ธนบัตรขาดแบบไหนยังนำไปแลกที่ธนาคารได้

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เผลอหยิบแบงก์ออกจากกระเป๋ากางเกงหลังซักผ้า หรือเจอธนบัตรเก่าที่มุมขาดจนร้านค้าไม่กล้ารับ หลายคนอาจคิดว่าเงินใบนั้นหมดค่าไปแล้ว โดยเฉพาะถ้าเป็นแบงก์พันที่ขาดไปชิ้นใหญ่ ยิ่งเห็นแล้วยิ่งเสียดาย

ความจริงแล้ว ธนบัตรชำรุดหลายแบบยังนำไปขอแลกได้ ทั้งแบงก์ขาด สีเลือน หรือแม้แต่ถูกไฟไหม้ แต่จะได้รับเงินเท่าไรและแลกได้ทันทีหรือไม่ ขึ้นอยู่กับสภาพธนบัตรและผลการตรวจสอบ

เหลือมากกว่าครึ่งฉบับ มีโอกาสแลกได้เต็มราคา

ธนาคารแห่งประเทศไทย หรือ ธปท. ระบุว่า ธนบัตรขาดวิ่นที่เหลือเนื้อมากกว่าครึ่งฉบับ หากพิสูจน์ได้ชัดเจนว่าเป็นธนบัตรรัฐบาล และมีสภาพที่จะไม่เสียหายระหว่างจัดส่ง สามารถรับแลกได้เต็มราคาหน้าธนบัตร

ส่วนกรณีที่เนื้อธนบัตรเหลือ มากกว่า 3 ใน 5 ส่วน และตรวจพิสูจน์ได้ชัดเจน ธนาคารสามารถรับแลกเต็มราคาได้ทันที เช่น แบงก์ 1,000 บาทที่ขาดมุมไปเล็กน้อยและยังตรวจสอบได้ชัดเจน ก็มีโอกาสได้รับเงิน 1,000 บาทคืนทันที

ถ้าเหลือมากกว่าครึ่งฉบับ แต่ไม่เกิน 3 ใน 5 ส่วน หรือสภาพตรวจสอบได้ยาก อย่าเพิ่งทิ้ง ให้นำไปยื่นคำร้องเพื่อส่ง ธปท. พิจารณา การได้รับเงินจึงไม่จำเป็นต้องเกิดขึ้นในวันเดียวกัน

ขาดครึ่ง แลกได้เท่าไร?

ธปท. กำหนดว่า ธนบัตรครึ่งฉบับคือธนบัตรที่ถูกแยกตรงกลางหรือใกล้กลางเป็นสองส่วนตามแนวยืน แต่ละครึ่งสามารถยื่นคำร้องขอแลกได้ ครึ่งหนึ่งของราคาหน้าธนบัตร เช่น ครึ่งฉบับของแบงก์ 1,000 บาท อาจแลกได้ 500 บาทตามหลักเกณฑ์

แต่ถ้าเป็นเศษเล็ก ๆ ที่ไม่ได้มีลักษณะเป็นธนบัตรครึ่งฉบับตามเกณฑ์ ก็อย่าเพิ่งคิดว่าจะแลกได้ครึ่งราคา ให้นำเศษทั้งหมดที่มีไปให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบ โดยเฉพาะเมื่อแบงก์ขาดออกเป็นหลายชิ้น

ธนบัตรที่สีหรือข้อความลบเลือนก็ยื่นขอแลกได้เช่นกัน หากยังตรวจพิสูจน์ได้ว่าเป็นธนบัตรรัฐบาล โดยต้องเขียนคำร้องให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบก่อน

แบงก์ไหม้หรือเปื่อยติดกัน อย่ารีบแกะ

ถ้าเงินถูกไฟไหม้ ถูกสัตว์หรือแมลงกัดแทะ หรือเปื่อยติดกันเป็นปึก ควรเก็บไว้ตามสภาพเดิม ไม่แยกออกจากกันหรือแกะออกจากภาชนะเดิม แล้วบรรจุในกล่องแข็งแรงเพื่อป้องกันความเสียหายเพิ่มระหว่างเคลื่อนย้าย

นำหลักฐานและธนบัตรไปติดต่อธนาคารเพื่อเขียนคำร้องก่อน กรณีถูกไฟไหม้ต้องนำเอกสารแจ้งความการเกิดเพลิงไหม้ไปด้วย จากนั้นเจ้าหน้าที่จะแนะนำการนำธนบัตรไปยื่นด้วยตนเองที่หน่วยงานของ ธปท. เพราะการจัดส่งอาจทำให้ธนบัตรเสียหายเพิ่ม ทั้งนี้ จำนวนเงินที่จะได้รับขึ้นอยู่กับการตรวจพิสูจน์

หมายเหตุภาพประกอบ: ภาพที่ 3 ต้องแก้ไข เพราะแสดงการหยิบธนบัตรไหม้ด้วยมือ ซึ่งไม่สอดคล้องกับคำแนะนำให้เก็บธนบัตรเปราะบางไว้ตามสภาพเดิม

ต้องไปที่ไหน และเตรียมอะไรบ้าง?

ตามข้อมูลของ ธปท. สามารถติดต่อได้ที่ธนาคารออมสินทั่วประเทศในวันทำการ หรือธนาคารพาณิชย์ทั่วประเทศเฉพาะวันพุธ โดยยกเว้นสาขาย่อยและสาขาในห้างสรรพสินค้า ควรโทรสอบถามสาขาก่อนเดินทาง

เตรียมธนบัตรชำรุด บัตรประชาชน และสมุดบัญชีเงินฝากออมทรัพย์ของธนาคารใดก็ได้ไปด้วย หากต้องเขียนคำร้อง ธนาคารจะรับเรื่องและส่งให้ ธปท. พิจารณา พร้อมแนบสำเนาสมุดบัญชี เมื่อพิจารณาแล้ว ธปท. จะแจ้งผลและโอนเงินตามจำนวนที่ได้รับอนุมัติเข้าบัญชีที่ระบุ

สำหรับกรณีที่ตรวจพิสูจน์ยากหรือต้องพิจารณาเพิ่มเติม ธปท. ระบุว่าอาจใช้เวลาดำเนินการไม่เกิน 60 วัน นับจากวันที่ ธปท. ได้รับคำร้อง หากไม่แน่ใจว่าสภาพธนบัตรของตัวเองเข้าข่ายใด สามารถสอบถาม ธปท. ที่ 1213 กด 4 ก่อนนำไปติดต่อได้

ครั้งหน้าเจอแบงก์ขาด ลองเก็บทุกชิ้นที่หาได้ไว้ก่อน แล้วให้เจ้าหน้าที่ช่วยดู แม้บางกรณีจะแลกไม่ได้ทันที แต่ธนบัตรที่ดูเสียหายก็อาจยังมีมูลค่าเหลืออยู่