รู้เท่าทันเทคนิค “leading questions” ถามนำที่ทำให้เราหลงกล

          “Leading questions” หรือ คำถามนำ คือ คำถามที่ใช้ถ้อยคำเพื่อชี้นำหรือโน้มน้าวผู้ตอบให้ตอบในทิศทางที่ต้องการ หรือให้เลือกคำตอบที่กำหนดไว้แล้ว ทำให้คำตอบที่ได้อาจบิดเบือนไปจากความจริงหรือมุมมองที่แท้จริงของผู้ตอบได้ คำถามประเภทนี้มักใช้ในการซักถามพยานในชั้นศาล หรือในการวิจัยเพื่อประเมินผลิตภัณฑ์และบริการ เพื่อให้ได้คำตอบที่เอื้อประโยชน์ต่อผู้ถาม  ซึ่งคุณสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้ในบทสนทนา การสร้างความได้เปรียบในการสนทนา เสมือนที่คุณรู้เห็นทุกอย่างของเขา หรือใช้ในการรู้เท่าทันคนที่จะเข้ามา

“Leading questions” พลิกสถานการณ์ด้วยเทคนิคต่อไปนี้

เทคนิค “ถามนำก่อน” คือ ควบคุมทิศทางการสนทนา

• ช่วยลดแรงกดดันเวลาโดนไล่ถามตรง ๆ
• เป็นการ ซื้อเวลา และ เลี่ยงคำตอบที่เสียเปรียบ
• ใช้ได้ทั้งกับการสื่อวิญญาณ (สร้างบรรยากาศให้คู่สนทนา “ตกลงไปในกรอบ”) และการถูกซักถามจริง (กันตัวเองจากการถูกต้อนให้จนมุมเร็วเกินไป)

มันมีวิจัย ว่าคำถามนำแบบนี้ เปลี่ยนความทรงจำไปในทิศทางที่คนถามกลับต้องการได้

leading question ที่เปลี่ยนความทรงจำ (memory distortion) เป็นหนึ่งในหัวข้อที่ดังที่สุดใน cognitive psychology และ forensic psychology

มันมีกลไกว่า ทำไมคำถามนำเปลี่ยนความทรงจำได้ เรียก Misinformation Effect

เพราะคนเรามี “ช่องโหว่” ของความจำ คือ post-event information (ข้อมูลที่ได้รับหลังเหตุการณ์) สามารถ “เขียนทับ” ความทรงจำจริง

ถ้าได้รับคำถามนำหรือข้อมูลเสริมแบบชี้นำ = สมองจะ integrate เข้ากับ memory เดิม จนกลายเป็น “ความทรงจำใหม่” อีกกลไกนึงเรียก Source Monitoring Error คือ คนไม่สามารถแยกได้ชัดเจนว่า “ข้อมูลนี้มาจากการเห็นเอง หรือมาจากคำถาม/คำบอกเล่า” → ทำให้เชื่อมั่นว่าคือความจำของตนเอง

            ซึ่ง “leading questions” ถามนำนี้หากคุณไม่รู้ทันอาจส่งผลให้เราพลาดท่าเสียที กับแก๊งมิจจี้ ต่างๆก็เป็นได้

***********