ข้าวไทยอยู่อันดับที่เท่าไรของโลก เปิดอันดับประเทศผู้ส่งออกข้าวรายใหญ่ ไทยยังติดกลุ่มผู้นำหรือไม่

ข้าวเป็นหนึ่งในสินค้าเกษตรที่สร้างชื่อเสียงให้ประเทศไทยมาอย่างยาวนาน โดยเฉพาะข้าวหอมมะลิไทยที่เป็นที่รู้จักในตลาดต่างประเทศ แต่เมื่อมองภาพรวมของตลาดข้าวโลก หลายคนอาจสงสัยว่าประเทศไทยยังเป็นผู้ส่งออกข้าวอันดับต้น ๆ ของโลกอยู่หรือไม่ และมีประเทศใดบ้างที่ส่งออกข้าวได้มากกว่าไทย

ข้อมูลจากกระทรวงเกษตรสหรัฐอเมริกา (USDA) แสดงให้เห็นว่า ประเทศไทยยังอยู่ในกลุ่มผู้ส่งออกข้าวรายใหญ่ของโลก โดยในปีการตลาด 2025/26 ไทยอยู่ในอันดับที่ 3 รองจากอินเดียและเวียดนาม อย่างไรก็ตาม ตัวเลขส่งออกมีการเปลี่ยนแปลงในแต่ละปีตามปริมาณผลผลิต ความต้องการของตลาด และการแข่งขันด้านราคา

ประเทศไทยอยู่อันดับที่เท่าไรของโลก

หากอ้างอิงประมาณการการค้าข้าวโลกของ USDA ในปีการตลาด 2025/26 ประเทศไทยอยู่ในอันดับที่ 3 ของประเทศผู้ส่งออกข้าวรายใหญ่ โดยมีปริมาณส่งออกประมาณ 7 ล้านตัน ขณะที่อินเดียครองอันดับ 1 ด้วยปริมาณประมาณ 24.5 ล้านตัน และเวียดนามอยู่ในอันดับ 2 ด้วยปริมาณประมาณ 8.1 ล้านตัน

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่าประเทศไทยยังเป็นผู้เล่นสำคัญในตลาดข้าวระหว่างประเทศ แม้ปริมาณการส่งออกจะห่างจากอินเดียค่อนข้างมากก็ตาม

10 ประเทศผู้ส่งออกข้าวรายใหญ่ของโลก

จากข้อมูลประมาณการของ USDA ในปีการตลาด 2025/26 สามารถเรียงลำดับประเทศผู้ส่งออกข้าวรายใหญ่ได้ดังนี้

1. อินเดีย ประมาณ 24.5 ล้านตัน

2. เวียดนาม ประมาณ 8.1 ล้านตัน

3. ไทย ประมาณ 7 ล้านตัน

4. ปากีสถาน ประมาณ 4.6 ล้านตัน

5. กัมพูชา ประมาณ 3.4 ล้านตัน

6. จีน ประมาณ 1.9 ล้านตัน

7. เมียนมา ประมาณ 2.3 ล้านตัน

8. บราซิล ประมาณ 1.4 ล้านตัน

9. อุรุกวัย ประมาณ 975,000 ตัน

10. ปารากวัย ประมาณ 890,000 ตัน

หมายเหตุ: ตัวเลขเป็นประมาณการตามตาราง World Rice Trade ของ USDA ไม่ใช่ยอดส่งออกจริงที่ปิดบัญชีครบทุกประเทศ และอันดับในช่วงท้ายควรตรวจสอบตามฉบับปรับปรุงของรายงาน เนื่องจากประมาณการอาจเปลี่ยนแปลงได้

ปี 2568 ไทยส่งออกข้าวได้เกือบ 8 ล้านตัน

แม้ตัวเลขประมาณการของ USDA สำหรับปีการตลาด 2025/26 จะอยู่ที่ประมาณ 7 ล้านตัน แต่ข้อมูลการส่งออกตามปีปฏิทินของสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทยระบุว่า ในปี 2568 ประเทศไทยส่งออกข้าวรวมประมาณ 7.90 ล้านตัน คิดเป็นมูลค่าประมาณ 148,238 ล้านบาท

ปริมาณดังกล่าวสูงกว่าเป้าหมายการส่งออกที่วางไว้ประมาณ 7.5 ล้านตัน แต่ยังลดลงจากปี 2567 ซึ่งไทยส่งออกข้าวได้เกือบ 10 ล้านตัน

ความแตกต่างของตัวเลขเกิดจากการใช้ช่วงเวลาและฐานข้อมูลคนละแบบ กล่าวคือ ข้อมูลปีปฏิทินนับตั้งแต่เดือนมกราคมถึงธันวาคม ส่วนข้อมูล USDA ใช้ปีการตลาดและมีการปรับประมาณการตามสถานการณ์ตลาด จึงไม่ควรนำตัวเลขมาเปรียบเทียบโดยไม่ระบุแหล่งที่มาและช่วงเวลา

ข้าวไทยชนิดใดที่ส่งออกไปต่างประเทศมากที่สุด

ประเทศไทยส่งออกข้าวหลายประเภท ไม่ได้มีเพียงข้าวหอมมะลิเท่านั้น โดยข้าวแต่ละชนิดมีตลาดและกลุ่มผู้บริโภคแตกต่างกัน

