น้ำร้อนจะแข็งตัวเร็วกว่าน้ำเย็น ?

เนื่องจากเราทุกคนทราบดีว่าน้ำกลายเป็นน้ำแข็งที่ 0 องศาเซลเซียส จึงอาจเป็นเรื่องที่แปลกที่ได้ยินว่าน้ำร้อนนั้นแข็งตัวเร็วกว่าน้ำเย็น แต่มันเป็นอย่างนั้นจริงๆ และปรากฏการณ์นี้เรียกว่า "Mpemba effect"

ในปี 1963 อีราสโต้ เพมบา นักเรียนชั้นมัธยมของโรงเรียนแห่งหนึ่งในประเทศแทนซาเนีย สังเกตพบว่าเมื่อเขานำส่วนผสมของไอศกรีมที่ยังร้อนอยู่เข้าไปแช่ในตู้เย็น ส่วนผสมของไอศกรีมที่มีอุณหภูมิสูงแข็งตัวก่อนส่วนผสมของไอศกรีมที่มีอุณหภูมิต่ำกว่า เขาจึงนำเรื่องอันน่าอัศจรรย์นี้ไปปรึกษากับ ดร. เดนิส ออสเบิร์น จากทั้งสองจึงได้ทำการทดลองซ้ำหลาย ๆ ครั้ง ก็พบว่าน้ำที่ถูกทำให้ร้อนที่ 100 องศาเซลเซียสแข็งตัวเร็วกว่าน้ำที่อุณหภูมิ 35 องศาเซลเซียส

ถึงแม้ว่าชื่อปรากฏการณ์เพมบาจะเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางมาเป็นเวลา 39 ปีแล้ว แต่ก็น่าประหลาดใจว่ายังไม่มีคำอธิบายใดที่กระจ่างชัดว่าปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นได้อย่างไร ซึ่งอาจกล่าวได้ว่าปรากฏการณ์เพมบายังคงมีเงื่อนงำอยู่จนถึงปัจจุบัน