5 อำเภอที่มีคนอยู่น้อยที่สุดในประเทศไทย บางแห่งมีไม่ถึง 3,000 คน

ประเทศไทยมีการแบ่งเขตการปกครองออกเป็นจังหวัด อำเภอ ตำบล และหมู่บ้าน โดยแต่ละอำเภอมีจำนวนประชากรและพื้นที่แตกต่างกันอย่างมาก บางอำเภอเป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจที่มีประชากรอาศัยอยู่หลายแสนคน ขณะที่บางอำเภอกลับมีประชากรเพียงไม่กี่พันคนเท่านั้น แม้จะมีคนอาศัยอยู่ไม่มาก แต่ก็ยังมีสถานะเป็นอำเภอที่มีระบบการบริหารราชการส่วนภูมิภาคอย่างเต็มรูปแบบ

สิ่งที่น่าสนใจคืออำเภอที่มีประชากรน้อยไม่ได้หมายความว่าจะเป็นพื้นที่ที่ไม่มีความสำคัญ บางแห่งเป็นเกาะที่มีทะเลล้อมรอบ บางแห่งตั้งอยู่บนภูเขาสูง และบางแห่งเป็นชุมชนขนาดเล็กที่มีวิถีชีวิตเรียบง่าย บทความนี้จะพาไปทำความรู้จัก 5 อำเภอที่มีประชากรน้อยอย่างน่าสนใจ พร้อมตัวเลขประชากรและลักษณะพื้นที่ที่ทำให้แต่ละแห่งมีเอกลักษณ์แตกต่างกัน

1. อำเภอเกาะกูด จังหวัดตราด มีประชากรเพียงประมาณ 2,781 คน

อำเภอเกาะกูด จังหวัดตราด เป็นหนึ่งในอำเภอที่มีประชากรน้อยที่สุดของประเทศไทย โดยข้อมูลด้านสังคมและภูมิศาสตร์จังหวัดตราด ปี 2567 ระบุว่ามีประชากรประมาณ 2,781 คนเท่านั้น ถือเป็นตัวเลขที่น้อยมากเมื่อเทียบกับอำเภอทั่วไปในประเทศไทย

เกาะกูดเป็นอำเภอที่มีลักษณะภูมิประเทศเป็นเกาะ มีพื้นที่ประมาณ 105 ตารางกิโลเมตร ประกอบด้วยเกาะกูดและเกาะบริวารหลายแห่ง ประชากรส่วนใหญ่อาศัยอยู่ตามชุมชนชายฝั่งและพื้นที่ที่เหมาะกับการตั้งถิ่นฐาน

อาชีพสำคัญของประชาชน ได้แก่ การประมง การทำสวนมะพร้าว การเกษตร และการประกอบธุรกิจท่องเที่ยว เนื่องจากเกาะกูดมีชายหาดที่สวยงาม น้ำทะเลใส และธรรมชาติค่อนข้างสมบูรณ์ จึงกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ได้รับความนิยมจากทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ

แม้จะมีประชากรไม่ถึง 3,000 คน แต่เกาะกูดก็มีระบบราชการระดับอำเภอ มีที่ว่าการอำเภอ สถานศึกษา โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ และหน่วยงานราชการที่ดูแลประชาชนในพื้นที่โดยเฉพาะ

2. อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดน่าน มีประชากรประมาณ 9,774 คน

อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดน่าน เป็นอำเภอขนาดเล็กที่ตั้งอยู่บริเวณชายแดนประเทศไทยและประเทศลาว โดยข้อมูลประชากร ณ วันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2568 ระบุว่ามีประชากรประมาณ 9,774 คน ถือเป็นอำเภอที่มีประชากรน้อยที่สุดของจังหวัดน่าน

พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขาสูงและป่าไม้ มีชุมชนตั้งอยู่ตามหุบเขาและแนวพื้นที่ลาดชัน ทำให้การเดินทางระหว่างหมู่บ้านบางแห่งต้องใช้เส้นทางภูเขาที่คดเคี้ยว

หนึ่งในพื้นที่ที่มีชื่อเสียงคือดอยภูคาและบริเวณชายแดนบ้านห้วยโก๋น ซึ่งเป็นจุดเชื่อมต่อการเดินทางและการค้าระหว่างประเทศไทยกับประเทศลาว

ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม เช่น การปลูกข้าวโพด ข้าว และพืชเศรษฐกิจอื่น ๆ รวมถึงการเลี้ยงสัตว์และค้าขายภายในชุมชน

แม้จะมีประชากรไม่ถึง 10,000 คน แต่อำเภอแห่งนี้มีความสำคัญด้านภูมิศาสตร์และความมั่นคงชายแดน เนื่องจากเป็นพื้นที่เชื่อมโยงระหว่างสองประเทศ

3. อำเภอเกาะช้าง จังหวัดตราด มีประชากรประมาณ 8,500 คน

อำเภอเกาะช้าง จังหวัดตราด เป็นอีกหนึ่งอำเภอที่มีลักษณะเป็นเกาะและมีประชากรไม่มากนัก ข้อมูลสำมะโนประชากรและเอกสารสถิติที่เผยแพร่ระบุว่าในปี 2565 มีประชากรประมาณ 8,521 คน

เกาะช้างเป็นเกาะขนาดใหญ่ที่มีภูเขาและป่าไม้ปกคลุมพื้นที่เป็นจำนวนมาก มีพื้นที่ประมาณ 429 ตารางกิโลเมตร และมีลักษณะภูมิประเทศเป็นภูเขาสูงสลับกับพื้นที่ชายฝั่ง

ประชาชนส่วนหนึ่งอาศัยอยู่ตามชุมชนริมทะเล เช่น บ้านบางเบ้า บ้านสลักเพชร และบ้านคลองสน โดยมีอาชีพเกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยว การประมง และการค้าขาย

