จังหวัดไหนมีข้าราชการอาศัยอยู่มากที่สุดในประเทศไทย

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เช้าวันทำงาน คนจำนวนมากเดินทางเข้าหน่วยงานราชการ บางคนทำงานในจังหวัดเดียวกับบ้าน บางคนข้ามจังหวัดไปกลับทุกวัน ถ้าถามว่าจังหวัดไหนมีข้าราชการอาศัยอยู่มากที่สุด ตัวเลขที่ใช้ตอบจึงต้องแยกให้ชัดก่อนว่าเรากำลังนับที่บ้านหรือที่ทำงาน

รายงานกำลังคนภาครัฐของสำนักงาน ก.พ. มีข้อมูลจำแนกตาม พื้นที่ปฏิบัติงาน ซึ่งช่วยให้เห็นว่าข้าราชการทำงานอยู่ที่ไหน แต่ยังใช้ยืนยันจำนวนคนที่อาศัยอยู่จริงในแต่ละจังหวัดไม่ได้

สำหรับปีงบประมาณ 2567 พื้นที่ที่มีข้าราชการในฝ่ายพลเรือนปฏิบัติงานมากที่สุดคือ กรุงเทพมหานคร 177,897 คน คิดเป็นร้อยละ 12.82 ของข้าราชการในฝ่ายพลเรือนทั่วประเทศ ส่วนจังหวัดที่มีผู้อยู่อาศัยซึ่งเป็นข้าราชการมากที่สุดยังสรุปจากข้อมูลชุดนี้ไม่ได้

จังหวัดรองลงมาคือที่ไหน

เมื่อเรียงตามจำนวนผู้ปฏิบัติงานในรายงานฉบับเดียวกัน นครราชสีมาอยู่ถัดจากกรุงเทพมหานคร มี 49,474 คน หรือร้อยละ 3.56 และขอนแก่นมี 37,166 คน หรือร้อยละ 2.68

กรุงเทพมหานครมีจำนวนมากกว่านครราชสีมาประมาณ 3.6 เท่า แต่ตัวเลขนี้เป็นจำนวนคนทำงานรวม ไม่ใช่สัดส่วนข้าราชการต่อประชากรของจังหวัด จึงยังบอกไม่ได้ว่าจังหวัดไหนมีข้าราชการหนาแน่นที่สุดเมื่อเทียบกับจำนวนผู้อยู่อาศัย

อีกมุมหนึ่ง ถ้ามองเป็นภูมิภาค รายงานระบุว่าภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีข้าราชการในฝ่ายพลเรือนปฏิบัติงานรวม 417,445 คน หรือร้อยละ 30.08 ของทั้งประเทศ การที่กรุงเทพมหานครมีจำนวนสูงสุดเมื่อเทียบทีละจังหวัดจึงไม่ขัดกับการที่ภาคอีสานมีจำนวนรวมสูง เพราะภาคอีสานประกอบด้วยหลายจังหวัด

คำว่า “ข้าราชการ” ในตัวเลขนี้รวมใครบ้าง

รายงานนับข้าราชการในฝ่ายพลเรือนหลายประเภท ทั้งข้าราชการพลเรือนสามัญ ครูและบุคลากรทางการศึกษา ตำรวจ รวมถึงข้าราชการส่วนท้องถิ่นตามประเภทที่รายงาน ไม่ได้หมายถึงเฉพาะคนที่นั่งทำงานในกระทรวงหรือศาลากลางเท่านั้น และไม่ได้รวมพนักงานราชการหรือลูกจ้างทุกคนเข้าเป็นข้าราชการ

ขนาดของหน่วยงานและภารกิจในแต่ละพื้นที่มีส่วนให้จำนวนต่างกัน กรุงเทพฯ เป็นที่ตั้งของหน่วยงานส่วนกลางหลายแห่ง ขณะที่จังหวัดต่าง ๆ มีทั้งโรงเรียน สถานพยาบาล สถานีตำรวจ และหน่วยงานท้องถิ่นคอยให้บริการประชาชน จำนวนที่มากจึงไม่ได้บอกโดยลำพังว่างานราชการในพื้นที่นั้นมีประสิทธิภาพมากหรือน้อย

สำหรับคำถามเรื่องที่อยู่อาศัย ความต่างสำคัญอยู่ตรงนี้เอง คนคนหนึ่งอาจทำงานในกรุงเทพฯ แต่พักอยู่ในจังหวัดใกล้เคียง หรือมีทะเบียนบ้านอีกจังหวัดก็ได้ หากนับตามที่อยู่จริงหรือทะเบียนบ้าน ผลอาจต่างจากการนับตามที่ทำงาน

ดังนั้น คำตอบที่มีหลักฐานรองรับคือ กรุงเทพมหานครมีข้าราชการในฝ่ายพลเรือนปฏิบัติงานมากที่สุดในปีงบประมาณ 2567 ส่วนอันดับจังหวัดที่ข้าราชการอาศัยอยู่มากที่สุดต้องใช้ข้อมูลจำแนกตามที่อยู่อาศัยโดยตรง จึงจะตอบได้ตรงคำถาม