี้แล้ว เพราะยุคนี้มีงานใหม่ๆ ที่สามารถทําได้โดยไม่ต้องใช้ใบปริญญาเลย โดยเฉพาะ “งานด้านออนไลน์” ถ้าคุณจะ "หางาน" ทํา ใบปริญญาคือใบเบิกทางที่ทำให้หางานง่ายขึ้น

แต่ถ้าคุณจะ “สร้างงาน” ใบปริญญาแทบไม่สำคัญอะไรเลย ถึงแม้บางบริบท บางอาชีพ ใบปริญญาจะยังสำคัญอยู่บ้าง แต่สุดท้ายสิ่งที่สำคัญกว่าในระยะยาวคือความรู้ และการเรียนรู้ตลอดเวลาของเราครับ