พฤติกรรมแบบไหนเข้าข่ายความผิดฐานฟอกเงิน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

มีคนรู้จักทักมาขอใช้บัญชีรับเงิน บอกว่าเดี๋ยวจะมีเงินโอนเข้ามาแล้วให้โอนต่อไปอีกบัญชี พร้อมเสนอค่าตอบแทนให้ บางคนอาจมองว่าแค่ช่วยรับเงินแทน แต่ถ้าเงินนั้นมีที่มาจากการกระทำผิด การให้บัญชีผ่านมืออาจนำไปสู่คดีได้

เรื่องนี้ต้องดูทั้งที่มาของทรัพย์สิน สิ่งที่แต่ละคนทำ และข้อเท็จจริงว่าเจ้าตัวรู้หรือมีเจตนาอย่างไร การโอนเงินหลายครั้งหรือรับเงินจำนวนมากเพียงอย่างเดียว ยังบอกไม่ได้ทันทีว่าเป็นความผิดฐานฟอกเงิน

กฎหมายไทยมองการฟอกเงินกว้างกว่าการนำเงินผิดกฎหมายมาทำให้ดูสะอาด พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน มาตรา 5 ครอบคลุมการโอน รับโอน หรือเปลี่ยนสภาพทรัพย์สินที่เกี่ยวกับความผิดเพื่อซ่อนที่มาหรือช่วยให้ผู้กระทำผิดมูลฐานพ้นโทษ รวมถึงการปกปิดข้อมูลที่แท้จริงของทรัพย์สิน และการได้มา ครอบครอง หรือใช้ทรัพย์สินโดยรู้ในขณะนั้นว่าเกี่ยวกับการกระทำผิด

เงินแบบไหนเกี่ยวข้องกับกฎหมายนี้

กฎหมายใช้คำว่า “ทรัพย์สินที่เกี่ยวกับการกระทำความผิด” ซึ่งเชื่อมโยงกับความผิดที่กฎหมายกำหนดเป็นความผิดมูลฐาน ตัวอย่างเช่น ความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด การค้ามนุษย์ การฉ้อโกงประชาชน และการทุจริตต่อตำแหน่งหน้าที่ ทั้งนี้ ความผิดแต่ละประเภทมีเงื่อนไขตามกฎหมาย ต้องดูรายละเอียดของคดี ไม่ใช่ความผิดทุกเรื่องจะเป็นความผิดมูลฐานโดยอัตโนมัติ

ทรัพย์สินไม่ได้จำกัดอยู่ที่ธนบัตรในมือ เงินในบัญชี บ้าน รถ หรือทรัพย์สินที่เปลี่ยนสภาพมาจากเงินที่เกี่ยวข้องกับความผิดก็อาจถูกตรวจสอบได้ตามเงื่อนไขของกฎหมาย

ตัวอย่างพฤติกรรมที่อาจเข้าข่าย

• นำเงินจากการฉ้อโกงประชาชนไปซื้อบ้าน แล้วให้คนอื่นถือชื่อแทนโดยมีเจตนาซ่อนที่มาหรือเจ้าของที่แท้จริง

• โอนเงินที่เกี่ยวกับการค้ายาเสพติดผ่านหลายบัญชี เพื่อปกปิดว่าเงินมาจากไหน หรือช่วยให้ผู้ทำผิดหลีกเลี่ยงโทษ

• บันทึกยอดขายที่ไม่ได้เกิดขึ้นจริงในกิจการ เพื่ออำพรางเงินที่เกี่ยวกับความผิดมูลฐานให้ดูเหมือนเป็นรายได้จากการค้า

• รับหรือใช้ทรัพย์สินโดยรู้ในขณะรับหรือใช้ว่าเป็นทรัพย์สินที่เกี่ยวกับความผิด แม้ไม่ได้เป็นคนก่อความผิดมูลฐานเอง

ตัวอย่างเหล่านี้เป็นภาพรวม การชี้ว่าบุคคลใดผิดต้องพิจารณาพยานหลักฐานและองค์ประกอบของความผิดแต่ละกรณี โดยเฉพาะที่มาของทรัพย์สิน การกระทำ และสิ่งที่ผู้เกี่ยวข้องรู้หรือมุ่งหมาย

รับโอนเงินหรือทำธุรกิจเงินสดผิดไหม

การรับโอนเงินแทนคนอื่น ซื้อรถด้วยเงินสด หรือมียอดขายเป็นเงินสด ไม่ได้แปลว่าฟอกเงินโดยตัวมันเอง ร้านค้าที่ขายของจริงและบันทึกรายได้ตามจริงย่อมต่างจากการสร้างยอดขายปลอมเพื่อซ่อนเงินที่เกี่ยวกับความผิด

ส่วนการรับจ้างเปิดบัญชีหรือรับเงินแล้วโอนต่อให้คนที่ไม่รู้จัก เป็นสถานการณ์ที่เสี่ยง เพราะบัญชีอาจถูกนำไปใช้รับเงินจากผู้เสียหาย หากเจ้าของบัญชีรู้ว่าเงินเกี่ยวข้องกับความผิดหรือมีส่วนช่วยปกปิด ก็อาจเข้าข่ายฟอกเงินหรือความผิดอื่นตามข้อเท็จจริง แม้ไม่ได้เป็นคนหลอกผู้เสียหายด้วยตัวเอง

ในทางกลับกัน การมีเงินผิดกฎหมายโอนเข้าบัญชีโดยไม่รู้ที่มาไม่ได้ทำให้สรุปได้ทันทีว่าเจ้าของบัญชีมีความผิดฐานฟอกเงิน แต่ธุรกรรมนั้นอาจถูกตรวจสอบ และต้องแยกเรื่องความรับผิดทางอาญาของบุคคลออกจากมาตรการที่ใช้กับทรัพย์สิน

ถ้ามีเงินไม่ทราบที่มาเข้าบัญชีควรทำอย่างไร

อย่ารีบโอนเงินคืนตามคำขอของคนที่ติดต่อมาเอง เพราะอาจถูกหลอกให้ส่งเงินไปอีกบัญชี ติดต่อธนาคารผ่านช่องทางทางการทันที แจ้งรายละเอียดตามจริง เก็บรายการเดินบัญชี ข้อความ และหลักฐานการติดต่อไว้ หากสงสัยว่าเกี่ยวข้องกับอาชญากรรมให้แจ้งตำรวจด้วย

ความผิดฐานฟอกเงินมีโทษอาญา และทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องอาจถูกดำเนินมาตรการตามกฎหมายแยกต่างหาก การตรวจสอบธุรกรรมจึงไม่เท่ากับการตัดสินว่าผู้ใดผิด ส่วนการรับเงินหรือใช้ทรัพย์สินทั้งที่รู้ว่ามาจากความผิด เป็นเรื่องที่กฎหมายระบุไว้โดยตรง