จิตวิทยากับการเล่นหวย 7 เหตุผลที่ทำให้คนชอบซื้อหวย

1.เกือบจะถูกรางวัล “พลาดไปนิดเดียวเอง”   จากการศึกษาของ โรเบิร์ต วิลเลียมส์ ศาสตราจารย์ด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพและการศึกษาการพนันที่มหาวิทยาลัยเลทบริดจ์ในอัลเบอร์ตาประทศแคนนาดา ระบุว่า ปรากฎการณ์พลาดไปนิดเดียว (Near Miss Effect) จะส่งผลทางจิตวิทยาทำให้รู้สึกว่าอยากจะลองอีกสักรอบ ทั้งที่ในทางสถิติแล้วถือว่าไม่ได้ใกล้เคียงเลย แทบจะเรียกว่ามีโอกาสแค่ 1 ใน 1,000 หรือน้อยกว่านั้นด้วยซ้ำ

2.มีจินตนาการที่ทรงพลัง  โรเบิร์ต วิลเลียมส์ กล่าวว่า คนส่วนมากติดกับดักในอคติเรื่องความเป็นไปได้ หรือ Availability Bias (คิดเข้าข้างตัวเองหรือมองโลกในแง่ดีมากเกินไป) ทำให้ประมาณตัวเองสูงเกินไป และคิดว่ามีโอกาสถูกหวย พยายามเชื่อมโยงกับคนใกล้ตัวสักคนที่เคยถูกหวย ทั้งที่จริง ๆ ยังมีคนใกล้ตัวอีกมหาศาลที่ถูกหวยกิน

Dan Gilbert นักจิตวิทยาของ Harvard  กล่าวว่า อาจเป็นเพราะ สื่อต่าง ๆ ได้เข้าไปสัมภาษณ์ผู้ที่ชนะรางวัล ไม่เคยไปสัมภาษณ์ผู้แพ้รางวัล การที่คนทั่วไปได้เห็นข่าวคนที่ชนะรางวัลในทุก ๆ เดือน ก็เลยมีความคิดว่ามันมีความเป็นไปได้มากที่จะเป็นหนึ่งในผู้ที่ชนะรางวัลที่หนึ่ง 

ซันสไตน์ นักเศรษฐศาสตร์พฤติกรรม ได้ให้ความเห็นเรื่องเหตุผลที่มนุษย์ชอบเล่นหวย ไว้ในงานวิจัยเรื่อง Selective Fatalism ซึ่งถูกตีพิมพ์ใน Journal of Legal Studies เมื่อปี 1988 ว่า “มนุษย์เชื่อว่าตัวเองมีโอกาสถูกหวยมากกว่าโอกาสที่แท้จริงที่ควรจะเป็น”

3.ความน่าเชื่อถือของหวย  ซันสไตน์ กล่าวว่า เพราะรัฐบาลในหลาย ๆ ประเทศ สนับสนุนลอตเตอรี่อย่างเป็นทางการ ทำให้ประชาชนไว้วางใจและเชื่อถือ

4.ปัญหาทางการเงินทำให้คนเล่นหวย “ยิ่งประสบปัญหาทางการเงินมากเท่าไหร่ ยิ่งมีแนวโน้มที่จะซื้อหวยมากยิ่งขึ้นเท่านั้น” ในปี 2011 นิตยาสาร WIRED ได้ทำการตรวจสอบจิตวิทยาของผู้เล่นหวย ผลการวิจัยออกมาสอดคล้องกับการศึกษาของ Carnegie Mellon ในปี 2008 ว่า คนที่เล่นพนันหวยโดยส่วนใหญ่แล้วเป็นผู้คนที่ดิ้นรนบนความยากจนความยากจนกลายเป็นแรงจูงใจที่ยิ่งใหญ่ ที่ทำให้คนกลุ่มนี้ซื้อหวยในครั้งมาก ๆ  เสี่ยงที่จะซื้อเพื่อหวังที่จะได้รางวัลเงินก้อนโต

5.ผีพนันเข้าสิง  Gambler’s Fallacy หรือ Monte Carlo Fallacy  ใช้เรียกกรณีที่นักพนันใช้เหตุผลผิด ๆ ในการทำนายโอกาสที่ตัวเองจะชนะการพนัน อย่างเช่น ถ้าออกตัวเลขนี้บ่อย ๆ ครั้งหน้าจะไม่ออกซ้ำ (เลยแทงตัวเลขอื่นไป) ทั้งที่จริง ๆ มันจะออกตัวเลขอะไรก็ได้

6.ตกอยู่ในสภาวะ FOMO Fear of Missing Out แปลว่า ความกลัวที่จะพลาดบางสิ่งบางอย่าง กับหวยก็เช่นกัน ถ้าหากไม่ซื้อก็กลัวพลาดโอกาสดี ๆ เลยมีแนวโน้มที่จะซื้อตามคนอื่น

7.รู้สึกอยากถอนทุนคืน  เควิน เบนเน็ตต์ นักจิตวิทยา กล่าวว่า บางคนที่เล่นหวยมาหลายสิบปี และยังไม่เคยถูกเลย ไม่ว่าจะรางวัลเล็กหรือรางวัลใหญ่ มีโอกาสจะต้องเล่นหวยไปเรื่อย ๆ เพราะคิดว่าเสียเงินมาขนาดนี้แล้ว ขอให้ถูกสักครั้งจะได้ถอนทุนคืน (recoup losses) แต่หารู้ไม่ว่ายิ่งเล่นอาจจะยิ่งจม มันก็ไม่ต่างจากการที่เราตัดสินใจไปต่อในความสัมพันธ์ที่มันแย่ เพียงเพราะเสียดายเวลาที่ลงทุนลงแรงไปกับมัน