การประเมินราคาเครื่องบินพาณิชย์

            ในขณะนี้สายการบินต่างๆ กำลังย่ำแย่หนัก อาจต้องขายเครื่องบินทิ้งเพื่อใช้หนี้ จำนองกับสถาบันการเงิน หรือบางสายการบินอาจต้องปิดตัวไปเลยก็ได้ เครื่องบินที่มีอยู่มีราคาเท่าไหร่ ประเมินอย่างไร

            ดร.โสภณ พรโชคชัย ประธาน ศูนย์ข้อมูลวิจัยและประเมินค่าอสังหาริมทรัพย์ไทย บจก.เอเจนซี่ ฟอร์ เรียลเอสเตท แอฟแฟร์ส (www.area.co.th) ในฐานะผู้ประเมินค่าทรัพย์สินที่ประเมินค่าทรัพย์สินทุกประเภททั่วโลก และเป็นคณะทำงานระหว่างประเทศ the Appraisal Foundation ในกรุงวอชิงตันดีซี ให้ความเห็นว่าธุรกิจการบินในขณะนี้คงตกต่ำไประยะหนึ่ง โดยเฉพาะในปีนี้ อาจไม่สามารถบินได้มากนัก  ทำให้สภาพคล่องทางการเงินของสายการบินต่างๆ ย่ำแย่หนัก บางสายการบินอาจต้องขายเครื่องบินทิ้งเพื่อใช้หนี้ จำนองกับสถาบันการเงิน หรือบางสายการบินอาจต้องปิดตัวไปเลยก็ได้ เครื่องบินที่มีอยู่มีราคาเท่าไหร่ ประเมินอย่างไร

            ในหลายปีที่ผ่านมาอุตสาหกรรมการบินเติบโตอย่างมาก อาจกล่าวได้ว่าเติบโตมาตั้งแต่การมีสายการบินราคาประหยัด (Low Cost Airline) ตั้งแต่เมื่อประมาณเกือบ 20 ปีก่อน  ทำให้ธุรกิจการบินเติบโตขึ้นอย่างมาก หากพิจารณาจากยอดการผลิตเครื่องบิน ยอดการเพิ่มขึ้นของเที่ยวบินทั่วโลก นับว่าเติบโตแบบก้าวกระโดด  นักบินกลายเป็น “มนุษย์ทองคำ” ที่มีมูลค่าสูงมากสำหรับสายการบินต่างๆ

            อย่างไรก็ตามจากวิกฤติไวรัสโควิด-19 สถานการณ์แปรเปลี่ยนไป  เราจะประเมินค่าเครื่องบินพาณิชย์ต่างๆ อย่างไรบ้าง  ในประเทศไทยอาจมีการประเมินค่าเครื่องบินไม่มากนัก  แต่ในประเทศสหรัฐอเมริกา มีการประเมินค่าทรัพย์สินกันอย่างกว้างขวางขนาดที่มีการประเมินแบบ Desk Top Valuation หรือใช้ข้อมูลจากคำบอกเล่าสภาพเครื่องบิน แล้วประเมินโดยใช้แบบจำลองทางสถิติและฐานข้อมูลที่มีอยู่อย่างกว้างขวางมาช่วย  ทั้งนี้สนนราคาค่าจ้างสำหรับการประเมินเครื่องบินขนาดเล็กๆ ลำหนึ่งอาจเป็นเงินเพียง 15,000 - 18,000 บาทเท่านั้น  ถูกกว่าค่าจ้างประเมินบ้านหลังใหญ่ๆ สักหลังในกรุงเทพมหานครแบบที่ต้องออกไปสำรวจตัวบ้านเสียอีก

            อย่างไรก็ตาม Desk Top Valuation เป็นเพียงการประมาณราคาเบื้องต้น ในรายละเอียดเราต้องสำรวจตัวเครื่องบิน  แต่ผู้ประเมินค่าทรัพย์สินไม่รู้จักกลไกของเครื่องบิน (สักนิด) จะทำอย่างไร ในกรณีนี้ก็ต้องอาศัยความรู้ของวิศวกรเครื่องบินหรือผู้เชี่ยวชาญโดยเฉพาะ  ผู้ประเมินค่าทรัพย์สินคงไม่สามารถไปทราบรายละเอียดเหล่านี้ได้  แม้แต่การประเมินค่าไม้กฤษณา โซลาฟาร์ม อาบอบนวดสักแห่ง ฯลฯ ก็ต้องอาศัยผู้รู้ในแต่ละสาขาเช่นกัน

