เปิด 7 อันดับจังหวัดไทย พบประชาชนมีสารหนูในร่างกายเกินค่าอ้างอิง เชียงรายครองอันดับ 1 รวม 94 คนทั่วประเทศ

เปิด 7 อันดับจังหวัดไทย พบประชาชนมีสารหนูในร่างกายเกินค่าอ้างอิง เชียงรายครองอันดับ 1 รวม 94 คนทั่วประเทศ

ปัญหาสารหนูปนเปื้อนในแหล่งน้ำกำลังกลายเป็นประเด็นสิ่งแวดล้อมที่ประเทศไทยต้องจับตามองอย่างจริงจัง หลังมีรายงานตรวจพบสารหนูในแม่น้ำสายสำคัญหลายแห่ง ทั้งแม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก แม่น้ำโขง และแม่น้ำสาละวิน ซึ่งเป็นแหล่งน้ำที่ประชาชนจำนวนมากใช้ประโยชน์ในการดำรงชีวิตและประกอบอาชีพ

 

ความน่ากังวลไม่ได้อยู่เพียงแค่การตรวจพบสารปนเปื้อนในแม่น้ำเท่านั้น แต่ยังรวมถึงผลกระทบต่อสุขภาพประชาชนที่อาศัยอยู่ตามแนวลุ่มน้ำเหล่านี้ด้วย โดยข้อมูลจากกรมควบคุมโรคที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 ระบุว่า ในปีงบประมาณ 2569 มีการเก็บตัวอย่างปัสสาวะประชาชนในพื้นที่เสี่ยง 7 จังหวัด จำนวน 1,269 คน พบผู้มีระดับสารหนูรวมในปัสสาวะเกินค่าอ้างอิงจำนวน 94 คน

 

เมื่อนำตัวเลขของแต่ละจังหวัดมาเรียงลำดับตามจำนวนประชาชนที่ตรวจพบเกินค่าอ้างอิง จะพบว่าจังหวัดเชียงรายมีจำนวนสูงที่สุด รองลงมาคือแม่ฮ่องสอนและหนองคาย ซึ่งมีจำนวนเท่ากัน

 

อันดับ 1 จังหวัดเชียงราย พบ 31 คน

 

เชียงรายเป็นจังหวัดที่มีจำนวนประชาชนตรวจพบสารหนูในปัสสาวะเกินค่าอ้างอิงมากที่สุดจากทั้ง 7 จังหวัด โดยมีผู้เข้ารับการตรวจทั้งหมด 549 คน และพบผู้มีค่าสารหนูเกินค่าอ้างอิงจำนวน 31 คน

 

พื้นที่ที่ได้รับความสนใจเป็นพิเศษ ได้แก่ บริเวณลุ่มแม่น้ำกก แม่น้ำสาย และแม่น้ำรวก ซึ่งเป็นแหล่งน้ำสำคัญของประชาชนในจังหวัด

 

โดยเฉพาะแม่น้ำกกที่ไหลผ่านอำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ ก่อนเข้าสู่จังหวัดเชียงรายและไหลลงสู่แม่น้ำโขง ขณะที่แม่น้ำสายและแม่น้ำรวกเป็นแม่น้ำบริเวณชายแดนไทย-เมียนมา ซึ่งมีรายงานการตรวจพบสารหนูเกินมาตรฐานในบางจุด

 

ตัวเลขผู้ตรวจพบเกินค่าอ้างอิง 31 คน ทำให้เชียงรายเป็นจังหวัดที่มีจำนวนสูงที่สุดในรายงานชุดนี้ และจำเป็นต้องติดตามสุขภาพประชาชนอย่างต่อเนื่อง

 

อันดับ 2 จังหวัดแม่ฮ่องสอน พบ 17 คน

 

แม่ฮ่องสอนมีประชาชนเข้ารับการตรวจปัสสาวะจำนวน 99 คน พบผู้มีระดับสารหนูรวมเกินค่าอ้างอิง 17 คน

 

พื้นที่ที่ต้องจับตามองคือบริเวณลุ่มแม่น้ำสาละวิน ซึ่งเป็นแม่น้ำนานาชาติที่ไหลผ่านพื้นที่ชายแดนไทยและเมียนมา และเป็นแหล่งน้ำสำคัญของชุมชนริมฝั่ง

 

