ประเทศใดผลิตเครื่องเทศมากที่สุดในโลก

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

พริกแห้ง ขมิ้น ยี่หร่า และเมล็ดผักชีวางเรียงกันอยู่ในร้านเครื่องเทศ แต่ละอย่างมีกลิ่นและวิธีใช้ต่างกัน บางชนิดขายเป็นเมล็ด บางชนิดบดเป็นผงก่อนถึงครัว แล้วเมื่อรวมพืชเหล่านี้เข้าด้วยกัน ประเทศไหนผลิตได้มากที่สุด?

การตอบต้องดูเครื่องเทศเป็นกลุ่ม เพราะประเทศที่ปลูกพืชชนิดหนึ่งได้มาก อาจไม่ได้เป็นผู้นำสำหรับทุกชนิด ตัวเลขผลผลิตยังขึ้นอยู่กับรายการพืชที่หน่วยงานนำมานับ และอาจรวมวัตถุดิบที่มีน้ำหนักสดกับชนิดแห้งไว้ในกลุ่มเดียวกันด้วย

ข้อมูลจากคณะกรรมการเครื่องเทศของอินเดียระบุว่า อินเดียเป็นประเทศผู้ผลิตเครื่องเทศรายใหญ่ที่สุดของโลก โดยในปีงบประมาณ 2024–25 ผลิตเครื่องเทศรวมประมาณ 12 ล้านตัน ข้อมูลของสำนักข่าวรอยเตอร์ก็ระบุสอดคล้องกันว่าอินเดียเป็นผู้ผลิตรายใหญ่ที่สุดเช่นกัน

ตัวเลขดังกล่าวเป็นผลรวมของเครื่องเทศหลายชนิด ไม่ได้หมายความว่าอินเดียครองอันดับหนึ่งในพืชทุกชนิด หรือเครื่องเทศที่ขายทั่วโลกทุกถุงมาจากอินเดีย

พื้นที่ปลูกกระจายอยู่หลายรัฐ

อินเดียมีพื้นที่เกษตรและภูมิอากาศหลากหลาย เครื่องเทศจึงปลูกได้ในหลายภูมิภาค รายงานของรัฐบาลอินเดียระบุว่า ในปี 2023–24 รัฐมัธยประเทศมีผลผลิตเครื่องเทศรวมประมาณ 3.63 ล้านตัน ตามด้วยรัฐคุชราตประมาณ 1.29 ล้านตัน และรัฐอานธรประเทศประมาณ 1.28 ล้านตัน ตัวเลขนี้เป็นผลผลิตรวมของแต่ละรัฐ ไม่ใช่ปริมาณพริกหรือขมิ้นเพียงชนิดเดียว

เครื่องเทศที่คุ้นตาอย่างพริก ขมิ้น ขิง และยี่หร่าจึงมีที่มาจากพืชและพื้นที่ปลูกต่างกัน ขมิ้นกับขิงใช้ส่วนเหง้า ขณะที่ยี่หร่าใช้เมล็ด ส่วนพริกอาจนำไปใช้สดหรือทำแห้งก่อนบดเป็นผง

ผลผลิตจำนวนมากใช้ภายในประเทศ

เครื่องเทศเป็นส่วนหนึ่งของอาหารอินเดียในชีวิตประจำวัน ทั้งการคั่วเมล็ดเครื่องเทศในน้ำมัน การผสมผงเครื่องเทศ และการใช้วัตถุดิบสด แต่สูตรอาหารต่างกันไปตามภูมิภาคและแต่ละครัวเรือน จึงไม่มีส่วนผสมชุดเดียวที่ใช้แทนอาหารอินเดียทั้งหมดได้

คณะกรรมการเครื่องเทศของอินเดียรายงานว่า ปีงบประมาณ 2024–25 อินเดียส่งออกเครื่องเทศและผลิตภัณฑ์เครื่องเทศมากกว่า 1.8 ล้านตัน หรือราว 15% ของปริมาณผลผลิตที่รายงานในปีเดียวกัน ตัวเลขส่งออกครอบคลุมผลิตภัณฑ์แปรรูปด้วย จึงควรอ่านเป็นภาพรวม ไม่ใช่การติดตามผลผลิตชุดเดียวกันทุกตัน ส่วนที่เหลือไม่ได้หมายความว่าเป็นการบริโภคโดยตรงทั้งหมด เพราะอาจผ่านการเก็บรักษา แปรรูป หรือมีการสูญเสียระหว่างทาง

ก่อนเครื่องเทศถึงผู้ซื้อ ผลผลิตต้องผ่านขั้นตอนตามชนิดสินค้า เช่น คัดแยก ทำความสะอาด ทำให้แห้ง บด หรือบรรจุ การเก็บรักษาและตรวจสอบคุณภาพมีความสำคัญต่อทั้งตลาดภายในประเทศและการส่งออก

ภาพรวมจึงชัดว่าอินเดียเป็นผู้ผลิตเครื่องเทศรายใหญ่ของโลก โดยมีทั้งพื้นที่เพาะปลูกหลายภูมิภาค ตลาดอาหารภายในประเทศ และการส่งออกเป็นส่วนประกอบ หากต้องการเปรียบเทียบเฉพาะพริกไทย กระวาน หรือพืชชนิดอื่น ต้องดูสถิติของพืชนั้นแยกอีกครั้ง