การอพยพออกนอกประเทศของชาวจีนในอดีต

ชาวจีนมีประวัติการอพยพไปยังดินแดนต่างๆ มานานแล้ว ประวัติศาสตร์สมัยแรกของชาวจีนโพ้นทะเลปรากฏอยู่ในสมัยราชวงศ์หมิง นายพลเจิ้งเหอ นักเดินเรือผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์จีน ได้ส่งคนนับพันไปสำรวจทะเลจีนใต้ และมหาสมุทรอินเดีย ซึ่งส่วนมากเป็นชาวกวางตุ้ง และฮกเกี้ยน ผู้คนที่ส่งออกไปสำรวจทะเลนั้น จำนวนมากที่อยู่ถาวร ณ ที่ต่างๆ และมิได้กลับมายังประเทศจีนอีกเลย

ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ซึ่งเป็นยุคจักรวรรดินิยมตะวันตก การกระจายตัวของชาวจีนโพ้นทะเลจึงเริ่มขึ้นอีกครั้ง สืบเนื่องจากราชวงศ์ชิงที่ปกครองประเทศจีนในขณะนั้นมีความอ่อนแอ ทำให้จีนถูกรุกรานจากชาติมหาอำนาจตะวันตกประกอบกับประเทศจีนประสบปัญหาทางเศรษฐกิจ ด้วยนโยบายปิดประเทศทำให้ผู้คนจำนวนมากอดอยากและไม่มีงานทำ แต่ขณะเดียวกันอาณานิคมจำนวนมากของชาติตะวันตกก็กำลังขาดแคลนแรงงาน รัฐบาลของรางวงศ์ชิงจึงถูกชาติมหาอำนาจตะวันตกบีบบังคับให้นำชาวจีนไปเป็นแรงงานในดินแดนอาณานิคมของตน ชาวฮกเกี้ยน และชาวกวางตุ้งจำนวนมาก เลือกที่จะไปทำงานในดินแดนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เนื่องด้วยความสัมพันธ์ของชาวจีนและดินแดนนี้มีมาตั้งแต่สมัยราชวงศ์หมิง ส่วนประเทศในทวีปอเมริกาเหนือและออสเตรเลีย ต้องการแรงงานจำนวนมากในงานที่อันตราย เช่น งานในเหมืองแร่ และการสร้างทางรถไฟ เนื่องจากปัญหาความอดอยากในกวางตุ้ง ทำให้ชาวกวางตุ้งจำนวนมากออกไปเสี่ยงโชคในดินแดนเหล่านี้ และหวังที่จะทำให้ความเป็นอยู่ของครอบครัวที่ยังอยู่ในประเทศจีนดีขึ้นด้วยนอกจากนี้ ชาวจีนส่วนหนึ่งยังถูกขายไปยังทวีปอเมริกาใต้ในระหว่างสงครามระหว่างชาวแคะและชาวเปิ่นตี้ในมณฑลกวางตุ้ง และสงครามสามเหลี่ยมปากแม่น้ำไข่มุกหลังจากที่ได้สร้างทางรถไฟเสร็จแล้ว ชาวจีนโพ้นทะเลจำนวนมากในประเทศแคนาดาและสหรัฐอเมริกาประสบปัญหาการเหยียดเชื้อชาติ และถูกกีดกันไม่ให้เข้าประเทศ

หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ก็ได้เกิดสงครามกลางเมืองขึ้นในประเทศจีน ระหว่างฝ่ายรัฐบาลก๊กมินตั๋งและพรรคคอมมิวนิสต์ ทำให้ชาวจีนจำนวนมากต้องอพยพออกนอกประเทศครั้งใหญ่ ชาวจีนส่วนหนึ่งได้อพยพออกนอกประเทศก่อนที่พรรคคอมมิวนิสต์จะขึ้นปกครองประเทศและทำการปฏิวัติวัฒนธรรม ส่วนใหญ่อพยพไปยังเกาะไต้หวันและฮ่องกงของสหราชอาณาจักร บางส่วนได้อพยพไปตั้งรกรากในทวีปอเมริกาเหนือ ออสเตรเลียและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พวกเขาไม่ยอมกลับสู่ประเทศบ้านเกิดเมืองนอนอีกเลย

ในปี 1997 สหราชอาณาจักรได้ส่งมอบฮ่องกงคืนให้แก่สาธารณรัฐประชาชนจีน ทำให้เกิดกระแสอพยพของชาวจีนจากฮ่องกงเข้าสู่ สหราชอาณาจักร ออสเตรเลีย แคนาดา สหรัฐอเมริกาและดินแดนอื่นๆ นอกจากนี้ การสังหารหมู่ผู้เรียกร้องประชาธิปไตย ณ จัตุรัสเทียนอันเหมินใน พ.ศ. 2532 ยังเพิ่มอัตราการอพยพอีกด้วย

ชาวจีนโพ้นทะเลทั่วโลกมีประมาณ 34 ล้านคน อาศัยอยู่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และกลายเป็นประชากรส่วนใหญ่ของสิงคโปร์ และยังเป็นประชากรที่มีสัดส่วนสูงใน ประเทศไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และเวียดนาม ชาวจีนอพยพเข้ามาในดินแดนดังกล่าวในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 16 ถึง คริสต์ศตวรรษที่ 19 และส่วนมาก มาจากมณฑล กวางตุ้ง ฮกเกี้ยน และไหหลำ ตามลำดับ การอพยพครั้งนี้เป็นผลสืบเนื่องจากการอพยพครั้งใหญ่ในคริสต์ศตวรรษที่ 10 ถึง คริสต์ศตวรรษที่ 10 สู่ดินแดนมะละกา และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทิศทางการอพยพส่วนใหญ่ในปัจจุบัน มักมุ่งไปที่ สหรัฐอเมริกา แคนาดา และออสเตรเลีย