ใครเป็นผู้คิดค้นบาร์โค้ด

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลาซื้อของที่ร้าน พนักงานเพียงเลื่อนสินค้าผ่านเครื่องอ่าน แล้วชื่อกับราคาก็ปรากฏบนหน้าจอ เส้นดำเล็ก ๆ บนบรรจุภัณฑ์ช่วยให้ขั้นตอนนี้ใช้เวลาเพียงไม่กี่วินาที แต่กว่าจะมาอยู่บนสินค้าทั่วโลก บาร์โค้ดผ่านการพัฒนามาหลายสิบปี

เรื่องเริ่มจากปัญหาของร้านขายของชำในสหรัฐอเมริกา ที่ต้องการหาวิธีอ่านข้อมูลสินค้าและคิดเงินได้รวดเร็วขึ้น ในยุคนั้นพนักงานยังต้องจัดการข้อมูลสินค้าด้วยมือเป็นส่วนใหญ่

ผู้คิดค้นบาร์โค้ดยุคแรกคือ นอร์แมน โจเซฟ วูดแลนด์ และเบอร์นาร์ด ซิลเวอร์ ทั้งสองร่วมกันพัฒนาระบบอ่านรหัสด้วยแสง ยื่นขอสิทธิบัตรในปี ค.ศ. 1949 และได้รับสิทธิบัตรสหรัฐฯ เลขที่ 2,612,994 ในปี ค.ศ. 1952

ซิลเวอร์ได้ยินผู้บริหารธุรกิจอาหารพูดถึงความต้องการระบบที่อ่านข้อมูลสินค้าได้โดยอัตโนมัติ จึงนำโจทย์มาหารือกับวูดแลนด์ ทั้งคู่เริ่มหาวิธีเปลี่ยนข้อมูลสินค้าให้เป็นรูปแบบที่เครื่องอ่านได้

วูดแลนด์นำความรู้เรื่องรหัสมอร์สที่ใช้จุดและขีดมาเป็นแรงบันดาลใจ เรื่องเล่าที่มีการบันทึกไว้ระบุว่า เขาลากนิ้วเป็นเส้นบนทรายชายหาด แล้วนึกถึงการใช้เส้นแทนข้อมูล หลักคิดนี้นำไปสู่การทดลองใช้เส้นที่มีความกว้างต่างกันเป็นรหัส

สิทธิบัตรของทั้งคู่ครอบคลุมรูปแบบรหัสหลายแบบ รวมถึงแบบวงกลมคล้ายเป้ายิงธนู อย่างไรก็ตาม การมีแบบรหัสยังไม่เพียงพอที่จะทำให้ร้านค้าทั่วไปนำไปใช้ได้ทันที ต้องมีทั้งเครื่องอ่าน ระบบคอมพิวเตอร์ และมาตรฐานที่ผู้ผลิตกับร้านค้าใช้ร่วมกันด้วย

ต่อมาในช่วงต้นทศวรรษ 1970 จอร์จ ลอเรอร์ วิศวกรของไอบีเอ็ม มีบทบาทสำคัญในการออกแบบบาร์โค้ดแท่งสี่เหลี่ยมสำหรับระบบยูพีซี หรือ Universal Product Code โดยวูดแลนด์ซึ่งทำงานอยู่ที่ไอบีเอ็มมีส่วนร่วมในการพัฒนาด้วย

ดังนั้น หากถามถึงผู้คิดค้นบาร์โค้ดพื้นฐาน คำตอบคือวูดแลนด์และซิลเวอร์ ส่วนลอเรอร์มีบทบาทเด่นในการออกแบบสัญลักษณ์ยูพีซีที่นำไปใช้แพร่หลายในร้านค้า ทั้งสองช่วงเป็นคนละขั้นของการพัฒนา

จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน ค.ศ. 1974 ที่ซูเปอร์มาร์เก็ตมาร์ช เมืองทรอย รัฐโอไฮโอ สหรัฐอเมริกา มีการสแกนสินค้าที่ติดรหัสยูพีซี ณ จุดคิดเงินเป็นครั้งแรก สินค้าชิ้นนั้นคือหมากฝรั่งริกลีย์

เมื่อเครื่องอ่านเห็นลวดลายเส้นและช่องว่าง เครื่องจะแปลงรูปแบบนั้นเป็นรหัสสินค้า แล้วระบบของร้านจึงนำรหัสไปค้นชื่อและราคาจากฐานข้อมูล ราคาไม่ได้จำเป็นต้องเขียนอยู่ในเส้นบาร์โค้ดโดยตรง ร้านจึงเปลี่ยนราคาในระบบได้โดยไม่ต้องเปลี่ยนบาร์โค้ดบนสินค้าทุกชิ้น

จากโจทย์เรื่องการคิดเงินในร้านขายของชำ บาร์โค้ดกลายมาเป็นเครื่องมือช่วยระบุสินค้าและติดตามการเคลื่อนย้ายของสิ่งของในงานหลายประเภท ทุกครั้งที่ได้ยินเสียงเครื่องสแกน จึงเป็นผลจากทั้งความคิดของผู้บุกเบิกและการพัฒนาระบบที่ตามมาอีกหลายปี