โรงพยาบาลรัฐบาลแห่งไหนมีผู้ป่วยนอกใช้บริการมากที่สุดต่อวัน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เช้าในโรงพยาบาลขนาดใหญ่มีคนเดินเข้าออกกันตั้งแต่ยังไม่ถึงเวลานัด บางคนมาพบแพทย์ตามนัด บางคนเดินทางมาจากต่างจังหวัดพร้อมญาติ และอีกหลายคนต้องต่อคิวตรวจเลือดหรือรับยาในวันเดียวกัน ภาพแบบนี้ชวนสงสัยว่า โรงพยาบาลรัฐบาลแห่งไหนรองรับผู้ป่วยนอกมากที่สุดในแต่ละวัน

โรงพยาบาลศิริราชเป็นหนึ่งในโรงพยาบาลรัฐบาลที่มีผู้ป่วยนอกจำนวนสูงมาก โดยมีรายงานระบุว่ารองรับผู้ป่วยนอกประมาณ 15,000 คนต่อวัน แต่ข้อมูลที่เปิดเผยยังไม่เพียงพอจะยืนยันว่าเป็นอันดับหนึ่งของประเทศ เพราะยังไม่พบการจัดอันดับโรงพยาบาลรัฐบาลทุกสังกัดในช่วงเวลาเดียวกันด้วยเกณฑ์นับแบบเดียวกัน

ตัวเลข 15,000 คนต่อวันเป็นข้อมูลที่รายงานสำหรับโรงพยาบาลศิริราช ส่วนตัวเลขราว 22,000 คนต่อวันที่อาจเคยเห็นตามข่าวนั้น ครอบคลุมหน่วยบริการหลายแห่งในระบบของคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล จึงไม่ควรนำมาอ้างว่าเป็นจำนวนผู้ป่วยนอกของโรงพยาบาลศิริราชแห่งเดียว

อีกตัวเลขที่ถูกพูดถึงบ่อยคือ 4.8 ล้านครั้งในปี 2567 ซึ่งเป็นจำนวนการมารับบริการที่มีรายงานในข่าวเกี่ยวกับระบบศิริราช ขณะที่รายงานแต่ละแห่งอธิบายขอบเขตและประเภทบริการไม่ตรงกัน จึงไม่อาจนำตัวเลขนี้มาหารเป็นยอดผู้ป่วยนอกต่อวันของโรงพยาบาลแห่งเดียวได้อย่างแน่ชัด

ทำไมตัวเลขผู้ป่วยนอกจึงเปรียบเทียบกันยาก?

คำว่า OPD หรือผู้ป่วยนอก หมายถึงการรับบริการโดยไม่ได้รับไว้เป็นผู้ป่วยใน เช่น มาพบแพทย์ ตรวจติดตาม หรือทำหัตถการแล้วกลับบ้าน แต่สถิติอาจนับเป็นจำนวนคนหรือจำนวนครั้งก็ได้ คนคนเดียวที่มาหาหมอหลายครั้งในปีเดียวกัน จึงอาจปรากฏหลายครั้งในสถิติแบบนับครั้ง

นอกจากนี้ บางแห่งรายงานยอดเฉลี่ยเฉพาะวันที่เปิดคลินิก ขณะที่บางแห่งเฉลี่ยตลอดทั้งปี และบางรายงานรวมหลายอาคารหรือหลายโรงพยาบาลในเครือ การเอาตัวเลขเหล่านี้มาเรียงกันทันทีอาจทำให้เข้าใจผิดว่าเปรียบเทียบเรื่องเดียวกันอยู่

หากดูโรงพยาบาลขนาดใหญ่อีกแห่ง โรงพยาบาลรามาธิบดีก็มีผู้ใช้บริการจำนวนมากเช่นกัน ข้อมูลสถิติที่เผยแพร่โดยโรงพยาบาลระบุยอดบริการผู้ป่วยนอกรวมตามอาคารในปี 2562 ประมาณ 2.12 ล้านหน่วยตามที่รายงาน แต่เป็นข้อมูลคนละปีและมีรายละเอียดการนับต่างจากตัวเลขรายวันของศิริราช จึงใช้ตัดสินอันดับหนึ่งโดยตรงไม่ได้

จำนวนผู้ป่วยที่สูงยังสะท้อนบทบาทของโรงพยาบาลขนาดใหญ่ในฐานะสถานที่รับส่งต่อ ผู้ป่วยบางรายต้องพบแพทย์เฉพาะทาง ใช้เครื่องมือเฉพาะ หรือติดตามโรคต่อเนื่อง การมาโรงพยาบาลหนึ่งครั้งจึงอาจเกี่ยวข้องกับหลายขั้นตอน ตั้งแต่ลงทะเบียน รอตรวจ ไปจนถึงรับยา

สำหรับคนที่ต้องเดินทางไปใช้บริการ สิ่งที่ช่วยเตรียมตัวได้คือดูวันและเวลานัด ตรวจสอบสิทธิการรักษาและเอกสารส่งตัวตามเงื่อนไขของตน รวมถึงสอบถามโรงพยาบาลก่อนหากต้องการเปลี่ยนนัดหรือมีข้อสงสัยเรื่องคลินิก เพราะแต่ละหน่วยบริการอาจมีขั้นตอนต่างกัน

ดังนั้น คำตอบที่มีหลักฐานรองรับในตอนนี้คือ ศิริราชมีรายงานผู้ป่วยนอกประมาณวันละ 15,000 คน และเป็นโรงพยาบาลที่มีผู้ใช้บริการหนาแน่นมากแห่งหนึ่ง ส่วนตำแหน่งมากที่สุดทั่วประเทศยังต้องอาศัยข้อมูลเปรียบเทียบที่ใช้ปี ขอบเขต และวิธีนับตรงกัน