เหตุใดญี่ปุ่นจึงเกิดแผ่นดินไหวบ่อย ? เปิด 5 จังหวัดที่มีความเสี่ยงแผ่นดินไหวสูงที่สุด

ญี่ปุ่นเป็นหนึ่งในประเทศที่เกิดแผ่นดินไหวบ่อยที่สุดในโลก ไม่ว่าจะเป็นแรงสั่นสะเทือนขนาดเล็กที่ประชาชนแทบไม่รู้สึก ไปจนถึงแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่สร้างความเสียหายต่ออาคาร บ้านเรือน และระบบคมนาคม จนทำให้ประเทศต้องพัฒนาระบบเตือนภัย และมาตรการรับมือภัยพิบัติอย่างต่อเนื่อง

หลายคนอาจสงสัยว่า เหตุใดประเทศที่มีเทคโนโลยีทันสมัยอย่างญี่ปุ่นจึงต้องเผชิญกับแผ่นดินไหวอยู่เสมอ และพื้นที่ใดบ้างที่มีความเสี่ยงจากแหล่งกำเนิดแผ่นดินไหวสำคัญ

เหตุใดญี่ปุ่นจึงเกิดแผ่นดินไหวบ่อย ?

สาเหตุสำคัญมาจากตำแหน่งทางภูมิศาสตร์ของญี่ปุ่น ซึ่งตั้งอยู่บริเวณรอยต่อของแผ่นเปลือกโลกหลายแผ่น โดยมีแผ่นแปซิฟิก แผ่นทะเลฟิลิปปินส์ แผ่นอเมริกาเหนือ และแผ่นยูเรเชียเป็นองค์ประกอบสำคัญในบริเวณโดยรอบ

แผ่นเปลือกโลกเหล่านี้เคลื่อนที่อยู่ตลอดเวลา บางบริเวณเคลื่อนเข้าหากัน บางบริเวณมุดตัวลงใต้แผ่นอื่น ทำให้เกิดการสะสมพลังงาน และแรงเค้นภายในเปลือกโลก

เมื่อพลังงานที่สะสมไว้ถูกปลดปล่อยออกมาอย่างฉับพลัน จึงเกิดเป็นแผ่นดินไหว

ญี่ปุ่นยังมีแนวรอยเลื่อนมีพลังจำนวนมากทั้งบนบก และใต้ทะเล ทำให้เกิดแผ่นดินไหวได้จากหลายแหล่งกำเนิด ไม่ใช่เฉพาะบริเวณชายฝั่งเท่านั้น

5 จังหวัดของญี่ปุ่นที่ควรจับตาความเสี่ยงแผ่นดินไหว

การพิจารณาความเสี่ยงต้องดูทั้งโอกาสเกิดแผ่นดินไหว ความรุนแรงของแรงสั่นสะเทือน สภาพพื้นดิน และความหนาแน่นของประชากร จังหวัดต่อไปนี้เป็นตัวอย่างพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับแหล่งกำเนิดแผ่นดินไหวสำคัญของญี่ปุ่น

จังหวัดชิซูโอกะ (Shizuoka)

ชิซูโอกะตั้งอยู่บริเวณชายฝั่งตอนกลางของญี่ปุ่น ใกล้แนวร่องลึกซูรูกะ และบริเวณเชื่อมต่อกับแนวร่องลึกนันไก เป็นพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับการประเมินความเสี่ยงแผ่นดินไหวขนาดใหญ่จากเขตมุดตัวของแผ่นทะเลฟิลิปปินส์

หากเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ในบริเวณดังกล่าว พื้นที่ชายฝั่งอาจได้รับผลกระทบจากแรงสั่นสะเทือน และคลื่นสึนามิ

จังหวัดไอจิ (Aichi)

จังหวัดไอจิเป็นที่ตั้งของเมืองนาโกยา และเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมสำคัญของญี่ปุ่น พื้นที่นี้เกี่ยวข้องกับการประเมินผลกระทบจากแผ่นดินไหวในเขตโทไก และนันไก

ความสำคัญของจังหวัดนี้ไม่ได้อยู่เพียงจำนวนประชากร แต่ยังรวมถึงโรงงานอุตสาหกรรม ระบบขนส่ง และโครงสร้างพื้นฐานทางเศรษฐกิจที่อาจได้รับผลกระทบเมื่อเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่

จังหวัดมิเอะ (Mie)

มิเอะตั้งอยู่บนชายฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิก และเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับแนวร่องลึกนันไก

พื้นที่ชายฝั่งบางส่วนมีความเสี่ยงจากคลื่นสึนามิ หากเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ใต้ทะเล จึงมีการวางแผนอพยพ และมาตรการป้องกันภัยพิบัติสำหรับชุมชนชายฝั่ง

จังหวัดวากายามะ (Wakayama)