นอกจากผลตรวจสุขภาพประชาชนแล้ว ยังมีรายงานจากกรมควบคุมมลพิษเมื่อเดือนกันยายน 2569 ว่าตรวจพบสารหนูในน้ำแม่น้ำสาละวินเกินมาตรฐานทั้ง 6 จุดตรวจวัด

 

สถานการณ์ดังกล่าวทำให้แม่ฮ่องสอนเป็นอีกจังหวัดที่ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะประชาชนที่มีวิถีชีวิตเกี่ยวข้องกับแม่น้ำโดยตรง

 

อันดับ 2 ร่วม จังหวัดหนองคาย พบ 17 คน

 

หนองคายมีจำนวนประชาชนตรวจพบสารหนูเกินค่าอ้างอิงเท่ากับจังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยจากการตรวจปัสสาวะประชาชนทั้งหมด 177 คน พบผู้มีค่าเกินอ้างอิงจำนวน 17 คน

 

จังหวัดหนองคายเป็นพื้นที่ริมแม่น้ำโขงที่มีประชาชนประกอบอาชีพประมง เกษตรกรรม และค้าขายชายแดนเป็นจำนวนมาก

 

แม่น้ำโขงมีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตของประชาชนหลายจังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ การตรวจพบปัญหาสารปนเปื้อนในระบบลุ่มน้ำจึงเป็นเรื่องที่ต้องให้ความสำคัญ

 

แม้ตัวเลข 17 คนจะเท่ากับจังหวัดแม่ฮ่องสอน แต่จำนวนประชาชนที่เข้ารับการตรวจแตกต่างกัน จึงไม่ควรนำจำนวนผู้ตรวจพบมาใช้สรุปว่าคุณภาพน้ำของทั้งสองจังหวัดมีความรุนแรงเท่ากัน

 

อันดับ 4 จังหวัดนครพนม พบ 10 คน

 

นครพนมเป็นอีกจังหวัดริมแม่น้ำโขงที่มีรายงานตรวจพบประชาชนมีค่าสารหนูในปัสสาวะเกินค่าอ้างอิง

 

จากประชาชนที่เข้ารับการตรวจทั้งหมด 159 คน พบผู้มีค่าเกินอ้างอิงจำนวน 10 คน

 

แม่น้ำโขงเป็นแหล่งน้ำสำคัญของจังหวัด ทั้งด้านการเกษตร การประมง และการดำรงชีวิตของชุมชนริมฝั่ง ทำให้การตรวจสอบคุณภาพน้ำและการเฝ้าระวังสารปนเปื้อนเป็นเรื่องจำเป็น

 

สิ่งที่ต้องติดตามต่อไปคือการตรวจสอบแหล่งที่มาของสารหนู รวมถึงการประเมินความเสี่ยงจากการบริโภคน้ำและอาหารที่อาจสัมผัสกับสารปนเปื้อน

 

อันดับ 5 จังหวัดเชียงใหม่ พบ 7 คน

 

เชียงใหม่มีประชาชนเข้ารับการตรวจปัสสาวะจำนวน 101 คน พบผู้มีระดับสารหนูรวมเกินค่าอ้างอิงจำนวน 7 คน

 

พื้นที่สำคัญที่เกี่ยวข้องกับสถานการณ์นี้คืออำเภอแม่อาย ซึ่งเป็นบริเวณที่แม่น้ำกกไหลเข้าสู่ประเทศไทยจากประเทศเมียนมา ก่อนเดินทางต่อไปยังจังหวัดเชียงราย

 

แม่น้ำกกมีความสำคัญต่อชุมชนในพื้นที่ ทั้งการเกษตร การประมง และการใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน

 

ประเด็นที่น่าสนใจคือ รายงานการติดตามประชาชนกลุ่มเดิมยังพบแนวโน้มระดับสารหนูในร่างกายเพิ่มขึ้นจากปีก่อน โดยเฉพาะในจังหวัดเชียงใหม่ที่มีรายงานว่าค่าสารหนูในกลุ่มที่ตรวจติดตามเพิ่มขึ้นมากกว่า 3 เท่าในช่วงหนึ่งปี

 

จึงเป็นอีกพื้นที่ที่ต้องติดตามทั้งคุณภาพน้ำและสุขภาพประชาชนอย่างต่อเนื่อง

 

อันดับ 6 จังหวัดเลย พบ 6 คน

 

