ตำแหน่งในฝัน "ซูรีกัน ซังกุง" สู่องครักษ์ของราชวงศ์

เชื่อว่านักกินตัวยงอย่างพวกเรา เวลาดูซีรีส์ย้อนยุคเกาหลี เช่น Jewel in the Palace (แดจังกึม) ก็มักจะตื่นตาตื่นใจกับฉากครัวหลวงที่เต็มไปด้วยความเข้มข้น แต่ละจานไม่ใช่ทำขึ้นมาเพื่อความอร่อยอย่างเดียว หากยังซ่อนกลยุทธ์ อำนาจ และการชิงไหวชิงพริบของผู้คนในวังเอาไว้ ซีรีส์ใหม่ ๆ อย่าง Bon Appétit, Your Majesty ก็ยังหยิบเอาบทบาทของ ซังกุง มานำเสนออย่างมีสีสัน เพราะนี่คือตำแหน่งที่อยู่กึ่งกลางระหว่างศิลปะการกินกับการเมือง

คุยกันเล่น ๆ หลายคนอาจเคยจินตนาการว่า ถ้าได้เป็น “ผู้ชิมอาหารของกษัตริย์” คงเป็นอาชีพในฝัน กินแต่ของดี ๆ ทุกวัน แต่ความจริงแล้วตำแหน่งนี้ต้องแลกมากับความเสี่ยงอย่างสูง และยังต้องมีความรอบรู้รอบด้าน ตั้งแต่อาหาร วัตถุดิบ พิธีการ ไปจนถึงความปลอดภัย เพราะแท้จริงแล้ว ผู้ที่ทำหน้าที่นี้คือ “องครักษ์เงียบ” ที่คอยปกป้องชีวิตกษัตริย์ผ่านอาหารทุกคำ

ในพระราชวังเกาหลีมี ซูรีกัน หรือ “ครัวหลวง” แบ่งงานออกเป็นสองส่วน คือครัวในสำหรับกษัตริย์และพระมเหสี และครัวนอกที่ใช้เตรียมอาหารสำหรับงานเลี้ยงใหญ่ ๆ ส่วนคนที่คุมทั้งหมดก็คือ ซังกุง นางในระดับสูงที่ทำมากกว่าควบคุมครัวธรรมดา

หน้าที่ของเธอไม่ธรรมดาเลย:

• เลือกวัตถุดิบที่สะอาด ปลอดภัย และเหมาะสม

• ตรวจสอบทุกขั้นตอนการปรุงไม่ให้ผิดพลาด

• รู้จักสมุนไพรและคุณค่าทางยา เพราะอาหารยังเป็นการดูแลพระวรกาย

• เฝ้าระวังพิษหรือการลอบสังหารที่อาจซ่อนอยู่ในจาน

ดังนั้น ซูรีกัน ซังกุง จึงเปรียบเสมือนกำแพงด่านแรกที่คอยกันภัยให้กษัตริย์

อาหารในราชสำนักเกาหลีโบราณไม่ใช่เรื่องกินให้อิ่มหรืออร่อยอย่างเดียว แต่เป็นเครื่องสะท้อนอำนาจ ความมั่งคั่ง และความอุดมสมบูรณ์ของบ้านเมือง อาหารที่สดใหม่ สมบูรณ์ และจัดเต็ม คือสัญญาณว่าราชวงศ์แข็งแกร่งและมั่นคง แต่ถ้าอาหารมีปัญหา ไม่ว่าจะด้านคุณภาพหรือความปลอดภัย นั่นหมายถึงการท้าทายต่อเกียรติและชีวิตขององค์กษัตริย์โดยตรง

ตลอดประวัติศาสตร์ การลอบวางยาพิษในอาหารไม่ใช่เรื่องใหม่ มันคือวิธีการทางการเมืองที่แนบเนียนที่สุด ไม่มีเสียงดาบหรือเลือดสาด แต่กลับถึงตายได้ในพริบตา เพราะอย่างนั้นตำแหน่งซังกุงจึงต้องรับผิดชอบเหมือนนักรบเงียบ หากพลาดเพียงเล็กน้อย ผลลัพธ์อาจเปลี่ยนทิศทางของทั้งอาณาจักร

นอกจากความปลอดภัยแล้ว อาหารในวังยังต้องถูกต้องตามแบบแผนพิธีการ สีสัน รสชาติ และการจัดวางมีความหมายเชิงสัญลักษณ์ทั้งหมด แต่ละจานต้องเข้ากับฤดูกาลและฐานะของราชวงศ์ การจัดอาหารผิดตำแหน่งเพียงเล็กน้อย อาจถูกตีความว่าเป็นการไม่เคารพกษัตริย์ ซึ่งก็คือเรื่องการเมืองอีกเช่นกัน

ไม่แปลกเลยที่ซีรีส์ย้อนยุคของเกาหลีจะชอบหยิบเอาเรื่องราวของซังกุงมาเล่า เพราะในแต่ละจานอาหารของครัวหลวงมีทั้งความรู้สึก ความเสี่ยง และอำนาจแฝงอยู่ หากใครเคยดู แดจังกึม หรือผลงานล่าสุดอย่าง Bon Appétit, Your Majesty ก็คงเห็นได้ชัดว่าอาหารในวังคือเวทีการเมืองเงียบ ๆ ที่จริงจังไม่แพ้สนามรบ

สำหรับคนนอก ซังกุงผู้ดูแลครัวหลวงอาจดูเหมือนแม่ครัวชั้นสูง แต่ความจริงแล้วเธอคือ “องครักษ์เงียบ” ที่ใช้ทัพพีและช้อนแทนดาบ และใช้การลิ้มรสแทนการต่อสู้ หากไม่มีพวกเธอ กษัตริย์อาจไม่ปลอดภัยแม้เพียงมื้อเดียว อาหารในวังจึงไม่ใช่แค่เรื่องกิน หากแต่เป็นการเมืองที่ละเอียดอ่อนซ่อนอยู่ในทุกคำ