ย้อนรอย 4 อุทยานแห่งชาติที่เก่าแก่ที่สุดในไทย มรดกธรรมชาติที่ได้รับการปกป้องมายาวนานกว่า 60 ปี

รู้หรือไม่ว่า ประเทศไทยเริ่มมีการจัดตั้งอุทยานแห่งชาติอย่างเป็นทางการตั้งแต่ปี พ.ศ. 2505 เพื่อรักษาผืนป่า ภูเขา น้ำตก และสัตว์ป่าให้คงความอุดมสมบูรณ์ไว้เป็นมรดกของคนรุ่นหลัง โดยมี อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ เป็นแห่งแรกของประเทศ ก่อนจะมีการประกาศจัดตั้งอุทยานแห่งชาติแห่งอื่นตามมา

ปัจจุบันอุทยานแห่งชาติเหล่านี้กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่มีชื่อเสียง แต่ละแห่งมีภูมิประเทศและเรื่องราวการอนุรักษ์ที่น่าสนใจ มาดูกันว่า 4 อุทยานแห่งชาติที่เก่าแก่ที่สุดของไทยมีที่ไหนบ้าง

1. 🌿 อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ จังหวัดนครราชสีมาและพื้นที่ใกล้เคียง

อันดับ 1 แห่งแรกของประเทศไทย

อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ได้รับการประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติแห่งแรกของประเทศไทย เมื่อวันที่ 18 กันยายน พ.ศ. 2505 ครอบคลุมพื้นที่ 4 จังหวัด ได้แก่ นครราชสีมา ปราจีนบุรี นครนายก และสระบุรี

จุดเริ่มต้นของการจัดตั้งเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2502 เมื่อจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น มีนโยบายให้จัดตั้งระบบอุทยานแห่งชาติขึ้นในประเทศไทย โดยมี ดร. G.C. Ruhle ผู้เชี่ยวชาญด้านอุทยานแห่งชาติจากสหภาพสากลว่าด้วยการอนุรักษ์ธรรมชาติและทรัพยากรธรรมชาติ (IUCN) เสนอแนวทางจัดตั้งอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่

ผืนป่าแห่งนี้โดดเด่นด้วยป่าดิบชื้น น้ำตก และสัตว์ป่านานาชนิด เช่น ช้างป่า กระทิง ชะนี และนกเงือก อีกทั้งยังมีน้ำตกเหวนรกและน้ำตกเหวสุวัตที่เป็นจุดท่องเที่ยวสำคัญ

เขาใหญ่ยังได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติ ภายใต้ชื่อกลุ่มป่าดงพญาเย็นเขาใหญ่ เมื่อปี พ.ศ. 2548 อีกด้วย

2. ⛰️ อุทยานแห่งชาติภูกระดึง จังหวัดเลย

อันดับ 2 ของประเทศไทย

จากผืนป่าขนาดใหญ่ในภาคกลาง ขยับขึ้นไปทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พบกับ อุทยานแห่งชาติภูกระดึง ซึ่งได้รับการประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 2 เมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2505

ตั้งอยู่ในตำบลศรีฐาน อำเภอภูกระดึง จังหวัดเลย มีพื้นที่ประมาณ 217,576 ไร่ ลักษณะเด่นคือภูเขาหินทรายยอดตัด มีพื้นที่ราบขนาดใหญ่บนยอดเขา และมีระดับความสูงตั้งแต่ 400–1,200 เมตรจากระดับน้ำทะเล จุดสูงสุดอยู่บริเวณคอกเมย สูงประมาณ 1,316 เมตร

เสน่ห์ของภูกระดึงอยู่ที่ธรรมชาติบนยอดเขา ทั้งป่าสน ทุ่งหญ้า ลำธาร น้ำตก และหน้าผาชมวิว โดยเฉพาะช่วงฤดูหนาวที่อากาศเย็นสบาย จนกลายเป็นจุดหมายในฝันของนักเดินทางจำนวนมาก

นอกจากนี้ ภูกระดึงยังเป็นพื้นที่ต้นน้ำของลำน้ำพอง ซึ่งมีความสำคัญต่อภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ทำให้ผืนป่าแห่งนี้มีคุณค่ามากกว่าการเป็นเพียงสถานที่ท่องเที่ยว

3. 🌾 อุทยานแห่งชาติทุ่งแสลงหลวง จังหวัดพิษณุโลกและเพชรบูรณ์

อันดับ 3 ของประเทศไทย

อุทยานแห่งชาติแห่งที่ 3 มีความแตกต่างจากสองแห่งแรกอย่างชัดเจน เพราะมีทุ่งหญ้ากว้างใหญ่สลับกับป่าสนและผืนป่าเขียวขจี จนได้รับฉายาว่าเป็นทุ่งหญ้าสะวันนาแห่งเมืองไทย

อุทยานแห่งชาติทุ่งแสลงหลวง ครอบคลุมพื้นที่จังหวัดพิษณุโลกและเพชรบูรณ์ ได้รับการประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 3 เมื่อวันที่ 29 มกราคม พ.ศ. 2506

พื้นที่แห่งนี้มีความหลากหลายทางธรรมชาติ ทั้งป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ ป่าสนเขา และทุ่งหญ้าธรรมชาติ เป็นถิ่นอาศัยของสัตว์ป่าหลายชนิด เช่น กวางป่า เก้ง และสัตว์ปีกนานาชนิด

หนึ่งในพื้นที่ที่ได้รับความสนใจคือทุ่งนางพญา ซึ่งมีทิวทัศน์ทุ่งหญ้าและแนวสนเรียงราย เหมาะกับการชมธรรมชาติและถ่ายภาพ โดยเฉพาะช่วงที่ทุ่งหญ้าเปลี่ยนสีตามฤดูกาล

ความโดดเด่นของทุ่งแสลงหลวงคือการเป็นผืนป่าที่ไม่ได้มีเพียงภูเขาหรือป่าทึบ แต่ยังมีระบบนิเวศทุ่งหญ้าที่สำคัญต่อสัตว์ป่าอีกด้วย

4. 🏝️ อุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด จังหวัดประจวบคีรีขันธ์

อันดับ 4 ของประเทศไทย

ปิดท้ายด้วยอุทยานแห่งชาติที่มีภูมิประเทศแตกต่างจากสามแห่งแรก เพราะเป็นพื้นที่ที่ผสมผสานระหว่างภูเขาหินปูน ทะเล ชายหาด และพื้นที่ชุ่มน้ำได้อย่างน่าสนใจ

อุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด ตั้งอยู่ในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ได้รับการประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 4 เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2509 และยังเป็นอุทยานแห่งชาติทางทะเลแห่งแรกของประเทศไทยด้วย

พื้นที่แห่งนี้มีภูเขาหินปูนรูปร่างแปลกตาตั้งเรียงรายอยู่ใกล้ชายฝั่งทะเล มีทั้งถ้ำ ชายหาด และบึงน้ำขนาดใหญ่ โดยจุดท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียง ได้แก่ ถ้ำพระยานคร ซึ่งมีพลับพลาคูหาคฤหาสน์ตั้งอยู่ภายในถ้ำ และบึงบัวที่เต็มไปด้วยพืชน้ำและนกนานาชนิด