จังหวัดเลยเป็นหนึ่งในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่อยู่ในกลุ่มเฝ้าระวังปัญหาสารหนูในลุ่มน้ำโขง

 

จากการตรวจปัสสาวะประชาชนจำนวน 76 คน พบผู้มีระดับสารหนูรวมเกินค่าอ้างอิงจำนวน 6 คน

 

แม้จำนวนผู้ตรวจพบจะอยู่ในระดับต่ำกว่าหลายจังหวัด แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าพื้นที่จะไม่มีความเสี่ยง เพราะการปนเปื้อนในแหล่งน้ำต้องพิจารณาจากผลตรวจคุณภาพน้ำ ตะกอนดิน และพฤติกรรมการสัมผัสสารของประชาชนประกอบกัน

 

จังหวัดเลยจึงยังเป็นพื้นที่ที่ต้องติดตามสถานการณ์อย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะชุมชนที่มีวิถีชีวิตเกี่ยวข้องกับแม่น้ำโขง

 

อันดับ 6 ร่วม จังหวัดบึงกาฬ พบ 6 คน

 

บึงกาฬเป็นจังหวัดริมแม่น้ำโขงอีกแห่งที่มีรายงานตรวจพบประชาชนมีระดับสารหนูในปัสสาวะเกินค่าอ้างอิง

 

จากประชาชนที่เข้ารับการตรวจทั้งหมด 108 คน พบผู้มีค่าเกินอ้างอิงจำนวน 6 คน เท่ากับจังหวัดเลย

 

แม่น้ำโขงมีบทบาทสำคัญต่อประชาชนในจังหวัดบึงกาฬ ทั้งการประมง การเกษตร และการท่องเที่ยว โดยเฉพาะชุมชนที่ตั้งอยู่ใกล้แม่น้ำ

 

การตรวจสอบคุณภาพน้ำอย่างสม่ำเสมอจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อให้ประชาชนสามารถใช้ประโยชน์จากแหล่งน้ำได้อย่างปลอดภัย และลดความเสี่ยงจากการสัมผัสสารปนเปื้อนในระยะยาว

 

สรุป 7 อันดับจังหวัดที่ตรวจพบประชาชนมีสารหนูในร่างกายเกินค่าอ้างอิง

 

เมื่อเรียงลำดับจากจำนวนประชาชนที่ตรวจพบระดับสารหนูรวมในปัสสาวะเกินค่าอ้างอิงในปีงบประมาณ 2569 สามารถสรุปได้ดังนี้

 

1. เชียงราย พบ 31 คน จากการตรวจ 549 คน

2. แม่ฮ่องสอน พบ 17 คน จากการตรวจ 99 คน

3. หนองคาย พบ 17 คน จากการตรวจ 177 คน

4. นครพนม พบ 10 คน จากการตรวจ 159 คน

5. เชียงใหม่ พบ 7 คน จากการตรวจ 101 คน

6. เลย พบ 6 คน จากการตรวจ 76 คน

7. บึงกาฬ พบ 6 คน จากการตรวจ 108 คน

 

รวมทั้งหมด 94 คน จากการตรวจปัสสาวะประชาชน 1,269 คน

 

ข้อควรทำความเข้าใจ: ตัวเลขนี้เป็นการจัดอันดับตามจำนวนประชาชนที่ตรวจพบสารหนูในปัสสาวะเกินค่าอ้างอิง ไม่ใช่การจัดอันดับปริมาณสารหนูในแม่น้ำหรือความรุนแรงของการปนเปื้อนในแต่ละจังหวัด อีกทั้งการตรวจพบสารหนูในปัสสาวะยังไม่สามารถยืนยันได้โดยตรงว่าประชาชนได้รับสารดังกล่าวจากแม่น้ำเพียงแหล่งเดียว

 

ปัญหาสารหนูจึงเป็นเรื่องที่ต้องแก้ไขทั้งต้นทางและปลายทาง ตั้งแต่การควบคุมแหล่งกำเนิดมลพิษ การตรวจสอบคุณภาพน้ำ การเฝ้าระวังห่วงโซ่อาหาร ไปจนถึงการติดตามสุขภาพประชาชนในพื้นที่เสี่ยง เพราะแม่น้ำเหล่านี้ไม่ใช่เพียงแหล่งน้ำธรรมชาติ แต่เป็นทรัพยากรที่หล่อเลี้ยงชีวิตของคนไทยจำนวนมาก