วากายามะตั้งอยู่บริเวณคาบสมุทรคิอิ ซึ่งอยู่ใกล้แนวร่องลึกนันไกเช่นกัน

พื้นที่ชายฝั่งมีความเสี่ยงจากแรงสั่นสะเทือน และสึนามิในกรณีเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ โดยญี่ปุ่นให้ความสำคัญกับการจัดทำแผนอพยพ และระบบเตือนภัยในพื้นที่ดังกล่าว

จังหวัดโคจิ (Kochi)

จังหวัดโคจิตั้งอยู่บนเกาะชิโกกุ และหันหน้าออกสู่มหาสมุทรแปซิฟิก เป็นหนึ่งในพื้นที่ที่ต้องพิจารณาผลกระทบจากแผ่นดินไหวบริเวณร่องลึกนันไก

การประเมินภัยพิบัติของญี่ปุ่นระบุว่า พื้นที่ชายฝั่งบางแห่งของจังหวัดโคจิมีความเสี่ยงจากคลื่นสึนามิขนาดใหญ่ จึงต้องให้ความสำคัญกับเส้นทางอพยพ และพื้นที่ปลอดภัยเป็นพิเศษ

ร่องลึกนันไกคืออะไร เหตุใดญี่ปุ่นจึงกังวล ?

ร่องลึกนันไก (Nankai Trough) เป็นแนวเขตมุดตัวของแผ่นเปลือกโลกใต้ทะเล ตั้งแต่บริเวณอ่าวซูรูงะไปจนถึงนอกชายฝั่งเกาะคิวชู

บริเวณนี้เกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ซ้ำหลายครั้งในประวัติศาสตร์ โดยเหตุการณ์สำคัญครั้งล่าสุด ได้แก่ แผ่นดินไหวโทนันไกในปี 1944 และแผ่นดินไหวนันไกในปี 1946

การประเมินของหน่วยงานญี่ปุ่นระบุว่า แผ่นดินไหวขนาดประมาณ 8–9 แมกนิจูดในบริเวณร่องลึกนันไกมีโอกาสเกิดขึ้นภายใน 30 ปีข้างหน้าในระดับสูง โดยตัวเลขประมาณการได้รับการทบทวนตามวิธีคำนวณ และข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ที่ปรับปรุงใหม่

อย่างไรก็ตาม ความน่าจะเป็นดังกล่าวไม่ได้หมายความว่าแผ่นดินไหวจะเกิดขึ้นในวันหรือปีใดปีหนึ่งโดยเฉพาะ ปัจจุบันยังไม่สามารถระบุวัน เวลา และขนาดของแผ่นดินไหวล่วงหน้าได้อย่างแม่นยำ

ญี่ปุ่นเตรียมรับมือแผ่นดินไหวอย่างไร ?

ญี่ปุ่นพัฒนามาตรการรับมือแผ่นดินไหวหลายด้าน ตั้งแต่ระบบตรวจวัดแรงสั่นสะเทือน ระบบแจ้งเตือนล่วงหน้า การกำหนดมาตรฐานอาคารต้านแผ่นดินไหว ไปจนถึงการจัดทำแผนอพยพสำหรับประชาชน

ระบบ Earthquake Early Warning ของญี่ปุ่นสามารถแจ้งเตือนเมื่อมีการตรวจพบคลื่นแผ่นดินไหว โดยอาจช่วยให้ประชาชนมีเวลาเตรียมตัวก่อนแรงสั่นสะเทือนที่รุนแรงจะมาถึง แต่ระยะเวลาเตือนอาจสั้นมาก และบางพื้นที่อาจไม่ได้รับการแจ้งเตือนล่วงหน้า

ประชาชนจึงควรยึดหลักการเตรียมพร้อม เช่น ยึดตู้ และเฟอร์นิเจอร์ให้มั่นคง เตรียมชุดฉุกเฉิน รู้จักจุดหลบภัย และศึกษาทางอพยพจากพื้นที่พักอาศัย

สรุป เหตุใดญี่ปุ่นจึงเป็นประเทศที่เกิดแผ่นดินไหวบ่อย ?

ญี่ปุ่นตั้งอยู่บริเวณรอยต่อของแผ่นเปลือกโลกหลายแผ่น จึงมีทั้งแนวเขตมุดตัว และรอยเลื่อนมีพลังจำนวนมาก ทำให้เกิดแผ่นดินไหวได้ทั้งบนบก และใต้ทะเล

จังหวัดชิซูโอกะ ไอจิ มิเอะ วากายามะ และโคจิ เป็นตัวอย่างพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับความเสี่ยงจากแนวร่องลึกนันไก แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกพื้นที่ภายในจังหวัดจะมีความเสี่ยงเท่ากัน

สิ่งสำคัญคือ แม้ญี่ปุ่นจะมีเทคโนโลยี และระบบเตือนภัยที่ก้าวหน้า แต่การเตรียมพร้อมของประชาชน และการปฏิบัติตามคำแนะนำด้านความปลอดภัยยังคงเป็นหัวใจสำคัญในการลดความสูญเสียจากภัยธรรมชาติ