จังหวัดไหนมีคนโสดอาศัยอยู่มากที่สุดในประเทศไทย

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ช่วงเช้าตามสถานีรถไฟฟ้าหรือป้ายรถเมล์ เราเห็นคนจำนวนมากเดินทางไปทำงานและเรียนหนังสือ แต่การมองจากจำนวนคนบนถนนคงบอกไม่ได้ว่าแต่ละจังหวัดมีคนโสดอยู่เท่าไร เพราะคำว่าโสดในชีวิตประจำวันกับคำที่ใช้ในสถิติอาจหมายถึงคนละกลุ่มกัน

ถ้าถามหาพื้นที่ที่มีหลักฐานให้นึกถึงเป็นอันดับแรก คำตอบคือ กรุงเทพมหานคร แต่ยังยืนยันไม่ได้จากข้อมูลที่ตรวจสอบว่าปัจจุบันกรุงเทพฯ มีคนโสดเป็น จำนวนคน มากที่สุดเมื่อเทียบครบทุกจังหวัด รายงานที่พบให้ข้อมูลสัดส่วนเป็นหลัก และบางชุดเป็นข้อมูลเก่าที่ใช้เทียบภาพปัจจุบันโดยตรงไม่ได้

หลักฐานชิ้นหนึ่งมาจากสำมะโนประชากรและเคหะ พ.ศ. 2533 ของสำนักงานสถิติแห่งชาติ ซึ่งพบว่าในกลุ่มประชากรอายุ 13 ปีขึ้นไป กรุงเทพฯ มีผู้เป็นโสดประมาณร้อยละ 45.3 ขณะที่ภาคเหนือมีประมาณร้อยละ 29.1 ตัวเลขนี้บอกว่ากรุงเทพฯ มีสัดส่วนสูงที่สุดในการเปรียบเทียบระดับกรุงเทพฯ กับภาคต่าง ๆ ในปีนั้น

ส่วนสำมะโน พ.ศ. 2523 ก็ให้ภาพไปในทางเดียวกัน โดยรายงานว่าประชากรอายุ 13 ปีขึ้นไปในกรุงเทพฯ เป็นโสดร้อยละ 46.1 เทียบกับภาคกลางที่ไม่รวมกรุงเทพฯ ร้อยละ 36.9 ถึงอย่างนั้น ข้อมูลทั้งสองชุดไม่ได้เป็นหลักฐานยืนยันอันดับรายจังหวัดในปีปัจจุบัน

มีบทความข่าวบางแห่งระบุว่ากรุงเทพฯ มีคนโสดมากที่สุดทั้งจำนวนและสัดส่วน แต่เมื่อเทียบกับข้อมูลต้นทางที่ตรวจสอบได้ ยังไม่พบตารางปัจจุบันที่แสดงจำนวนคนโสดครบทุกจังหวัดให้ยืนยันข้อสรุปนั้น จึงควรอ่านข้ออ้างดังกล่าวอย่างระมัดระวัง

จำนวนคนกับสัดส่วนต่างกันอย่างไร? สมมติจังหวัดหนึ่งมีคนโสด 400,000 คนจากประชากรที่นำมาคิด 1 ล้านคน เท่ากับร้อยละ 40 อีกจังหวัดมีคนโสด 600,000 คนจาก 2 ล้านคน เท่ากับร้อยละ 30 จังหวัดหลังมีคนโสดมากกว่าในแง่จำนวน แต่จังหวัดแรกมีสัดส่วนสูงกว่า ตัวเลขในตัวอย่างนี้ใช้เพื่ออธิบายเท่านั้น ไม่ใช่ข้อมูลจริงของจังหวัดใด

อีกเรื่องที่ต้องแยกให้ชัดคือสถานภาพสมรส คนที่ถูกนับว่าโสดในสถิติสำมะโนไม่ได้แปลว่าไม่มีแฟนเสมอไป และคนที่หย่าหรือเป็นหม้ายก็อาจใช้ชีวิตโดยไม่มีคู่ แต่ถูกแยกเป็นอีกกลุ่มหนึ่ง ขณะเดียวกัน คู่ที่อยู่ด้วยกันโดยไม่จดทะเบียนอาจไม่ได้อยู่ในกลุ่มเดียวกับคนที่ไม่เคยมีคู่ ขึ้นอยู่กับนิยามของการสำรวจแต่ละชุด

จำนวนการจดทะเบียนสมรสหรือหย่าในหนึ่งปีจึงใช้แทนจำนวนคนโสดทั้งหมดไม่ได้ เพราะเป็นตัวเลขเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในปีนั้น ไม่ใช่การนับสถานภาพของคนทุกคนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ และสถานที่จดทะเบียนก็ไม่จำเป็นต้องตรงกับจังหวัดที่คู่สมรสอาศัยอยู่

การอยู่คนเดียวก็ไม่เท่ากับการเป็นโสดเช่นกัน บางคนโสดแต่พักกับครอบครัวหรือเพื่อน บางคนมีคู่แต่ทำงานต่างจังหวัดและอยู่คนเดียว เมื่อธุรกิจสนใจอาหารชุดเล็กหรือห้องพักสำหรับคนเดียว จึงควรดูพฤติกรรมการอยู่อาศัยควบคู่ไปกับสถานภาพสมรส

คำตอบที่มีหลักฐานรองรับตอนนี้คือ กรุงเทพฯ เคยมีสัดส่วนประชากรโสดสูงที่สุดในการเปรียบเทียบระดับภูมิภาคของสำมะโนที่ยกมา ส่วนคำถามว่าจังหวัดใดมีคนโสดอาศัยอยู่มากที่สุดในปัจจุบัน ต้องอาศัยจำนวนรายจังหวัดจากข้อมูลชุดเดียวกันและนิยามเดียวกันก่อน จึงจะจัดอันดับได้อย่างน่าเชื่อถือ