            วิธีการประเมินค่าทรัพย์สินก็เป็นไปตามหลักสากล คือ วิธีการต้นทุนโดยหักค่าเสื่อม  วิธีการเปรียบเทียบตลาด และวิธีการแปลงรายได้เป็นมูลค่านั่นเอง  สิ่งที่พึงพิจารณาในที่นี้ก็คือ
            1. เราต้องเรียกหาใบรับรองการตรวจสภาพของเครื่องบินจากผู้เชี่ยวชาญ คล้ายการตรวจสภาพบ้านจากผู้เชี่ยวชาย (House Inspector) เป็นต้น
            2. ในโลกนี้มีฐานข้อมูลการซื้อขายเครื่องบินทุกประเภทเป็นจำนวนมาก จนกระทั่งเราสามารถประเมินด้วยวิธีการเปรียบเทียบตลาดได้อย่างมั่นใจ  อย่างไรก็ตามข้อมูลพวกนี้ต้องซื้อ และซื้อในราคาสูงเพื่อใช้ในการประเมินค่าทรัพย์สิน
            3. เราต้องศึกษาสถานการณ์โดยเฉพาะในปัจจุบันนี้กระแสรายได้คงจะสะดุดไปอีกระยะหนึ่ง ทำให้มูลค่าของทรัพย์สินที่ประเมินได้ต่ำกว่าเมื่อปลายปี 2562 เช่น ราคาในปี 2562 อาจเป็นเงิน 100 ในขณะนี้อาจไม่สามารถสร้างรายได้เป็นระยะเวลา 1 ปี เป็นอัตราผลตอบแทนที่ 8% ดังนั้นมูลค่าที่ประเมินได้อาจลดลงไปประมาณ 7.6% (1/1.08) เป็นต้น

            สำหรับสถาบันการเงินใดที่ประสงค์จะรับจำนองเครื่องบิน หรือหน่วยงานใดประสงค์จะซื้อ จะขายเครื่องบิน ก็ควรจะทำการประเมินค่าให้ถ้วนถี่เสียก่อน เพราะเครื่องบินลำหนึ่งมีราคานับหมื่นล้าน จะปล่อยกู้โดยไม่ประเมินให้ถ้วนถี่หรือแค่ประเมินส่งเดช คงไม่ได้

หมายเหตุ
            ท่านที่มีข้อหารือเรื่องการประเมินราคาเครื่องบิน สามารถติดต่อ ดร.โสภณ ได้ที่ sopon@area.co.th หรือ โทร. 02.295.3905 ต่อ 109

ที่มา: https://marketeeronline.co/archives/99018

ผู้แถลง:
ดร.โสภณ พรโชคชัย (sopon@area.co.th) ประธาน ศูนย์ข้อมูลวิจัยและประเมินค่าอสังหาริมทรัพย์ไทย บจก. เอเจนซี่ ฟอร์ เรียลเอสเตท แอฟแฟร์ส หรือ AREA (www.area.co.th): ซึ่งเป็นองค์กรที่มีฐานข้อมูลอสังหาริมทรัพย์ภาคสนามขนาดใหญ่ที่สุดและปรับปรุงให้ทันสมัยที่สุดในประเทศไทย และดำเนินการเก็บข้อมูลต่อเนื่องมาตั้งแต่ พ.ศ.2537 เป็นศูนย์ข้อมูลที่มีความเป็นกลางทางวิชาการ และเป็นอิสระทางวิชาชีพ โดยไม่ถูกครอบงำโดยผู้มีส่วนได้ส่วนเสียใด ๆ สมาชิกของศูนย์ข้อมูลฯ ได้รับข้อมูลที่เป็น First-hand information ในเวลาเดียวกัน