1. ข้าวขาว

ข้าวขาวเป็นกลุ่มสินค้าส่งออกสำคัญของไทย ใช้บริโภคในชีวิตประจำวันและเป็นวัตถุดิบในอุตสาหกรรมอาหาร มีตลาดอยู่ในหลายประเทศ โดยเฉพาะประเทศที่ต้องการนำเข้าข้าวในปริมาณมาก

2. ข้าวหอมมะลิไทย

ข้าวหอมมะลิเป็นสินค้าที่สร้างชื่อเสียงให้ประเทศไทย มีจุดเด่นเรื่องกลิ่นหอมและลักษณะเมล็ดข้าว จึงเป็นสินค้าที่ได้รับความสนใจจากตลาดที่มีกำลังซื้อและผู้บริโภคให้ความสำคัญกับคุณภาพ

3. ข้าวนึ่ง

ข้าวนึ่งเป็นข้าวที่ผ่านกระบวนการแช่น้ำและให้ความร้อนก่อนนำไปสี มีตลาดส่งออกในหลายประเทศ โดยเฉพาะพื้นที่ที่นิยมบริโภคข้าวลักษณะนี้

4. ข้าวเหนียว

ข้าวเหนียวเป็นอีกหนึ่งสินค้าส่งออกของไทย มีทั้งตลาดผู้บริโภคชาวเอเชียและกลุ่มผู้บริโภคที่คุ้นเคยกับอาหารไทย

ทำไมประเทศไทยจึงต้องแข่งขันกับอินเดียและเวียดนาม

แม้ไทยจะมีชื่อเสียงด้านคุณภาพข้าว แต่ตลาดส่งออกข้าวไม่ได้แข่งขันกันด้วยชื่อเสียงเพียงอย่างเดียว เพราะผู้ซื้อจำนวนมากยังพิจารณาราคา ปริมาณสินค้า คุณภาพ และความสามารถในการส่งมอบตามกำหนด

อินเดียมีข้อได้เปรียบด้านปริมาณผลผลิตและกำลังการส่งออก ทำให้สามารถส่งข้าวเข้าสู่ตลาดโลกได้จำนวนมาก ส่วนเวียดนามมีบทบาทสำคัญในตลาดข้าวขาวและมีความสามารถในการแข่งขันด้านราคา

ขณะที่ประเทศไทยมีจุดแข็งด้านข้าวหอมมะลิและข้าวคุณภาพเฉพาะกลุ่ม แต่ก็ต้องเผชิญแรงกดดันจากราคาข้าวของประเทศคู่แข่ง รวมถึงต้นทุนการผลิตและค่าขนส่ง

รายงานของ USDA ยังระบุว่า การแข่งขันจากอินเดีย เวียดนาม และปากีสถาน เป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อการส่งออกข้าวขาวของไทยในช่วงที่ผ่านมา

ตลาดส่งออกข้าวไทยมีความสำคัญต่อเศรษฐกิจอย่างไร

การส่งออกข้าวไม่ได้สร้างรายได้เฉพาะให้กับผู้ประกอบการส่งออกเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องกับเกษตรกร โรงสี โรงงานแปรรูป ผู้ให้บริการขนส่ง และธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการค้าระหว่างประเทศ

เมื่อไทยสามารถส่งออกข้าวได้มากขึ้น ย่อมหมายถึงโอกาสในการจำหน่ายผลผลิตไปยังตลาดต่างประเทศเพิ่มขึ้นด้วย อย่างไรก็ตาม ปริมาณส่งออกที่สูงไม่ได้หมายความว่าเกษตรกรทุกคนจะได้รับราคาข้าวดีขึ้นเสมอไป เพราะราคาที่เกษตรกรขายได้ยังขึ้นอยู่กับต้นทุน คุณภาพผลผลิต อุปสงค์และอุปทานภายในประเทศ ตลอดจนกลไกการรับซื้อ

ดังนั้น การรักษาความสามารถในการแข่งขันของข้าวไทยจึงต้องให้ความสำคัญทั้งคุณภาพ การพัฒนาพันธุ์ข้าว การลดต้นทุนการผลิต และการขยายตลาดใหม่ ๆ

สรุป ข้าวไทยยังเป็นผู้ส่งออกอันดับต้น ๆ ของโลก

ประเทศไทยอยู่ในอันดับที่ 3 ของประเทศผู้ส่งออกข้าวรายใหญ่ของโลก เมื่ออ้างอิงประมาณการ USDA สำหรับปีการตลาด 2025/26 โดยมีอินเดียเป็นอันดับ 1 และเวียดนามเป็นอันดับ 2

ส่วนข้อมูลการส่งออกตามปีปฏิทินของสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทยระบุว่า ปี 2568 ไทยส่งออกข้าวได้ประมาณ 7.90 ล้านตัน คิดเป็นมูลค่ากว่า 148,000 ล้านบาท แม้ปริมาณจะลดลงจากปีก่อนหน้า แต่ประเทศไทยยังคงเป็นหนึ่งในประเทศสำคัญของตลาดข้าวโลก และข้าวหอมมะลิไทยก็ยังเป็นสินค้าที่ช่วยสร้างชื่อเสียงให้ประเทศมาอย่างต่อเนื่อง