คลองที่ขุดด้วยมือ

   คลองผดุงกรุงเกษม ขุดด้วยมือและเครื่องมือพื้นบ้านทั้งหมด

ข้อมูลสำคัญ

.ขุดในสมัยรัชกาลที่4เริ่ม พ.ศ.2394เสร็จพ.ศ.2395 จ้างแรงงานชาวจีน

.ขนาด กว้าง20เมตรคูณลึก3เมตรคูณยาว5.5กม.

.ในยุคนั้นยังไม่มีเครื่องจักรกลหนัก ใช้จอบ เสียม กระบุงแบกและแรงของคนล้วนๆ

วัตถุประสงค์ในการขุด

1.ขยายพื้นที่พระนครออกไปทางทิศตะวันออก

2.เป็นคูเมืองชั้นนอก ป้องกันเมือง

3.เป็นเส้นทางคมนาคมและการค้า

4.ช่วยระบายน้ำ ป้องกันน้ำท่วม

 นี่คือคลองที่ขุดด้วยแรงงานคน คลองยาวกว่า5กม.ลึก3ม.