สิ่งที่น่าสนใจคือแม้เกาะช้างจะเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงระดับประเทศ มีโรงแรม รีสอร์ต และร้านอาหารจำนวนมาก แต่จำนวนประชากรตามทะเบียนราษฎรกลับมีเพียงหลักพันเท่านั้น

สาเหตุหนึ่งคือประชากรตามทะเบียนบ้านไม่ได้สะท้อนจำนวนนักท่องเที่ยว คนทำงานชั่วคราว หรือผู้ที่เดินทางเข้ามาพักอาศัยในพื้นที่ทั้งหมด ทำให้ในช่วงฤดูท่องเที่ยวจำนวนคนที่อยู่บนเกาะจริงอาจสูงกว่าตัวเลขประชากรหลายเท่า

4. อำเภอหนองม่วงไข่ จังหวัดแพร่ มีประชากรประมาณ 16,208 คน

อำเภอหนองม่วงไข่ จังหวัดแพร่ เป็นอำเภอขนาดเล็กที่มีประชากรไม่มากเมื่อเทียบกับอำเภออื่น ๆ ในจังหวัด โดยข้อมูลประชากรจากการทะเบียน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2568 ระบุว่ามีประชากรรวมประมาณ 16,208 คน

อำเภอแห่งนี้มีพื้นที่เป็นชุมชนเกษตรกรรมและพื้นที่ราบสลับเนินเขา ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม โดยเฉพาะการปลูกข้าวและพืชเศรษฐกิจในท้องถิ่น

แม้จะเป็นอำเภอที่มีประชากรเพียงหลักหมื่น แต่ก็มีการแบ่งเขตการปกครองออกเป็นตำบลและหมู่บ้าน มีสถานศึกษา วัด ตลาด และหน่วยงานราชการที่ให้บริการประชาชนตามปกติ

ความน่าสนใจของหนองม่วงไข่คือเป็นอำเภอที่มีขนาดประชากรค่อนข้างเล็กเมื่อเทียบกับอำเภอเมืองแพร่ ซึ่งเป็นศูนย์กลางของจังหวัดและมีประชากรมากกว่าหนึ่งแสนคน

5. อำเภอหาดสำราญ จังหวัดตรัง มีประชากรประมาณ 16,804 คน

อำเภอหาดสำราญ จังหวัดตรัง เป็นอำเภอขนาดเล็กทางภาคใต้ที่มีประชากรไม่มาก โดยข้อมูลกรมการปกครอง ณ เดือนมิถุนายน 2567 ระบุว่ามีประชากรรวม 16,804 คน แบ่งเป็นเพศชาย 8,455 คน และเพศหญิง 8,349 คน

อำเภอแห่งนี้มีพื้นที่ติดชายฝั่งทะเลอันดามัน ประกอบด้วย 3 ตำบล ได้แก่ ตำบลหาดสำราญ ตำบลบ้าหวี และตำบลตะเสะ มีลักษณะเป็นชุมชนชายฝั่งที่ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพประมงและเกษตรกรรม

หนึ่งในสถานที่ที่มีชื่อเสียงคือหาดสำราญ ซึ่งเป็นชายหาดที่มีบรรยากาศเงียบสงบ แตกต่างจากแหล่งท่องเที่ยวชายทะเลขนาดใหญ่ที่มีนักท่องเที่ยวหนาแน่น

นอกจากนี้ยังมีพื้นที่ป่าชายเลนและชุมชนประมงพื้นบ้านที่ยังคงรักษาวิถีชีวิตดั้งเดิมเอาไว้ ทำให้อำเภอแห่งนี้มีเอกลักษณ์ด้านธรรมชาติและวัฒนธรรมท้องถิ่น

แม้จะมีประชากรเพียงประมาณ 16,000 คน แต่ก็เป็นอำเภอที่มีความสำคัญต่อการบริหารจัดการพื้นที่ชายฝั่งและการดูแลประชาชนในชุมชนขนาดเล็ก

ทำไมบางอำเภอถึงมีประชากรน้อยมาก แต่ยังมีสถานะเป็นอำเภอ?

หลายคนอาจสงสัยว่าการมีประชากรเพียง 2,000–10,000 คน จะสามารถจัดตั้งเป็นอำเภอได้อย่างไร ความจริงแล้วการกำหนดเขตการปกครองระดับอำเภอไม่ได้พิจารณาจากจำนวนประชากรเพียงอย่างเดียว แต่ยังต้องคำนึงถึงสภาพภูมิประเทศ ระยะทาง การคมนาคม ความจำเป็นในการให้บริการประชาชน และความเหมาะสมด้านการบริหารราชการ

ตัวอย่างเช่น อำเภอเกาะกูดและอำเภอเกาะช้างเป็นพื้นที่เกาะที่มีข้อจำกัดด้านการเดินทาง หากต้องเดินทางไปติดต่อราชการในพื้นที่อื่นอาจต้องใช้เวลาและค่าใช้จ่ายสูง การมีที่ว่าการอำเภอจึงช่วยให้ประชาชนสามารถเข้าถึงบริการภาครัฐได้สะดวกขึ้น

ส่วนอำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดน่าน เป็นพื้นที่ภูเขาและชายแดน การมีหน่วยงานราชการระดับอำเภอช่วยดูแลประชาชนและประสานงานด้านความมั่นคงได้อย่างเหมาะสม

ดังนั้นจำนวนประชากรที่น้อยไม่ได้หมายความว่าอำเภอเหล่านี้ไม่มีความสำคัญ เพราะแต่ละแห่งมีบทบาทด้านการบริหารพื้นที่และการให้บริการประชาชนแตกต่างกันไป