อ้าปากค้าง! 'ข้อมูลส่วนตัว' ของชาวจีนราว 346,000 คนโชว์หราบนผนังนิทรรศการชื่อ 'ความลับ'

เป็นคุณจะรู้สึกอย่างไรหาก "แชทส่วนตัว" และข้อมูลอื่นๆ อีกมากมายหลุดไปอยู่บนผนังในนิทรรศการ

ระยะนี้ “ความเป็นส่วนตัว” (Privacy) กำลังเป็นประเด็นร้อนไปทั่วโลกหลังจากเฟซบุ๊กมีข่าวเสียหายกรณีล่วงละเมิดข้อมูลส่วนตัวของผู้ใช้เมื่อปีที่ผ่านมา

ส่วนในสังคมจีน ประเด็นนี้ก็เป็นที่ถกเถียงอย่างดุเดือดไม่แพ้กัน หลังจากโรบิน ลี ซีอีโอของเว็บไซต์ไป่ตู้ (Baidu) เสิร์ชเอ็นจินที่ใหญ่ที่สุดของจีนแสดงความเห็นต่อประเด็นนี้ว่า “คนจีนยินดีแลกความเป็นส่วนตัวเพื่อให้ได้มาซึ่งความสะดวกสบาย” ส่งผลให้โดนวิจารณ์อย่างหนักบนสังคมออนไลน์จีน เพราะชาวจีนจำนวนมากก็ไม่เห็นด้วยและไม่ต้องการเปิดเผยข้อมูลส่วนตัว

จนกระทั่งเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา เติ้งอวี้เฟิง ศิลปินหนุ่มชาวจีน จัดแสดงนิทรรศการเพื่อจุดประเด็นเกี่ยวกับความเป็นส่วนตัวภายใต้ชื่อ “นิทรรศการความลับ” ที่เมืองอู่ฮั่น มณฑลหูเป่ย ซึ่งผู้เข้าชมจำนวนมากอาจต้องอ้าปากค้าง เพราะตลอดทั้งในนิทรรศการเต็มไปด้วย “ข้อมูลส่วนตัว” ของประชาชนจีนราว 346,000 คน จัดแสดงอยู่บนกระดาษเรืองแสงซึ่งมองเห็นได้เฉพาะภายในแสงแบล็กไลต์เต็มตลอดผนัง

เติ้งอวี้เฟิงต้องการให้ประชาชนตระหนักว่าเป็นเรื่องหนักหนาสาหัสเพียงใดกับการที่ข้อมูลส่วนตัวของพวกเขารั่วไหลไปอยู่ในมือผู้อื่น และการปกป้องความเป็นส่วนตัวนั้นสำคัญเพียงใด

ทว่าเพียง 2 วันนับตั้งแต่เปิดตัว นิทรรศการของเติ้งอวี้เฟิงก็ถูกยุติลงโดยตำรวจ และเวลานี้เติ้งอวี้เฟิงก็ถูกสอบสวนเพราะต้องสงสัยว่าเป็นการฝ่าฝืนกฎหมายความเป็นส่วนตัว

ภายในนิทรรศการมีส่วนที่เปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลชนิดละเอียดยิบที่ได้มาจากการส่งข้อความผ่านแอปพลิเคชั่น QQ เช่น ชื่อ อายุ เบอร์โทรศัพท์ ที่อยู่ บัญชีธนาคาร และบันทึกการซื้อสินค้าออนไลน์

ข้อมูลทั้งหมดที่เติ้งอวี้เฟิงนำมาจัดแสดงนี้ เขาใช้เวลารวมรวบเพียงครึ่งปี และใช้เงินแลกมาเพียง 5,000 หยวนเท่านั้น (ราว 25,000 บาท) ซึ่งเท่ากับว่าข้อมูลส่วนบุคคลของประชาชนจีนมีมูลค่าเพียง 0.01 หยวน (5 สตางค์)

ข้อมูลส่วนบุคคลเหล่านี้จัดแสดงอยู่บนกระดาษขาว ซึ่งมองไม่เห็นภายใต้แสดงอาทิตย์ปกติ แต่เห็นได้เพียงภายใต้แสงแบล็กไลต์เท่านั้น

นอกจากนี้ เติ้งอวี้เฟิงยังตอกย้ำความอ่อนไหวของประเด็นนี้ไปอีกขั้น ด้วยการให้อาสาสมัครจำนวนหนึ่งส่งข้อความไปยังผู้ที่เป็นเจ้าของข้อมูลที่รั่วไหลเหล่านี้ เพื่อเชิญพวกเขามาชมนิทรรศการที่ข้อมูลส่วนตัวของพวกเขาถูกเปิดเผย

ผู้อำนวยการอู่ฮั่น อาร์ต แกลเลอรี ซึ่งเป็นสถานที่จัดแสดงนิทรรศการดังกล่าวระบุในพิธีเปิดว่า “โปรเจ็กของคุณเติ้งอวี้เฟิงเป็นเสมือนการถกประเด็นการคุ้มครองสิทธิส่วนบุคคลมากกว่าการจัดแสดงนิทรรศการทั่วไป”

ด้านเติ้งอวี้เฟิงให้สัมภาษณ์ผ่านโทรศัพท์กับสำนักข่าวเดอะ เปเปอร์ว่า “ผู้คนทำเป็นมองไม่เห็นข้อความสแปมทั้งหลายที่พวกเขาได้รับในแต่ละวัน เจตนาของเราคือการตั้งคำถามว่าทำไมพวกเขาถึงเฉยชาต่อมัน และข้อมูลพวกนั้นมาจากที่ไหนกันแน่”

แม้ว่าผู้คนในสังคมออนไลน์จำนวนมากสนับสนุนเติ้งอวี้เฟิง แต่อย่างไรก็ดี เขาอาจต้องเผชิญโทษจำคุก 7 ปีตามกฎหมายอาญาของจีน

สวีเฮ่า ทนายจากสำนักงานทนายความจิงซือ (Jingshi Law Firm) ระบุว่า “ไม่ว่าเจตนาของเขาคืออะไร แต่เขาเข้าถึงข้อมูลของประชาชนด้วยวิธีการที่ผิดกฎหมาย และปริมาณที่เขาได้ไปนั้นเกินกว่ามาตรฐานที่กฎหมายยอมรับไปมาก”

อย่างไรก็ดี เติ้งอวี้เฟิงทราบดีว่าเขาฝ่าฝืนกฎหมาย แต่ยังคงให้สัมภาษณ์กับเดอะ เปเปอร์ว่า “การมุ่งคาดโทษทางอาญากับการกระทำของผมนั้นเป็นการหลงประเด็น”

นิทรรศการของเติ้งอวี้เฟิงอาจผิดกฎหมายจริง แต่หากมองในแง่เจตนาที่ต้องการเตือนชาวจีนให้ตระหนักถึงความสำคัญของ "ความเป็นส่วนตัว" และ "ความเป็นส่วนตัว" ของพวกเขานั้นเข้าถึงได้ง่ายเพียงใด ก็ถือว่าเขาประสบความสำเร็จไม่น้อย นอกจากนี้ข่าวการโดนตำรวจยุตินิทรรศการยังทำให้ผลงานของเขาได้รับความสนใจจากสื่อต่างชาติทั่วโลกอีกด้วย