อานิสงค์ผลบุญจากการล้างเท้าถวายพระสงฆ์

การล้างเท้าพระ เป็นพุทธประเพณีหนึ่งที่มีมาแต่ครั้งพุทธกาล ดังเรื่องของสังขพราหมณชาดก ที่กล่าวถึงอดีตชาติของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ในครั้งที่เสวยพระชาติเป็นพราหมณ์ชื่อสังขะ ในชาตินั้น สังขพราหมณ์เห็นพระปัจเจกพุทธเจ้าเสด็จมาด้วยเท้าเปล่าเหยียบย่ำทรายที่ร้อนดังถ่านเพลิง จึงเกิดกุศลศรัทธา รีบนิมนต์พระปัจเจกพุทธเจ้าเข้าไปที่โคนต้นไม้ แล้วล้างเท้าพระปัจเจกพุทธเจ้าด้วยน้ำที่อบและกรองใสสะอาด ทาเท้าด้วยน้ำมันหอม จากนั้นยอมสละรองเท้าที่ตนสวม โดยนำมาเช็ดและทาด้วยน้ำมันหอม แล้วสวมใส่ให้พระปัจเจกพุทธเจ้า พร้อมกับถวายร่ม

ด้วยบุญนี้ ส่งผลให้ในชาตินั้นสังขพราหมณ์รอดพ้นจากความตายในขณะที่ประสบอุบัติเหตุเรือแตกท่ามกลางมหาสมุทร เพราะเทพธิดาที่ชื่อมณิเมขลา เห็นถึงบุพกรรมที่สังขพราหมณ์ได้ประกอบกรรมดี โดยการล้างเท้าและถวายรองเท้าแด่พระปัจเจกพุทธเจ้า จึงช่วยชีวิตไว้ด้วยการเนรมิตเรือที่มีสมบัติมากมายให้เดินทางไปถึงฝั่งอย่างปลอดภัย และด้วยผลบุญที่สังขพราหมณ์ทำในชาตินั้นเอง หลังจากละโลกไปแล้ว สังขพราหมณ์ได้ไปเกิดในเทวโลก

พระราชาทรงล้างเท้าพระ

พระเจ้าอโศกมหาราช ผู้เป็นพระมหากษัตริย์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ของชมพูทวีป และทรงเป็นองค์เอกอัครศาสนูปถัมภกที่สำคัญที่สุดในประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา ทรงถวายการล้างเท้าพระในครั้งที่พระองค์ทรงอาราธนาพระโมคคลีบุตรติสสเถระ (ผู้เป็นประธานในการทำสังคายนาครั้งที่ 3) ไปสู่ราชอุทยานของพระองค์ ครั้นไปถึง พระเจ้าอโศกมหาราชผู้ทรงเป็นถึงพระราชา ก็ทรงล้างเท้าพระเถระและทาด้วยน้ำมันให้ ก่อนที่พระองค์จะทรงถามปัญหา และอาราธนาให้พระโมคคลีบุตรติสสเถระแสดงปาฏิหาริย์ทำแผ่นดินไหวให้ประจักษ์แก่พระเนตรของพระองค์

พระเจ้าพรหมทัตแห่งกรุงพาราณสีทรงถวายการล้างเท้าพระปัจเจกพุทธเจ้า 5 พระองค์

ในครั้งที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสวยพระชาติเป็น พระเจ้าพรหมทัต แห่งกรุงพาราณสี พระองค์ทรงถวายการล้างเท้า แล้วทาด้วยน้ำมันหอมแด่พระปัจเจกพุทธเจ้าทั้ง 5 องค์ ในครั้งที่พระปัจเจกพุทธเจ้าเสด็จมาที่พระราชวัง ซึ่งหลังจากที่พระองค์ทรงสดับพระธรรมเทศนาจากพระปัจเจกพุทธเจ้าแล้ว ภายหลังทรงออกผนวชเป็นฤาษีตลอดชีวิต หลังจากละโลกแล้ว พระองค์ได้เสด็จไปบังเกิดยังพรหมโลก

พระพรรษาน้อยล้างเท้าให้พระภันเตพรรษามากกว่า

พระลูกศิษย์มักจะขอโอกาสล้างเท้าให้ครูบาอาจารย์ หลังกลับจากบิณฑบาต ซึ่งถือเป็นข้อวัตรปฏิบัติที่งดงาม ทั้งเป็นการแสดงความกตัญญูต่อครูอาจารย์ และทั้งยังเป็นการฆ่ากิเลสตัวทิฏฐิมานะได้เป็นอย่างดี

ประเพณีนี้เริ่มด้วยตอนเช้าชาวบ้านจะเข้าวัดทำบุญตักบาตรฟังเทศน์ มหาชาติและ ในเวลาบ่าย ก็จะนำขันใส่น้ำและดอกไม้หลากชนิดไปวัด เพื่อรอ เวลาที่พระสงฆ์จะเดินลง ไปยังพระอุโบสถ

เมื่อได้เวลาพระสงฆ์จะเดินเป็นแถวจากศาลา เพื่อไปยังพระอุโบสถ ระหว่างทาง จะมีชาวบ้านเตรียมขันใส่น้ำเพื่อล้างเท้าปูผ้าให้พระสงฆ์เดินย่ำ และดอกไม้ที่เตรียมมาถวาย พระ โดยใส่ลงไปในย่ามที่พระสงฆ์ถืออยู่จนครบ

เมื่อพระภิกษุรับดอกไม้จากชาวบ้านแล้วนำไปยังพระอุโบสถ กองรวมกัน จนครบ เจ้าอาวาสก็จะเป็นผู้นำทำสังฆกรรมปวารณาออกพรรษา จุดมุ่งหมาย ของการล้างเท้าพระ ตักบาตรดอกไม้ของชาวไทยรามัญ เป็นการชำระล้างก่อน ที่จะเข้าไปยังพระอุโบสถ ปัจจุบัน ประเพณีล้างเท้าพระตักบาตรดอกไม้ของชาวไทยรามัญในตำบล เจ็ดริ้ว ยังมีการจัดเป็นประจำทุกปี